Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 356 trên 483
Sô-cô-la đen có tỷ lệ ca cao từ 70% trở lên là lựa chọn tối ưu cho hệ tim mạch. Tỷ lệ này cung cấp lượng chất chống oxy hóa flavanol dồi dào giúp cải thiện chức năng mạch máu và huyết áp, đồng thời hạn chế tối đa lượng đường bổ sung gây hại.
Ăn nhiều đồ ngọt khiến đường huyết tăng cao mạn tính, làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ và teo hồi hải mã ở người cao tuổi. Chế độ ăn nhiều carbohydrate tinh chế gây viêm thần kinh, giảm tính mềm dẻo của nơ-ron và đẩy nhanh tốc độ suy giảm trí nhớ, đặc biệt ở người có tiền sử đột quỵ hoặc đái tháo đường.
Rượu đường như erythritol và xylitol ăn nhiều dễ gây đầy hơi, tiêu chảy do chúng kém hấp thu tại ruột non, làm tăng áp suất thẩm thấu kéo nước vào lòng ruột và bị vi khuẩn đại tràng lên men sinh khí. Nắm rõ ngưỡng dung nạp giúp bạn dùng chất tạo ngọt an toàn mà không lo rối loạn tiêu hóa.
Nước ép trái cây tươi chứa lượng đường tự do và fructose cao tương đương nước ngọt có gas, có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường và gan nhiễm mỡ nếu lạm dụng mỗi ngày. Dù vậy, nhờ giữ lại vitamin và chất chống oxy hóa, nước ép vẫn lành mạnh hơn đồ uống công nghiệp nếu uống có chừng mực.
Trẻ dưới 2 tuổi được khuyến cáo không nêm đường bổ sung vào đồ ăn dặm do hệ tiêu hóa non nớt chưa cần đường tự do, việc tiếp xúc sớm dễ bóp méo vị giác, tăng nguy cơ béo phì, bệnh tim mạch và làm hỏng men răng sữa của trẻ.
Người bị mỡ máu cao hoàn toàn có thể ăn thịt heo nạc với lượng vừa phải khoảng 70 - 100 g mỗi bữa, tối đa khoảng 170 g/ngày trong một chế độ ăn ít chất béo bão hòa. Miễn là lọc sạch mỡ nhìn thấy và chế biến ít dầu mỡ, thịt heo nạc không làm tăng mỡ máu xấu.
Đường thốt nốt chứa một số khoáng chất tự nhiên và ít gây hại men răng hơn đường tinh luyện, nhưng bản chất vẫn là carbohydrate tạo ngọt nhanh. Người tiền tiểu đường nếu lạm dụng vẫn đối mặt với nguy cơ tăng vọt đường huyết, gia tăng kháng insulin và thúc đẩy bệnh tiến triển nặng hơn.
Ăn quá nhiều lẩu cay chứa tiêu Tứ Xuyên có thể gây mất vị giác tạm thời do hoạt chất hydroxy-alpha-sanshool và capsaicin làm trơ hóa các đầu dây thần kinh cảm giác. Việc tiếp xúc dồn dập với chất cay nồng còn kích ứng niêm mạc miệng, thúc đẩy phản ứng viêm và làm xáo trộn chu kỳ sống của tế bào nụ vị giác.
Cắt bỏ hoàn toàn dầu mỡ để giảm cân nhanh là sai lầm nguy hiểm. Cơ thể thiếu chất béo sẽ không thể hấp thu các vitamin thiết yếu A, D, E và K, dẫn đến nguy cơ loãng xương, tổn thương hệ thần kinh, rối loạn đông máu và xáo trộn chuyển hóa nghiêm trọng.
Thịt heo chứa hàm lượng vitamin B1 (thiamine) rất cao, nhưng vi chất này dễ tan trong nước và phân hủy bởi nhiệt độ. Thói quen ninh nấu quá lâu, chắt bỏ nước luộc hoặc uống trà ngay sau bữa ăn chính là nguyên nhân khiến cơ thể vẫn đối mặt với nguy cơ thiếu hụt vitamin B1.
Nạp carbohydrate hấp thu nhanh ngay sau vận động cường độ cao giúp tối ưu hóa quá trình tái tổng hợp glycogen trong cơ bắp, hỗ trợ phục hồi thể lực nhanh chóng mà không gây hại nếu dùng đúng liều lượng khoa học (1 đến 1,2 g/kg thể trọng/giờ), nhưng người ít vận động hoặc có bệnh chuyển hóa cần hết sức thận trọng.
Uống một thìa dầu dừa mỗi sáng lúc bụng đói không giúp giảm mỡ bụng nếu không có chế độ ăn thâm hụt calo và tập luyện. Bằng chứng khoa học cho thấy dầu dừa không mang lại hiệu quả giảm cân lâm sàng rõ rệt, đồng thời có thể làm tăng cholesterol xấu trong máu.
Gan heo giàu sắt heme giúp bổ máu hiệu quả, nhưng chứa hàm lượng vitamin A rất cao. Để tránh ngộ độc tích lũy vitamin A và quá tải khoáng chất, người trưởng thành chỉ nên ăn gan heo từ 1 đến 2 lần mỗi tuần với lượng khoảng 50 đến 70 gram mỗi bữa.
Cắt giảm hoàn toàn đường bổ sung trong 30 ngày giúp chặn đứng quá trình tích tụ mỡ gan, giảm các sản phẩm glycat hóa tế bào (AGEs) bảo vệ làn da và kiểm soát cân nặng, dù bạn có thể gặp cảm giác thèm ngọt mệt mỏi trong vài ngày đầu.
Thịt heo nạc (thịt thăn) và ức gà đều cung cấp lượng protein chất lượng cao tương đương nhau, giúp kích thích mạnh mẽ tín hiệu đồng hóa mTORC1 và thúc đẩy tổng hợp protein phục hồi cơ bắp sau tập luyện mà không gây tích mỡ nếu chế biến đúng cách.
Dầu cọ trong mì ăn liền chứa 40%-50% chất béo bão hòa, chủ yếu là axit palmitic. Các nghiên cứu lâm sàng khẳng định axit palmitic làm tăng đáng kể cholesterol toàn phần và LDL-C khi thay thế cho dầu chưa bão hòa, do đó ăn mì gói thường xuyên có thể gây bất lợi cho chỉ số mỡ máu.
Thịt bò giàu protein và chất béo, nếu ăn sát giờ ngủ có thể làm tăng nguy cơ trào ngược, đầy bụng và ảnh hưởng đến cấu trúc giấc ngủ sâu. Tuy nhiên, việc ăn thịt không hoàn toàn phá vỡ giấc ngủ nếu được kiểm soát lượng chất béo, chế biến thanh đạm và dùng cách giờ ngủ ít nhất hai tiếng.
Người bị viêm loét dạ dày đang có triệu chứng cấp tính không nên ăn món chứa tiêu Tứ Xuyên vì cách chế biến nhiều ớt và dầu mỡ dễ kích ứng vết loét. Tuy nhiên, ở dạng chiết xuất đơn lẻ, các hoạt chất trong loại hạt này đã được chứng minh có khả năng ức chế acid dịch vị và kháng viêm niêm mạc.
Nhiều thai phụ băn khoăn về độ an toàn của thảo dược thạch tùng khi mang thai. Khoa học khẳng định thảo dược lạ chưa rõ nguồn gốc tiềm ẩn nguy cơ kích thích co thắt tử cung, gây độc phôi thai và sảy thai; thai phụ tuyệt đối không được tự ý sử dụng.
Các alkylamide đặc trưng trong tiêu Tứ Xuyên, nổi bật là hydroxy-alpha-sanshool, có khả năng kích hoạt thụ thể TRPV1, thúc đẩy mô mỡ trắng biến đổi thành mỡ nâu để sinh nhiệt đốt cháy calo. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy nhóm hoạt chất này còn hỗ trợ hạ mỡ máu và giảm tích tụ mỡ gan.
