Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.619 bài, trang 428 trên 481
Nhiều người lầm tưởng ăn mặn tích nước là nguyên nhân trực tiếp làm sưng đau và hỏng sụn gối. Thực tế, các nghiên cứu chỉ ra chế độ ăn dư thừa chất béo và đường mới là thủ phạm kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, gây viêm màng hoạt dịch, tràn dịch khớp và thúc đẩy thoái hóa khớp gối tiến triển nhanh.
So sánh giữa trà lá khô và viên nang cúc thơm cho thấy viên nang chiết xuất chuẩn hóa vượt trội hơn hẳn cho người đau đầu. Hoạt chất chính parthenolide tan rất kém trong nước hãm trà và dễ hao hụt trong quá trình bảo quản lá khô, khiến việc uống trà khó cung cấp đủ dược tính cần thiết.
Phụ nữ mang thai dùng cỏ cà ri đối mặt với nguy cơ kích thích co bóp tử cung dẫn đến sảy thai, sinh non, cùng nguy cơ dị tật bẩm sinh và tổn hại phát triển thần kinh thai nhi. Thảo dược này cũng gây hạ đường huyết và tương tác thuốc bất lợi.
Hạt chia chiếm ưu thế về hàm lượng acid béo linolenic, chất xơ và khoáng chất như canxi, sắt. Ngược lại, hạt lanh dẫn đầu về hàm lượng chất đạm thực vật, chất xơ dễ lên men đường ruột và hợp chất lignan hỗ trợ hạ huyết áp, mỡ máu. Người tiêu dùng nên kết hợp linh hoạt cả hai loại.
Hạt lanh rất giàu dưỡng chất nhưng nạp quá nhiều dễ gây chướng bụng, đầy hơi hoặc tắc ruột do thừa chất xơ. Các nghiên cứu cho thấy mức dùng an toàn là 10-30 gam mỗi ngày, với điều kiện phải tăng dần liều, uống đủ nước và ưu tiên dùng dạng xay mịn.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy chiết xuất hạt cỏ cà ri (fenugreek) có thể hỗ trợ tăng nồng độ testosterone tự do và cải thiện sức mạnh cơ bắp ở nam giới. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc vào liều lượng, loại chiết xuất và cần sử dụng thận trọng để tránh rủi ro sức khỏe.
Uống dầu hoa anh thảo kéo dài từ 6 tháng trở lên nhìn chung an toàn và không gây co giật như các cảnh báo cũ, nhưng người dùng vẫn có thể gặp tác dụng phụ phổ biến là buồn nôn. Đáng lưu ý, nhiều thử nghiệm lâm sàng cho thấy hiệu quả giảm đau vú hoặc thu nhỏ u xơ tuyến vú của loại dầu này không vượt trội đáng kể so với giả dược.
Trẻ biếng ăn, lười vận động không chỉ đối mặt nguy cơ thấp còi trước mắt mà còn bị suy giảm khả năng tích lũy khối lượng xương đỉnh. Các nghiên cứu cho thấy thiếu hụt canxi kết hợp với lối sống ít vận động thời thơ ấu sẽ làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương khi trưởng thành.
Nhiều phụ nữ tiền mãn kinh dùng hạt lanh nhằm làm dịu các cơn bốc hỏa khó chịu. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng đối chứng giả dược cho thấy hàm lượng lignan trong hạt lanh không mang lại hiệu quả giảm bốc hỏa vượt trội, dù loại hạt này vẫn an toàn và giàu giá trị dinh dưỡng.
Giảm 5kg trọng lượng cơ thể có thể giúp giảm từ 5kg đến 11kg áp lực đỉnh tác động lên khớp gối trong từng bước đi. Đây là kết quả từ các nghiên cứu cơ sinh học, chứng minh việc giảm cân giúp giải phóng tải trọng nén và giảm co thắt cơ quanh khớp gối vượt xa khối lượng cơ thể thực tế bị mất đi.
Nhiều bà bầu truyền tai nhau mẹo uống tinh dầu hoa anh thảo từ tuần 37 để cổ tử cung nhanh mở và dễ sinh thường. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy đường uống chưa có bằng chứng rõ ràng giúp rút ngắn chuyển dạ, thậm chí liên quan đến nguy cơ vỡ ối kéo dài và phải can thiệp giác hút.
Nhiều người lo sợ đi bộ sẽ làm sụn khớp gối đang thoái hóa bị bào mòn nhanh hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu quy mô lớn cho thấy duy trì đi bộ đúng cách ở người thoái hóa khớp gối giai đoạn sớm giúp tăng sức mạnh cơ nâng đỡ, giảm các đợt đau mới và làm chậm quá trình hẹp khe khớp.
Hút thuốc lá gây tác động tiêu cực từ cấp độ phân tử đến kết quả lâm sàng của dây chằng khớp gối. Người hút thuốc không chỉ bị giảm độ vững của khớp, chậm phục hồi chức năng sau mổ mà còn đối mặt với nguy cơ cục máu đông và phải phẫu thuật lại cao hơn rõ rệt.
Thiếu hụt vitamin D rất phổ biến ở người bị thoái hóa khớp gối và làm tăng nguy cơ bệnh tiến triển nặng. Các nghiên cứu cho thấy việc bổ sung và duy trì đủ nồng độ vitamin D dài hạn giúp giảm hao hụt sụn khớp, giảm viêm, tăng sức mạnh cơ bắp và cải thiện rõ khả năng vận động.
Ăn từ 5-6 quả mận khô (khoảng 50g) mỗi ngày có thể giúp phụ nữ sau mãn kinh ngăn chặn mất xương và cải thiện mật độ khoáng chất xương. Nhờ giàu polyphenol, kali và vitamin K, loại quả này ức chế hiệu quả các dấu ấn tiêu xương tự nhiên.
Tinh dầu hoa anh thảo bản chất là hỗn hợp axit béo không tan trong nước, do đó uống ngay trong hoặc sau bữa ăn giúp cơ thể tiết dịch mật nhũ hóa và hấp thu tối ưu nhất. Thói quen uống lúc bụng đói không chỉ làm giảm sinh khả dụng của dưỡng chất mà còn dễ gây đầy bụng, buồn nôn.
Thiếu hụt magie trong khẩu phần ăn và nồng độ magie huyết thanh thấp làm gia tăng rõ rệt mức độ đau, giảm khả năng vận động và đẩy nhanh quá trình bào mòn sụn ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối. Việc duy trì đủ lượng magie giúp ức chế phản ứng viêm và bảo vệ cấu trúc khớp hiệu quả.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng viên ngậm cúc tím (Echinacea) trị cảm lạnh, nhất là trong 3 tháng đầu. Dù nghiên cứu trên người ghi nhận cúc tím không gây dị tật bẩm sinh lớn, các thử nghiệm động vật lại cảnh báo nguy cơ sảy thai sớm và cản trở phát triển phôi thai.
Nhiều phụ nữ kỳ vọng tinh dầu hoa anh thảo sẽ dập tắt các cơn bốc hỏa tiền mãn kinh, song nghiên cứu khoa học cho thấy thảo dược này chỉ có thể hỗ trợ giảm nhẹ cường độ khó chịu hoặc mồ hôi đêm chứ không làm giảm tần suất cơn, đồng thời bằng chứng y khoa hiện vẫn chưa đủ vững chắc.
Nhiều người có thói quen uống cùng lúc cúc tím (Echinacea) và vitamin C khi bị cảm với hy vọng tăng gấp đôi hiệu quả. Tuy nhiên, y học thực chứng cho thấy hai chất này không tạo ra tác động hiệp đồng; việc dùng dồn dập khi đã phát bệnh phần lớn gây lãng phí và không giúp bệnh khỏi nhanh hơn.
