Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 78 trên 483
Cây râu hùm chứa nhiều hoạt chất có độc tính tế bào và tác động làm hạ huyết áp. Ba nhóm đối tượng gồm phụ nữ mang thai, người huyết áp thấp và người suy giảm chức năng gan thận cần tránh dùng loài thảo mộc này để phòng ngừa nguy cơ sẩy thai, trụy mạch và suy tạng.
Hạt sacha inchi được nhiều người truyền tai như một loại "siêu thực phẩm" thần kỳ giúp đánh bay mỡ thừa nhanh chóng. Thực tế, sacha inchi giàu chất béo tốt và dưỡng chất hỗ trợ cảm giác no, nhưng chứa mật độ năng lượng rất cao. Nếu ăn thiếu kiểm soát, loại hạt này hoàn toàn có thể gây phản tác dụng và khiến bạn tăng cân.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất sa sâm nam chứa polyphenol và flavonoid giúp chống oxy hóa, hỗ trợ giảm tổn thương tế bào gan ở chuột. Tuy nhiên, bằng chứng mới chỉ dừng lại trên mô hình ống nghiệm và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Sa nhân tím chứa hàm lượng cao tinh dầu cay ấm, có tác dụng tốt với chứng khó tiêu thể hàn nhưng lại chống chỉ định cho người âm hư nội nhiệt hoặc nhiệt thịnh. Hiểu đúng thể trạng và liều lượng giúp tránh nguy cơ hao tổn tân dịch và tích nhiệt trong cơ thể.
Hạt sacha inchi và hạt óc chó đều là nguồn chất béo thực vật quen thuộc, nhưng sacha inchi sở hữu mật độ axit béo omega-3 (ALA) vượt trội lên tới trên 40-50% tổng lượng chất béo cùng tỷ lệ omega-6/omega-3 lý tưởng gần 1:1, dù rất nhạy cảm với nhiệt độ cao.
Nhiều người tin rằng một ly rượu vang trước khi ngủ giúp thư giãn và ngủ sâu hơn, nhưng khoa học lại chứng minh điều ngược lại. Dù cồn giúp chìm vào giấc ngủ nhanh hơn, nó làm gián đoạn nghiêm trọng cấu trúc giấc ngủ, ức chế pha ngủ REM và khiến cơ thể mệt mỏi khi thức dậy.
Các hoạt chất tạo mùi chính trong tinh dầu sa nhân tím gồm bornyl acetate và camphor. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy các chất này mang lại tiềm năng sinh học phong phú, bao gồm khả năng ức chế vi sinh vật, kháng viêm, giảm đau, chống oxy hóa và ức chế enzyme liên quan đến chuyển hóa đường huyết.
Cả quả sa kê và khoai tây đều là nguồn tinh bột tự nhiên lành mạnh, nhưng sa kê vượt trội về hàm lượng chất xơ giúp no lâu, trong khi khoai tây cung cấp nhiều kali và vi chất thiết yếu. Lựa chọn thực phẩm nào phụ thuộc vào việc kiểm soát khẩu phần và phương pháp chế biến không dầu mỡ.
Nhiều người truyền tai nhau đào củ râu hùm về sắc uống hằng ngày để trị bệnh và bồi bổ. Tuy nhiên, giới chuyên gia khuyến cáo không nên tự ý sử dụng, bởi khoa học chưa có dữ liệu an toàn trên người và việc lạm dụng thảo mộc thô tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc mạn tính.
Sa mộc là loài cây chứa nhiều hoạt chất sinh học tiềm năng nhưng chưa hề có nghiên cứu lâm sàng khẳng định độ an toàn trên người. Phụ nữ mang thai, người có cơ địa dị ứng và bệnh nhân suy gan thận là 3 nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng, không tự ý sử dụng để tránh nguy cơ ngộ độc.
Bắc sa sâm và Nam sa sâm là hai vị thuốc có tên gọi tương tự nhưng xuất phát từ hai chi thực vật hoàn toàn khác biệt: Glehnia và Adenophora. Sự khác nhau về nguồn gốc chi phối trực tiếp thành phần hóa học, từ các triterpenoid đặc trưng cho đến nhóm hợp chất phenolic, đòi hỏi người dùng phải phân biệt rõ ràng.
Sa sâm là vị thuốc bổ phế dưỡng dịch quen thuộc, nhưng không thể sử dụng tùy tiện. Người tỳ vị hư hàn, tiêu chảy mạn tính, cảm lạnh phong hàn hoặc đang dùng các vị thuốc tương khắc như lê lô có thể đối mặt với nguy cơ rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng hoặc ngộ độc nếu tự ý dùng dược liệu này.
Quan niệm ăn thịt rắn biển giúp bổ thận tráng dương, tăng cường bản lĩnh phái mạnh được lưu truyền rộng rãi trong dân gian. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại chưa ghi nhận thử nghiệm nào trên người chứng minh tác dụng này. Thịt rắn biển thực chất chỉ là nguồn cung cấp đạm và chất béo thông thường.
Phụ nữ mang thai và đang cho con bú không nên dùng râu rồng. Y học hiện chưa có dữ liệu khoa học chứng minh tính an toàn hay độc tính thai kỳ của loại cây này, trong khi nguy cơ kích thích hoạt tính cholinergic làm co bóp tử cung có thể đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của thai nhi.
Cây râm hiện hoàn toàn thiếu dữ liệu khoa học về độ an toàn đối với phôi thai và sức khỏe sản phụ. Việc tự ý sử dụng thảo dược này trong thai kỳ tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng như kích thích tử cung, nhiễm độc hoặc dị tật thai nhi, do đó thai phụ tuyệt đối không nên dùng.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn rạm để bổ sung protein và khoáng chất, nhưng bắt buộc phải nấu chín kỹ. Ăn rạm sống, tái hoặc ướp muối tiềm ẩn 3 rủi ro vi sinh nguy hiểm gồm khuẩn Listeria, ấu trùng giun sán và các vi khuẩn đường ruột có thể đe dọa thai nhi.
Đọt non ráy gai xào hoặc nấu canh là món ăn dân dã giàu hoạt chất sinh học, nhưng không nên ăn thường xuyên hằng ngày. Dù cây có đặc tính kháng viêm, chống oxy hóa, các dữ liệu khoa học hiện nay vẫn chưa xác lập ngưỡng an toàn dài hạn trên người, tiềm ẩn nguy cơ tích lũy chất nếu lạm dụng.
Ráy gai là vị thuốc dân gian quen thuộc nhưng phụ nữ mang thai, người bị sỏi thận oxalat, người có vấn đề tiêu hóa và bệnh nhân đang dùng thuốc không nên tùy tiện sử dụng. Nghiên cứu khoa học cho thấy thảo dược này chưa có thử nghiệm an toàn trên người.
Nhiều người duy trì thói quen uống một ly rượu thuốc mỗi ngày với niềm tin tăng cường sức lực và bồi bổ khí huyết. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học về lợi ích thực sự của rượu thuốc còn rất mỏng manh, trong khi lượng cồn ethanol dung nạp liên tục lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ bệnh lý chuyển hóa và gan.
Rù rì sông là loài cây quen thuộc mọc hoang dọc các bờ suối, thường được dùng trong dân gian để thanh nhiệt, tiêu viêm. Các nghiên cứu hiện đại đã phân lập nhiều nhóm hoạt chất triterpenoid và flavonoid quý, ghi nhận tiềm năng chống oxy hóa, ức chế enzyme và bảo vệ tế bào trong các thử nghiệm tiền lâm sàng.
