Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.603 bài, trang 54 trên 81
Cơ thể người tiêu hóa và hấp thu gần như trọn vẹn 50g protein trong một bữa ăn qua đường ruột mà không đào thải lãng phí. Dù vậy, tốc độ kích thích tổng hợp cơ bắp có ngưỡng bão hòa nhất định, phần protein dư thừa sẽ được dùng cho mô tạng hoặc chuyển hóa thành năng lượng.
Trà sắn dây nấu chín kết hợp tương tamari giúp bù điện giải, làm dịu cơ thể và hỗ trợ thải nhiệt ngoại vi nhờ hoạt chất puerarin hấp thu nhanh. Tuy nhiên, thức uống này chỉ có tác dụng hỗ trợ triệu chứng sốt nhẹ, không thể thay thế thuốc hạ sốt hoặc điều trị căn nguyên sốt nhiễm trùng.
Củ dền giàu dinh dưỡng nhưng lạm dụng có thể gây dư thừa nitrate và oxalate. Ngưỡng tiêu thụ an toàn khuyến nghị cho người trưởng thành là 100-150g củ tươi hoặc 250ml nước ép mỗi ngày nhằm hỗ trợ huyết áp, khoang miệng mà không gây hại thận hay rối loạn chuyển hóa.
Ăn thực dưỡng ngoài tiệm tưởng lành mạnh nhưng vẫn có thể gây đầy bụng dữ dội nếu bạn vô tình nạp nhiều rau củ giàu FODMAP như bắp cải hay hành boa-rô hầm nhừ. Người có đường ruột nhạy cảm nên ưu tiên chọn rau xanh lá mềm, cà rốt, bí ngòi để giữ bụng luôn êm dịu.
Đầy hơi, chướng bụng sau khi ăn củ dền là do lượng fructan dồi dào trong loại củ này không thể tiêu hóa ở ruột non. Khi xuống đại tràng, chúng bị vi khuẩn lên men mạnh mẽ sinh nhiều khí, gây căng trướng khó chịu ở người nhạy cảm.
Cải xoăn (kale) chứa nhiều chất xơ không hòa tan và đường raffinose khiến hệ tiêu hóa chưa thích nghi dễ bị đầy hơi, chướng bụng. Khi men vi sinh đường ruột lên men các hợp chất chưa phân giải, lượng khí sinh ra nhiều hơn gây cảm giác tức bụng, khó tiêu.
Nước tiểu chuyển sang màu đỏ sau khi ăn củ dền là hiện tượng beeturia hoàn toàn vô hại, gặp ở khoảng 10-14% dân số. Tình trạng này xuất hiện do sắc tố betalain chưa phân hủy hết được hấp thu qua ruột kết và lọc qua thận, không phải tổn thương bệnh lý hay tiểu máu.
Bí đỏ chứa pectin giúp bao phủ niêm mạc và hỗ trợ làm dịu kích ứng dạ dày, nhưng không có khả năng chữa khỏi bệnh viêm loét hay thay thế phác đồ kháng sinh diệt vi khuẩn *Helicobacter pylori*. Người bệnh cần dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ.
Thực phẩm lên men không thể thay thế hoàn toàn thuốc probiotic do không kiểm soát được số lượng tế bào sống (CFU) và thiếu định danh chủng vi khuẩn cụ thể. Dù giàu hoạt chất sinh học, các món ăn lên men tự nhiên không đảm bảo liều lượng chuẩn từ 6-9 log CFU để đạt hiệu quả điều trị bệnh lý.
Súc miệng bằng dầu mè (oil pulling) có thể hỗ trợ giảm vi khuẩn Streptococcus mutans, giảm mảng bám và cải thiện viêm nướu tương đương một số dung dịch súc miệng. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế đánh răng thông thường và tiềm ẩn nguy cơ viêm phổi nếu hít sặc dầu.
Ăn nhiều hạt kê có thể gây táo bón nếu bạn không uống đủ nước. Lớp vỏ cám của hạt kê rất giàu chất xơ không hòa tan; khi thiếu chất lỏng, chúng sẽ hút dịch trong lòng ruột làm phân khô cứng, nhưng nếu nấu thành cháo loãng và uống đủ nước, hạt kê lại hỗ trợ nhu động ruột rất tốt.
Tình trạng tụt huyết áp và mệt mỏi khi mới bắt đầu ăn thực dưỡng Kushi chủ yếu do cơ thể bị cắt giảm calo đột ngột, làm suy giảm hoạt động hệ thần kinh giao cảm và giảm thể tích dịch tuần hoàn. Việc thiếu hụt năng lượng và biến thiên điện giải khiến tim mạch chưa kịp thích nghi.
Ăn mặn hay bổ sung muối có thể giúp bù dịch cho một số trường hợp tụt huyết áp tư thế do suy thần kinh tự chủ hoặc tiểu đường. Tuy nhiên, việc tự ý ăn mặn cực đoan theo lối thực dưỡng không phải giải pháp vạn năng và có thể gây phản tác dụng cho người trẻ, người béo phì.
Bột sắn dây nấu cùng trà bancha không trực tiếp tiêu diệt virus cảm cúm, nhưng là giải pháp bù dịch, cung cấp năng lượng và làm ấm cơ thể hiệu quả dưới lăng kính y học hồi phục. Nhờ cấu trúc tinh bột dễ tiêu và hoạt chất tự nhiên, thức uống này giúp xoa dịu đường tiêu hóa và nâng đỡ thể trạng người bệnh.
Gạo lứt giàu chất xơ không hòa tan giúp tạo khối phân, nhưng nếu mẹ bầu ăn nhiều mà lười uống nước, hạt bã xơ sẽ hút kiệt dịch ruột khiến phân khô cứng và táo bón nặng thêm. Cân bằng chất xơ cùng lượng nước nạp vào là chìa khóa then chốt cho hệ tiêu hóa thai kỳ.
Bùng phát mụn mủ sau khi ăn rong biển không phải do hiện tượng "nóng trong" như dân gian lầm tưởng, mà bắt nguồn từ nồng độ iốt máu tăng vọt. Lượng iốt dư thừa đào thải qua tuyến bã nhờn kích hoạt phản ứng viêm vô khuẩn, gây sẩn mủ nang lông cấp tính.
Sau khi ngừng ăn rong biển liều cao, người có tuyến giáp bình thường có thể cân bằng lại chức năng giáp chỉ sau vài ngày. Tuy nhiên, người bị suy giáp do quá tải i-ốt hoặc mắc viêm tuyến giáp tự miễn cần từ 1 đến 3 tháng kiêng khem nghiêm ngặt để đưa hormone về mức bình thường.
Tương tekka làm từ ngưu bàng, cà rốt và miso thường được đồn thổi là bài thuốc bổ máu dưỡng sinh thần kỳ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy món ăn này không chứa vitamin B12, sắt thực vật hấp thu kém, và việc ăn thực dưỡng kiêng khem kéo dài còn gây nguy cơ còi cọc, thiếu máu trầm trọng.
Xét nghiệm vitamin B12 huyết thanh thông thường có giá trị dự đoán thấp và dễ cho kết quả bình thường giả tạo ở người ăn thực dưỡng. Ngược lại, xét nghiệm Methylmalonic acid (MMA) là chỉ dấu chức năng chuẩn xác hơn, giúp phát hiện sớm tình trạng thiếu hụt B12 ở cấp độ mô và tế bào.
Ăn ngũ cốc thực dưỡng giàu cám nhưng thiếu nước là nguyên nhân khiến trẻ bị táo bón. Chất xơ từ cám hút cạn chất lỏng trong đường ruột, làm khối phân khô cứng và gây tắc nghẽn đại tràng chức năng. Phụ huynh cần cân bằng lượng nước khi bổ sung chất xơ cho con.
