Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1214 trên 1.483
Các nghiên cứu khoa học xác nhận kỳ nam và trầm hương kích tạo nhân tạo có thể đạt hơn 80% hàm lượng chromone và tiệm cận 70% đến 93% một số hoạt tính sinh học của nguồn tự nhiên. Đây là giải pháp thay thế tiềm năng, song dược tính phụ thuộc lớn vào công nghệ tạo nhựa.
Nhiều người tập thể hình lo ngại việc uống whey protein và creatine sẽ làm tăng nội tiết tố và gây hói đầu. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy thực phẩm bổ sung không gây rụng tóc; nguyên nhân chính dẫn đến hói đầu ở nam giới xuất phát từ hormone dihydrotestosterone (DHT) nội sinh tác động lên các nang tóc mang gene nhạy cảm di truyền.
Viên nang tinh dầu oải hương chuẩn hóa đường uống (Silexan) được khoa học chứng minh mang lại hiệu quả giảm lo âu tương đương các thuốc an thần như lorazepam hay thuốc chống trầm cảm paroxetine, giúp cải thiện giấc ngủ mà không gây buồn ngủ quá mức hay nguy cơ nghiện thuốc.
Nhiều người tin để tóc khô tự nhiên giúp ngừa hư tổn, nhưng nghiên cứu cho thấy sấy tóc ở nhiệt độ thấp khoảng 47 độ C, giữ khoảng cách 15 cm và di chuyển máy liên tục mới là phương pháp bảo vệ cấu trúc màng tế bào sợi tóc tốt nhất.
Hạt bí ngô và dầu hạt bí ngô chứa hàm lượng cao phytosterol cùng các acid béo có khả năng ức chế enzyme 5-alpha reductase, giúp giảm hormone DHT gây teo nang tóc. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy dùng 400 mg dầu hạt bí ngô mỗi ngày trong 24 tuần giúp tăng 40% số lượng tóc ở nam giới rụng tóc do nội tiết.
Kinh giới lá rách (*Schizonepeta tenuifolia*) là thảo dược giải cảm truyền thống được khoa học hiện đại chứng minh có khả năng ức chế trực tiếp enzym neuraminidase của virus cúm, đồng thời tương tác hiệp đồng với các vị thuốc khác giúp giảm sốt, tiêu viêm và bảo vệ đường hô hấp hiệu quả khi bệnh mới khởi phát.
Uống trà kinh giới lá rách thay nước lọc mỗi ngày không giúp làm mát gan mà có thể gây gánh nặng chuyển hóa lên gan và thận. Dù là dược liệu lành tính, kinh giới có tính cay ấm, chỉ nên dùng trong các đợt cảm sốt ngắn hạn theo đúng liều lượng khuyến cáo.
Thiếu hụt vitamin D và suy giảm thụ thể VDR cản trở quá trình biệt hóa tế bào sừng, làm giảm các protein cấu trúc quan trọng như involucrin, loricrin và filaggrin. Tình trạng này khiến lớp sừng suy yếu, làm chậm tốc độ hồi phục hàng rào biểu bì và gia tăng nguy cơ tổn thương da.
Rau kinh giới ăn hàng ngày ở Việt Nam (*Elsholtzia ciliata*) không phải là vị thuốc kinh giới lá rách (*Schizonepeta tenuifolia*) trong đông y. Hai cây thuộc hai chi thực vật khác nhau, sở hữu thành phần hóa học và tác dụng sinh học riêng biệt, không thể dùng thay thế lẫn nhau trong điều trị.
Bổ sung kẽm chỉ đem lại hiệu quả kích thích mọc tóc khi cơ thể thực sự bị thiếu hụt vi chất. Tự ý nạp kẽm liều cao không giúp tóc mọc nhanh hơn mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc tế bào, đứt gãy DNA và khiến tóc rụng hàng loạt tương tự như tác dụng phụ của hóa trị.
Nhiều người lạm dụng viên uống chứa selen hoặc vitamin A với mong muốn sở hữu mái tóc chắc khỏe. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa khẳng định bổ sung quá liều các vi chất này có thể gây ngộ độc, dẫn đến tổn thương nang tóc và làm bùng phát tình trạng rụng tóc nghiêm trọng.
Tắm nước lá ké đầu ngựa không được khuyến khích để điều trị nấm da và chàm eczema. Dù chiết xuất lá có khả năng ức chế vi khuẩn và vi nấm trong ống nghiệm, việc tự nấu tắm tại nhà tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc dị ứng và làm tổn thương da nặng hơn.
Chiết xuất cây cọ lùn (Saw Palmetto) chứa hàm lượng cao axit béo tự do giúp ức chế tự nhiên enzyme 5-alpha-reductase, từ đó làm giảm hormone gây teo nang tóc và kéo dài chu kỳ phát triển của sợi tóc. Dù mở ra hướng đi triển vọng, thảo dược này cần được sử dụng thận trọng và đúng cách.
Massage da đầu khoảng 5 đến 15 phút mỗi ngày bằng tay có thể giúp sợi tóc tăng độ dày và cải thiện độ chắc khỏe sau nhiều tháng kiên trì. Cơ chế này hoạt động nhờ lực kéo cơ học tác động trực tiếp lên tế bào nhú bì nang tóc, làm thay đổi biểu hiện các gen điều hòa chu kỳ phát triển của tóc.
Ăn nhiều đồ ngọt và thực phẩm có chỉ số đường huyết cao làm tăng vọt đường huyết, thúc đẩy phản ứng viêm và kích hoạt quá trình đường hóa (glycation). Quá trình này tạo ra các sản phẩm AGEs làm xơ cứng cấu trúc collagen quanh nang tóc, làm nghẽn vi tuần hoàn nuôi dưỡng và khiến tóc suy yếu, gãy rụng dần.
Hiện tượng rụng tóc hàng loạt sau sinh 3-4 tháng chủ yếu do nồng độ estrogen sụt giảm đột ngột, đẩy hàng loạt nang tóc vào giai đoạn thoái hóa. Dù phần lớn là rụng tóc sinh lý tự hồi phục, chị em cần đi khám nếu tóc rụng kéo dài trên 6 tháng hoặc xuất hiện dấu hiệu bệnh lý phối hợp.
Uống hà thủ ô để trị rụng tóc, bạc tóc có thể gây tổn thương gan cấp tính, hoại tử tế bào gan nếu dùng sai cách hoặc dùng củ chưa chế biến. Dù đã qua chế biến, thảo dược này vẫn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc gan nếu lạm dụng kéo dài.
Tình trạng rụng tóc nhiều đi kèm tăng cân mất kiểm soát hoặc sụt cân đột ngột có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý suy giáp hoặc cường giáp. Khi hormone tuyến giáp xáo trộn, chu kỳ nang tóc bị rút ngắn và gián đoạn, khiến tóc gãy rụng lan tỏa và cấu trúc sợi tóc thay đổi rõ rệt.
Ăn lòng trắng trứng sống kéo dài có thể gây rụng tóc và viêm da do protein avidin trong trứng sống liên kết chặt chẽ với biotin (vitamin B7), ngăn cản đường ruột hấp thu vi chất thiết yếu này. Nấu chín lòng trắng trứng sẽ vô hiệu hóa avidin hoàn toàn, bảo vệ trọn vẹn mái tóc và sức khỏe.
Xông kỳ nam trong phòng kín có thể gây kích ứng niêm mạc đường thở, viêm biểu mô phế nang và suy giảm chức năng thông khí của phổi. Quá trình cháy giải phóng bụi mịn PM2.5 cùng nhiều hợp chất thơm độc hại, kích hoạt stress oxy hóa và làm tổn thương tế bào hô hấp nếu hít phải kéo dài.
