Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.584 bài, trang 460 trên 480
Ăn ít tinh bột buổi tối giúp cơ thể ưu tiên oxy hóa chất béo trong các chu kỳ ngủ đầu tiên, nhưng không đồng nghĩa với việc tự động giảm mỡ thừa nếu tổng calo cả ngày không thâm hụt. Việc cân đối dinh dưỡng bữa tối cần hài hòa giữa kiểm soát năng lượng và bảo vệ chất lượng giấc ngủ.
Áp dụng nhịn ăn gián đoạn trong tuần rồi thả lỏng vào cuối tuần có thể làm lệch pha nhịp sinh học, khiến đường huyết sau ăn tăng vọt, giảm độ nhạy insulin và tăng áp lực tim mạch. Để duy trì cân nặng hiệu quả, sự nhất quán về giờ ăn và chất lượng thực phẩm quan trọng hơn việc kiêng khem ngắt quãng thất thường.
Nhiều người lo ngại tập tạ vào buổi sáng khi chưa ăn sáng hoặc trong lúc nhịn ăn gián đoạn sẽ khiến cơ thể cạn năng lượng và tự "đốt" cơ bắp. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng khẳng định tập kháng lực lúc bụng rỗng vẫn giúp tăng độ dày và sức mạnh cơ bắp tương đương khi ăn no, miễn là bạn bù đắp đủ dinh dưỡng sau tập.
Ngừng nhịn ăn gián đoạn đột ngột có thể khiến cân nặng tăng trở lại do tốc độ trao đổi chất giảm và biến động hormone thèm ăn. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu ứng yo-yo nếu mở rộng khung giờ ăn từ từ, ăn nhiều rau quả và duy trì thói quen tập luyện thể chất đều đặn.
Bổ sung muối vào nước lọc là thói quen không cần thiết, thậm chí tiềm ẩn rủi ro khi nhịn ăn ngắn hạn 16 giờ do thận vẫn bảo tồn điện giải tốt. Can thiệp bù muối chỉ nên cân nhắc khi nhịn ăn liên tục trên 24 đến 48 giờ, giai đoạn cơ thể bắt đầu tăng đào thải natri qua nước tiểu và giảm thể tích máu.
Nhịn ăn gián đoạn không được khuyến khích áp dụng tùy tiện cho trẻ dậy thì thừa cân. Việc hạn chế năng lượng ngắt quãng có thể cản trở sự phát triển chiều cao, làm suy yếu cấu trúc xương, ảnh hưởng tới sự hoàn thiện của não bộ và làm tăng nguy cơ mắc các rối loạn ăn uống tâm lý nghiêm trọng.
Cơn đói cồn cào khi mới nhịn ăn phần lớn là phản xạ theo thói quen do hormone ghrelin tiết ra đúng khung giờ ăn cũ, không phải dấu hiệu cạn kiệt năng lượng. Cơn đói này chỉ xuất hiện dạng sóng tạm thời rồi tự thoái lui sau khoảng một giờ.
Nhiều bà mẹ mong muốn áp dụng nhịn ăn gián đoạn để nhanh chóng lấy lại vóc dáng sau sinh, nhưng phương pháp này tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe của mẹ và làm suy giảm một số vi chất quan trọng trong sữa. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ đang cho con bú không nên tự ý nhịn ăn kiêng khem ngặt nghèo.
Mỡ nội tạng sau sinh có thể tăng tới 33% dù tổng cân nặng đã giảm. Để thu gọn vòng eo mà không mất sữa, sản phụ không nên nhịn ăn cực đoan mà cần duy trì cho con bú từ 3 đến 6 tháng trở lên, kiểm soát chất béo và bổ sung đủ vi chất thiết yếu.
Người trên 60 tuổi áp dụng nhịn ăn gián đoạn có nguy cơ cao bị teo và suy giảm chức năng cơ bắp do hiện tượng "kháng đồng hóa" ở tuổi già. Việc hạn chế thời gian ăn khiến người cao niên khó nạp đủ 25-30g đạm mỗi bữa, dễ dẫn đến mất cơ, suy giảm vận động và rối loạn chuyển hóa.
Dầu ép từ hạt bời lời đỏ giàu axit lauric nhưng có chỉ số axit tự do cao và được khoa học xếp vào nhóm dầu thực vật phi thực phẩm. Loại dầu này chủ yếu phục vụ công nghiệp hóa mỹ phẩm, nhiên liệu sinh học và không thể thay thế dầu ô liu hay dầu ăn thông thường trong bữa cơm gia đình.
Uống cà phê đen nguyên chất không đường trong khung giờ nhịn ăn không làm mất tác dụng đốt mỡ hay phá vỡ trạng thái ketosis. Thức uống này không kích thích tăng tiết insulin, hỗ trợ kiểm soát mỡ thừa nhưng cần sử dụng đúng liều lượng để tránh gây kích ứng tiêu hóa.
Nhiều người lầm tưởng hút thuốc lá giúp giữ dáng thon thả do chỉ số khối cơ thể (BMI) thường thấp hơn. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy thói quen này thúc đẩy mỡ tích tụ ngược vào vùng bụng, làm tăng tỷ lệ eo/hông và tạo nên thể hình béo bụng kiểu nam nhiều nguy cơ sức khỏe.
Chất xơ hòa tan giúp giảm chu vi vòng eo và mỡ nội tạng bằng cách tạo khối gel làm chậm hấp thu dưỡng chất, đồng thời hoạt động như prebiotic kích thích vi khuẩn ruột tạo ra axit béo chuỗi ngắn, hỗ trợ kiểm soát mỡ bụng và tăng tiêu hao năng lượng.
Uống nước cam buổi tối sát giờ đi ngủ dễ gây tiểu đêm và khó ngủ do lượng dịch lỏng lớn kết hợp tính axit kích thích bàng quang hoạt động và làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày. Để bảo vệ giấc ngủ ngon, bạn nên uống nước cam vào ban ngày và hạn chế nạp chất lỏng trước khi ngủ.
Tập thể dục lúc bụng đói giúp cơ thể tăng huy động và đốt cháy chất béo làm năng lượng nhiều hơn so với sau khi ăn nhờ nồng độ hormone insulin ở mức thấp. Tuy nhiên, tập luyện đều đặn kết hợp dinh dưỡng hợp lý mới là yếu tố quyết định giúp giảm mỡ bụng và mỡ nội tạng an toàn, bền vững.
Quả bời lời đỏ thường được truyền tai là giàu chất béo tốt và chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, các nghiên cứu về chi Bời lời chủ yếu ghi nhận hàm lượng tinh dầu giàu terpene trong quả và hợp chất phenolic trong lá giúp chống oxy hóa, kháng khuẩn, thay vì số liệu về axit béo không bão hòa.
Phụ nữ mang thai không nên dùng các bài thuốc dân gian từ cây bời lời đỏ theo đường uống do thảo dược này chứa nhiều hợp chất alkaloid phức tạp nhưng hoàn toàn thiếu dữ liệu lâm sàng về độ an toàn sinh sản, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và gây hại cho sự phát triển của thai nhi.
Chế độ ăn một bữa mỗi ngày (OMAD) khiến việc nạp đủ các vitamin, khoáng chất thiết yếu và chất xơ trở nên vô cùng khó khăn do giới hạn dung tích dạ dày và cơ chế hấp thu. Sự dồn nén này không chỉ làm tăng căng thẳng sinh lý mà còn tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt vi chất âm thầm về lâu dài.
Nhịn ăn gián đoạn không tự động gây rối loạn kinh nguyệt cho tất cả phụ nữ. Phương pháp này thậm chí giúp 33-40% phụ nữ mắc buồng trứng đa nang điều hòa lại chu kỳ nhờ giảm androgen, nhưng có thể gây tác động bất lợi nếu áp dụng quá nghiêm ngặt trên thể trạng bình thường.
