Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 104 trên 483
Phụ nữ mang thai không nên uống nước sắc cây mỹ nhân do loài cây này hoàn toàn chưa có dữ liệu an toàn thai kỳ trong y văn khoa học. Việc tự ý sử dụng thảo dược lạ tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp tử cung, ngộ độc hoạt chất và gây hại trực tiếp cho sự phát triển của thai nhi.
Cùng thuộc chi thực vật Vaccinium, việt quất vượt trội về hàm lượng anthocyanin giúp chống oxy hóa và bảo vệ tế bào toàn thân, trong khi nam việt quất nổi bật nhờ proanthocyanidin liên kết loại A có tác dụng ức chế vi khuẩn bám dính, chuyên biệt cho sức khỏe đường tiết niệu.
Nước ép nam việt quất đóng chai thương phẩm thường bị hao hụt hoạt chất proanthocyanidins loại A do chế biến và chứa nhiều đường bổ sung. Để bảo vệ đường tiết niệu hiệu quả, người dùng cần phân biệt giữa nước giải khát nhiều đường với các dạng nước ép nguyên chất hoặc chiết xuất chuẩn hóa hàm lượng hoạt chất.
Một dược là vị thuốc cổ truyền quen thuộc nhưng có thể kích thích co bóp tử cung mạnh mẽ, làm tăng nguy cơ sảy thai và gây đau bụng cấp tính ở thai phụ. Người mang thai, người có tiền sử sảy thai và bệnh nhân đang dùng thuốc chống đông máu tuyệt đối không nên tự ý sử dụng.
Nhiều nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất polysaccharide và protein trong mộc nhĩ trắng (nấm tuyết) có khả năng kích hoạt đại thực bào thông qua thụ thể TLR4 và điều hòa phản ứng miễn dịch tự nhiên. Tuy nhiên, các bằng chứng này cần thêm thử nghiệm lâm sàng trên người trước khi đưa ra khuyến cáo y khoa chính thức.
Phụ nữ mang thai và người suy giảm chức năng thận không nên tự ý dùng Mộc thông. Dược chất thảo dược có thể kích thích tử cung gây sảy thai, dị tật phôi và làm tăng gánh nặng bài tiết lên thận đã suy yếu.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh mỡ hươu an toàn hay ổn định để chiên rán ở nhiệt độ cao. Việc thiếu hụt dữ liệu về điểm bốc khói khiến mỡ hươu tiềm ẩn nguy cơ oxy hóa nhiệt và phân hủy độc chất khi đun nấu. Người nội trợ không nên dùng mỡ hươu để chiên ngập dầu.
Nấm tuyết (mộc nhĩ trắng) là món ăn thanh mát giàu dinh dưỡng, nhưng người có hệ tiêu hóa kém, đang tiêu chảy, cơ địa dị ứng nấm hoặc đang dùng thuốc hạ đường huyết cần thận trọng. Dùng liều cao có thể gây đầy bụng hoặc tương tác thuốc.
Mỡ hươu sở hữu tỷ lệ axit béo bão hòa rất cao (hơn 66%), vượt trội hơn so với mỡ bò và mỡ lợn, mang lại độ rắn chắc đặc trưng. Dù chứa lượng axit béo không bão hòa đa và tỷ lệ n-6:n-3 đáng chú ý, người tiêu dùng cần sử dụng chừng mực do lượng chất béo no chiếm ưu thế.
Mộc qua chứa nhiều polyphenol có tiềm năng hỗ trợ chuyển hóa trên động vật, nhưng chưa có bằng chứng khẳng định khả năng chữa đái tháo đường ở người. Việc ăn mứt mộc qua chế biến sẵn chứa nhiều đường có thể làm tăng vọt đường huyết, gây nguy hiểm cho người bệnh.
Viêm đại tràng co thắt (hội chứng ruột kích thích) là rối loạn chức năng liên quan mật thiết đến trục não - ruột, không phải bệnh nhiễm trùng. Do đó, người bệnh không nên tự ý uống mộc hoa trắng vì dược liệu này chỉ có tác dụng kháng khuẩn, diệt ký sinh trùng và hỗ trợ viêm đại tràng thực thể, hoàn toàn không giải quyết được căn nguyên co thắt.
Hoạt chất guggulsterone chiết xuất từ nhựa cây một dược từng được kỳ vọng là giải pháp hạ mỡ máu tự nhiên hiệu quả. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực tế cho thấy hoạt chất này không làm giảm mỡ xấu LDL-C trên người, thậm chí còn tiềm ẩn nhiều rủi ro tương tác thuốc nghiêm trọng.
Mộc qua chín nấu chín và táo ăn sống đều chứa chất xơ hòa tan pectin cùng các polyphenol chống oxy hóa. Tuy nhiên, mộc qua nổi trội nhờ cấu trúc pectin giàu arabinan, tỷ lệ methoxyl cao và hàm lượng procyanidin làm se đậm đặc hơn so với các giống táo tây thương mại.
Nghiên cứu cho thấy silic tự nhiên trong cây mộc tặc giúp kích thích tế bào tạo xương và nâng cao mật độ xương trên động vật thí nghiệm. Dù vậy, bằng chứng trực tiếp trên người vẫn chưa đầy đủ, người tiêu dùng không nên tự ý dùng mộc tặc để thay thế các phác đồ điều trị y khoa.
Mộc thông và Thông thảo là hai vị thuốc thường bị nhầm lẫn trong kinh nghiệm dân gian trị tắc tia sữa. Dù Thông thảo cho thấy hoạt tính kháng viêm trên động vật và tế bào, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả lợi sữa trên người, đòi hỏi sản phụ phải hết sức thận trọng.
Mộc hoa trắng thường dùng trị tiêu chảy, kiết lỵ và rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai, mẹ cho con bú, trẻ nhỏ và người suy giảm chức năng gan thận không nên tự ý dùng dược liệu này do thiếu dữ liệu nghiên cứu lâm sàng về độ an toàn.
Mật ong thường được xem là chất tạo ngọt tự nhiên lành mạnh, nhưng thành phần chứa lượng lớn đường fructose khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ gan nhiễm mỡ và tăng cân. Tiêu thụ fructose quá 50g mỗi ngày bắt đầu làm tăng rủi ro chuyển hóa; do đó, người trưởng thành chỉ nên giới hạn mật ong ở mức vừa phải, khoảng 1-2 muỗng canh hằng ngày nếu chế độ ăn đã có đường tự do khác.
Mộc qua là loại quả giàu chất chống oxy hóa nhưng vị chua chát đậm đặc từ axit hữu cơ và tannin khiến nó không phù hợp với tất cả mọi người. Người bị viêm loét dạ dày, táo bón nặng, tiểu tiện ít hoặc đang điều trị bệnh lý nền cần hết sức thận trọng khi sử dụng để tránh kích ứng niêm mạc.
Mộc nhĩ trắng và mộc nhĩ đen đều rất giàu chất xơ hòa tan polysaccharide nhưng khác biệt nhau về cấu trúc đường đơn và tính chất tạo gel. Trong khi mộc nhĩ trắng nổi bật với độ nhớt cao, giúp tăng tinh bột kháng và giữ ẩm tốt, mộc nhĩ đen lại mang đặc trưng cấu trúc riêng biệt hỗ trợ đa dạng hóa dinh dưỡng.
Mật ong chứa hàm lượng đường fructose đáng kể, nếu lạm dụng có thể làm gan tăng tích tụ axit béo và thúc đẩy tình trạng gan nhiễm mỡ. Người trưởng thành chỉ nên dùng một lượng vừa phải khoảng 10 - 20g mật ong mỗi ngày (1 - 2 thìa cà phê), kết hợp kiểm soát tổng lượng đường tự do trong khẩu phần ăn.
