Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.041 bài, trang 61 trên 1.453
Chiết xuất cây ô môi cho thấy khả năng hạ đường huyết tương đương thuốc điều trị trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên chuột. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới chỉ dừng lại ở mô hình động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc.
Ích mẫu thường được truyền tai giúp co dạ con và tống sản dịch sau sinh, nhưng y học hiện đại chưa có bằng chứng xác đáng chứng minh thảo dược này ngăn được băng huyết. Sản phụ tuyệt đối không dùng ích mẫu thay thế các thuốc co hồi tử cung chuẩn trong cấp cứu sản khoa.
Hạt ý dĩ là ngũ cốc bổ dưỡng quen thuộc nhưng nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất nước từ loại hạt này có thể kích thích co bóp tử cung và gây độc cho phôi thai. Phụ nữ mang thai nên hết sức thận trọng và tạm thời tránh sử dụng để đảm bảo an toàn.
Chiết xuất từ ô dược và hoạt chất linderane bước đầu cho thấy tiềm năng chống oxy hóa, hỗ trợ hạ men gan và kháng viêm trên các mô hình tế bào thực nghiệm. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận tác dụng điều trị bệnh gan.
Nghiên cứu khoa học xác nhận âm hành thảo có khả năng ức chế vi khuẩn tụ cầu vàng và trực khuẩn mủ xanh, giải thích công dụng trị mụn nhọt dân gian. Tuy nhiên, thảo dược này lại làm kéo dài thời gian đông máu, không thể tùy tiện dùng để cầm máu hay đắp lá tươi lên vết thương hở.
Rau é trắng và húng quế khác nhau rõ rệt về thành phần tinh dầu: é trắng giàu hợp chất camphor mang mùi thơm mát, trong khi húng quế chủ yếu chứa estragole tạo vị ngọt nồng ấm. Dữ liệu phòng thí nghiệm cho thấy tinh dầu của cả hai loài đều có hoạt tính sinh học cao nhưng chưa thể thay thế thuốc điều trị.
Quả ích trí nhân từ lâu được dùng trong dân gian để chữa chứng tiểu đêm và tiểu són. Dù các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận hoạt chất trong quả có khả năng giảm co thắt bàng quang, nhưng hiện vẫn thiếu các thử nghiệm lâm sàng quy môn lớn trên người để khẳng định chắc chắn hiệu quả điều trị.
Cây ô rô nước mọc ở vùng ngập mặn ven biển, tích lũy lượng muối khoáng tự nhiên cao trong thân và lá. Việc sắc uống dược liệu thô đòi hỏi kỹ thuật ngâm rửa xả mặn kỹ lưỡng và thận trọng về liều lượng, bởi các bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở thử nghiệm chiết xuất trên động vật và tế bào.
Nhiều người truyền tai nhau dùng cây ô rô nước để giải độc gan, hạ men gan và trị viêm gan. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại mới chỉ ghi nhận trên mô hình chuột, vịt và tế bào thí nghiệm, hoàn toàn thiếu vắng thử nghiệm lâm sàng trên người để xác nhận hiệu quả cũng như độ an toàn.
Chiết xuất từ lá và quả cây xộp (*Ficus pumila*) chứa các hoạt chất flavonoid như rutin, luteolin và apigenin, được chứng minh có tác dụng chống viêm và giảm đau trên động vật thực nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng hiện hành mới ở mức tiền lâm sàng và người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc trị viêm khớp.
Nhiều người tin rằng yến huyết có màu đỏ do chim yến nhả máu làm tổ và mang công dụng đại bổ. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định màu đỏ thực chất là kết quả của phản ứng giữa nước bọt chim yến với khí nitrit độc hại bốc lên từ phân chim, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cao chứ không hề bổ máu.
Rau áp nhĩ cần (mitsuba) có thể ăn sống lẫn nấu chín nhẹ tùy nhu cầu khẩu vị, do hiện chưa có thử nghiệm đo lường cụ thể mức hao hụt vitamin C hay tinh dầu trên loại rau này. Để giữ trọn hương vị và dưỡng chất tự nhiên, người dùng nên ưu tiên ăn tươi hoặc chỉ chần sơ trước khi dùng.
Xạ can là thảo dược quen thuộc trị ho, viêm họng nhưng dễ gây kích ứng, buồn nôn và xót ruột nếu dùng sai cách. Các nghiên cứu hóa thực vật cho thấy rễ xạ can chứa nhiều hoạt chất sinh học mạnh, đòi hỏi phải được sơ chế kỹ lưỡng và dùng với lượng vừa phải dưới sự tư vấn y khoa.
Ô rô cạn là loài thực vật hoang dã chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên tốt cho sức khỏe tế bào. Tuy nhiên, việc ăn đọt non loài cây này tiềm ẩn rủi ro độc tính tự nhiên và kim loại nặng nếu không sơ chế đúng cách hoặc tiêu thụ quá mức.
Người có cơ địa dị ứng với phấn hoa ngải cứu có thể gặp phản ứng bất thường khi ăn các loại rau thuộc họ Hoa tán như áp nhĩ cần do hiện tượng phản ứng chéo. Bài viết phân tích cơ chế miễn dịch, bằng chứng khoa học và khuyến cáo an toàn giúp bạn phòng tránh rủi ro.
Vỏ cây Yohimbe thô chứa nồng độ hoạt chất dao động rất thất thường và dễ lẫn tạp chất, trong khi Yohimbine HCl là dược chất tinh khiết đã chuẩn hóa hàm lượng. Việc nhầm lẫn giữa hai dạng này khiến người dùng đối mặt nguy cơ ngộ độc cấp tính, tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và biến chứng cương đau dương vật nguy hiểm.
Ô rô nước là loài cây ngập mặn có một số hoạt tính sinh học sơ bộ trên động vật, nhưng hoàn toàn thiếu hồ sơ an toàn độc tính mạn tính trên người. Phụ nữ mang thai và người suy giảm chức năng tạng cần tránh sử dụng để phòng ngừa nguy cơ nhiễm độc và rủi ro sức khỏe khó lường.
Chiết xuất cơm quả ô môi có mức độc tính cấp tính đường uống rất thấp trong thử nghiệm dược lý trên chuột, với chỉ số LD50 vượt mốc 2000 mg/kg. Thử nghiệm dùng liều 1000 mg/kg liên tục 28 ngày không gây biến đổi huyết học hay sinh hóa, cho thấy đây là dược liệu an toàn khi dùng lượng vừa phải.
Quả óc chó mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tim mạch và tăng cảm giác no, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy loại hạt này không giúp giảm trực tiếp chỉ số HbA1c hay cải thiện rõ rệt độ nhạy insulin ở người đái tháo đường type 2.
Nhiều người mách nhau bóc vỏ cây áo cộc sắc nước hạ sốt, nhưng khoa học hiện chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận hiệu quả này. Việc tự thu hái vỏ cây hoang dã tiềm ẩn hiểm họa nhiễm nấm mốc độc hại, ngộ độc tế bào và nhầm lẫn thực vật nguy hiểm.
