Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.216 bài, trang 1355 trên 1.461
Ăn chay đúng cách cùng việc cắt giảm sữa bò và chất béo bão hòa có thể hỗ trợ giảm viêm, cải thiện mụn trứng cá và làm chậm quá trình lão hóa. Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ đạt được khi bạn xây dựng thực đơn cân bằng dưỡng chất, ưu tiên thực vật nguyên phần thay vì lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn.
Người bệnh thận mạn tính không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối chuối ở mọi giai đoạn. Việc ăn chuối cần dựa vào nồng độ kali máu định kỳ, giai đoạn suy thận và các thuốc đang dùng để phòng ngừa cả nguy cơ tăng kali máu nguy hiểm lẫn tình trạng hạ kali máu có hại cho thận.
Uống rượu bia khi đang ăn kiêng tinh bột (low-carb) hoặc nhịn ăn khiến cơ thể rất dễ rơi vào tình trạng tụt đường huyết nguy hiểm. Khi kho dự trữ đường ở gan đã cạn, chất cồn sẽ khóa chặt quá trình tự tạo đường mới của gan và gây tích tụ axit trong máu.
Ăn low-carb không trực tiếp gây sỏi mật, thậm chí giảm đường tinh luyện còn giúp hạn chế nguy cơ này. Tuy nhiên, nếu ép cân quá nhanh bằng cách cắt kiệt calo, kiêng hoàn toàn chất béo hoặc ăn quá nhiều đạm mà thiếu chất xơ, dịch mật sẽ bị bão hòa cholesterol và ứ đọng, dẫn đến hình thành sỏi túi mật.
Tảo xoắn spirulina không thể cung cấp vitamin B12 cho người ăn chay. Thành phần trong tảo xoắn chủ yếu là giả vitamin B12 bất hoạt, không có giá trị sinh học cho cơ thể người, thậm chí còn cạnh tranh và cản trở hấp thu vitamin B12 thật tại ruột.
Người mắc hội chứng ruột kích thích hoàn toàn có thể dùng hoa cúc để hỗ trợ cải thiện triệu chứng. Các nghiên cứu cho thấy hoạt chất trong hoa cúc giúp giảm phản ứng viêm niêm mạc, ức chế phóng thích histamine gây tiêu chảy và chống co thắt cơ trơn đại tràng, mang lại sự êm dịu cho hệ tiêu hóa khi dùng đúng cách.
Lá chay Bắc Bộ chứa nhiều hoạt chất flavonoid giúp ức chế phản ứng viêm tại khớp. Dù chưa có nghiên cứu so sánh trực tiếp trên cây chay, dữ liệu khoa học về chế biến thảo dược cho thấy việc phơi nắng hoặc sấy nhiệt làm suy giảm đáng kể nhóm chất chống oxy hóa so với dùng nguyên liệu không qua xử lý nhiệt.
Người bị tăng huyết áp không nên tùy tiện uống trà cam đắng. Dù chiết xuất đơn lẻ ở liều thấp ít làm đổi huyết áp ở người khỏe mạnh, các thử nghiệm động vật cho thấy cam đắng có thể làm tăng huyết áp và loạn nhịp, đặc biệt khi kết hợp cùng caffeine.
Người không ăn cá hoàn toàn có thể nạp Omega-3 thông qua axit alpha-linolenic (ALA) từ các loại hạt, rau xanh hoặc bổ sung trực tiếp EPA và DHA từ dầu vi tảo. Dù tỷ lệ chuyển hóa ALA thành DHA trong cơ thể người khá thấp, chế độ ăn cân bằng vẫn giúp duy trì sức khỏe tim mạch hiệu quả.
Người đang dùng thuốc huyết áp nhóm ức chế men chuyển không nhất thiết phải kiêng chuối tuyệt đối nhưng cần ăn chừng mực. Do thuốc ức chế aldosterone làm giảm đào thải kali, việc nạp quá nhiều thực phẩm giàu kali như chuối có thể làm tăng nguy cơ tích tụ kali máu, đặc biệt ở người cao tuổi, suy thận hoặc đái tháo đường.
Ăn chay vào ngày Rằm và mùng Một giúp thanh lọc tâm trí, nhưng 2 ngày mỗi tháng là quá ít để tạo ra biến chuyển lớn cho đường huyết hay mỡ máu. Để cải thiện chuyển hóa bền vững, bạn nên phát triển thói quen này thành lối ăn bán chay đều đặn hàng tuần với thực phẩm nguyên bản.
Chiết xuất cây vuốt mèo (Cat's claw) chứa các hoạt chất chống oxy hóa và kháng viêm, giúp làm dịu cơn đau khớp khi vận động ở người thoái hóa khớp. Dù vậy, bằng chứng khoa học trên người còn hạn chế và thảo dược này tiềm ẩn rủi ro cho thận nếu dùng tùy tiện.
Kết hợp gạo và các loại đậu là giải pháp khoa học giúp tạo ra nguồn đạm hoàn chỉnh nhờ cơ chế bù trừ axit amin giới hạn. Sự phối hợp này giúp người ăn thanh đạm hoặc thuần chay nhận đủ dưỡng chất thiết yếu tương đương đạm động vật.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy dịch chiết lá chay Bắc Bộ có ngưỡng an toàn sinh học cao, không gây độc tính cấp tính cho tế bào gan và thận. Dẫu vậy, việc sắc uống quá đặc hay dùng thay thế hoàn toàn nước lọc mỗi ngày vẫn tiềm ẩn nguy cơ quá tải chuyển hóa, đòi hỏi người dùng phải sử dụng đúng liều lượng.
Ăn nhiều quả chay chua lúc đói có thể kích ứng niêm mạc dạ dày do nồng độ axit hữu cơ cao kết hợp cùng dịch vị khi thiếu thức ăn đệm. Lượng tannin dồi dào trong quả xanh còn có nguy cơ kết tủa với protein dưới tác động của axit dịch vị, tạo khối bã thức ăn gây đau bụng và cồn cào.
Thấy thảo dược "Cat’s Claw" (cây vuốt mèo) nổi tiếng về khả năng kháng viêm và tăng miễn dịch, nhiều người tự tìm hái các cây có gai giống móng mèo ở Việt Nam về sắc uống. Sự nhầm lẫn thực vật giữa loài chuẩn vùng Amazon và các cây hoang dại bản địa tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.
Trà hoa cúc có thể hỗ trợ giảm đầy bụng, khó tiêu nhờ chứa các hoạt chất flavonoid và tinh dầu giúp làm giãn cơ trơn đường ruột, giảm co thắt và đẩy hơi thừa. Tuy nhiên, thức uống này chỉ giúp làm dịu triệu chứng nhẹ và cần đặc biệt thận trọng ở phụ nữ mang thai.
Tình trạng rụng tóc và móng tay giòn gãy ở người ăn chay chủ yếu xuất phát từ việc sụt giảm khả năng hấp thu kẽm và sắt. Hợp chất phytate cùng polyphenol trong thực vật làm giảm sinh khả dụng của khoáng chất, khiến nang tóc và móng thiếu hụt dưỡng chất thiết yếu để tái tạo liên tục.
Người bị huyết áp cao hoàn toàn có thể áp dụng chế độ ăn low-carb để hỗ trợ hạ huyết áp, chủ yếu nhờ hiệu quả giảm cân và cải thiện độ nhạy insulin. Tuy nhiên, cần ưu tiên chất béo không bão hòa, đạm lành mạnh và phải có sự giám sát của bác sĩ để chỉnh liều thuốc an toàn.
Uống trà ngay sau bữa ăn chay có thể làm suy giảm nghiêm trọng khả năng hấp thu sắt và kẽm từ thực vật. Hợp chất tannin trong trà kết hợp với axit phytic trong ngũ cốc và các loại đậu tạo thành các phức hợp không hòa tan, gây nguy cơ thiếu hụt vi chất kéo dài cho người ăn thực vật nếu không dùng đúng cách.
