Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.436 bài, trang 1279 trên 1.472
Nhịn ăn gián đoạn giúp giảm mỡ bụng nhưng có thể làm giảm mật độ xương vùng hông và chân nếu ép khung giờ ăn quá hẹp ở cơ thể thiếu hụt nội tiết tố. Ngược lại, nhịn ăn điều độ 16-18 tiếng mỗi ngày kết hợp đủ dinh dưỡng giúp ổn định hormone và bảo vệ quá trình tái tạo xương.
Thuốc ức chế bơm proton (PPI) điều trị trào ngược có thể làm giảm hấp thu canxi do tăng pH dạ dày, làm tăng nhẹ nguy cơ gãy xương ở người dùng kéo dài. Tuy nhiên, bằng chứng chưa đủ để khẳng định quan hệ nhân quả tuyệt đối; người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc mà cần dùng đúng chỉ định.
Uống canxi và sắt cùng lúc có thể làm giảm nhẹ khả năng hấp thu khoáng chất ngay tại bữa ăn đó, nhưng các nghiên cứu dài hạn cho thấy cơ thể biết tự thích nghi nên không gây thiếu máu. Hiểu đúng cơ chế tại ruột sẽ giúp bạn sắp xếp lịch uống hợp lý mà không lo quên liều.
Nước bưởi nổi tiếng với khả năng ức chế mạnh enzyme chuyển hóa thuốc tại ruột và gan, làm thay đổi nồng độ của hơn 60% các loại thuốc uống. Dù chưa có dữ liệu nghiên cứu ghi nhận tương tác trực tiếp với thuốc kháng giáp methimazole, người bệnh tuyến giáp vẫn cần thận trọng tuyệt đối nếu đang dùng kèm thuốc tim mạch, mỡ máu hay an thần.
Khi bị rách sụn chêm nhẹ, người bệnh thường lo sợ khớp gối tổn thương vĩnh viễn và muốn mổ ngay. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa khẳng định vật lý trị liệu mang lại kết quả phục hồi tương đương nội soi cắt sụn chêm, vừa tiết kiệm chi phí vừa tránh nguy cơ thoái hóa khớp gối về sau.
Thiếu hụt magie trong khẩu phần ăn và nồng độ magie huyết thanh thấp làm gia tăng rõ rệt mức độ đau, giảm khả năng vận động và đẩy nhanh quá trình bào mòn sụn ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối. Việc duy trì đủ lượng magie giúp ức chế phản ứng viêm và bảo vệ cấu trúc khớp hiệu quả.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng viên ngậm cúc tím (Echinacea) trị cảm lạnh, nhất là trong 3 tháng đầu. Dù nghiên cứu trên người ghi nhận cúc tím không gây dị tật bẩm sinh lớn, các thử nghiệm động vật lại cảnh báo nguy cơ sảy thai sớm và cản trở phát triển phôi thai.
Nhiều phụ nữ kỳ vọng tinh dầu hoa anh thảo sẽ dập tắt các cơn bốc hỏa tiền mãn kinh, song nghiên cứu khoa học cho thấy thảo dược này chỉ có thể hỗ trợ giảm nhẹ cường độ khó chịu hoặc mồ hôi đêm chứ không làm giảm tần suất cơn, đồng thời bằng chứng y khoa hiện vẫn chưa đủ vững chắc.
Ngồi xổm sâu thường xuyên tạo ra lực nén cơ học cực lớn lên sụn chêm và làm thu hẹp diện tích tiếp xúc của khớp gối, khiến áp lực nội khớp tăng vọt. Thói quen duy trì tư thế này trong thời gian dài có thể làm biến dạng cấu trúc sụn, đẩy nhanh nguy cơ tổn thương và thoái hóa khớp.
Tiếp xúc ánh nắng từ 9 đến 45 phút mỗi lần tùy thuộc vào màu da, diện tích da để lộ và vị trí địa lý là khoảng thời gian tối ưu giúp da kích hoạt tia UVB để tổng hợp vitamin D tạo xương chắc khỏe mà không gây bỏng rát hay tổn thương làn da.
Bổ sung collagen peptide loại 1 giúp kích thích nguyên bào xương gia tăng sản xuất chất nền protein hữu cơ, củng cố tính đàn hồi và cải thiện các chỉ số cơ sinh học của khung xương. Tuy nhiên, hiệu quả này cần nhiều thời gian tích lũy và đạt tối ưu khi kết hợp cùng canxi và vitamin D.
Nhiều người bệnh tiểu đường tuýp 2 có kết quả đo mật độ xương hoàn toàn bình thường hoặc cao hơn mức trung bình, nhưng vẫn đối mặt nguy cơ gãy xương cao. Nguyên nhân do đường huyết cao kéo dài làm biến tính hệ thống sợi collagen, khiến cấu trúc xương mất độ dẻo dai và trở nên giòn gãy.
Nhiều người có thói quen uống cùng lúc cúc tím (Echinacea) và vitamin C khi bị cảm với hy vọng tăng gấp đôi hiệu quả. Tuy nhiên, y học thực chứng cho thấy hai chất này không tạo ra tác động hiệp đồng; việc dùng dồn dập khi đã phát bệnh phần lớn gây lãng phí và không giúp bệnh khỏi nhanh hơn.
Glucosamine và chondroitin là thực phẩm bổ sung quen thuộc với người đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn cho thấy chúng không giúp giảm đau hay ngăn hẹp khe khớp ở người đau gối nhẹ, mà chỉ có hiệu quả nhất định khi dùng kết hợp ở nhóm đau từ trung bình đến nặng.
Axit béo Omega-3 (EPA và DHA) có khả năng kháng viêm và ức chế các quá trình dị hóa làm tiêu sụn, giúp làm chậm thoái hóa khớp gối. Dù không thể tái tạo sụn đã mất, việc duy trì chế độ ăn giàu Omega-3 giúp giảm tải tổn thương và cải thiện vận động khớp.
Đau nhói mặt trước đầu gối khi bước lên xuống cầu thang thường là dấu hiệu điển hình của hội chứng đau khớp chè - đùi do quá tải hoặc lệch trục bánh chè, chứ không hẳn là thoái hóa toàn bộ khớp gối. Nhận biết đúng vị trí đau và thay đổi thói quen vận động giúp bảo vệ khớp hiệu quả mà không cần phẫu thuật.
Giảm cân quá nhanh qua chế độ ăn kiêng khắc nghiệt khiến phụ nữ trẻ tụt dốc lượng mô mỡ đột ngột, làm suy giảm estrogen nội sinh và giảm tải trọng nâng đỡ. Hệ quả là mật độ khoáng xương suy giảm nhanh chóng, làm tăng nguy cơ thiểu xương và tổn thương cấu trúc xương sớm.
Nhờ lực đẩy nổi giảm áp lực trọng lượng lên sụn khớp, bơi lội và tập luyện dưới nước là giải pháp phục hồi chức năng lý tưởng cho người đau thoái hóa khớp gối. Các bằng chứng khoa học khẳng định phương pháp này giúp giảm đau bền vững, tăng sức mạnh cơ đùi và cải thiện độ linh hoạt mà không gây chấn thương.
Ăn nhiều đường và thực phẩm sinh nhiệt cao làm gia tăng các sản phẩm glycat hóa bền vững (AGEs). Hợp chất này tạo liên kết chéo làm xơ cứng collagen, khiến sụn khớp giòn, dễ nứt vỡ và kích hoạt phản ứng viêm gây đau nhức khớp.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng xác nhận chiết xuất nghệ và curcumin liều cao có hiệu quả giảm đau, cải thiện vận động khớp gối tương đương thuốc NSAID như ibuprofen và diclofenac. Ưu điểm nổi bật của nghệ là ít gây đau bụng, khó chịu tiêu hóa, nhưng người bệnh cần dùng dạng chiết xuất chuẩn hóa do sinh khả dụng tự nhiên rất thấp.
