Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 210 trên 369
Quan niệm ăn nhiều bữa nhỏ giúp đốt mỡ nhanh hơn 3 bữa chính là sai. Dữ liệu đo lường hiệu ứng nhiệt của thực phẩm khẳng định mức tiêu hao năng lượng tăng tuyến tính theo lượng thức ăn nạp vào; chính tổng mức năng lượng trong ngày mới là yếu tố quyết định việc đốt mỡ.
Quan niệm người gầy "ăn mãi không béo" do chuyển hóa cơ bản chạy quá nhanh là sai lầm khoa học. Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh người gầy đốt calo tương đương người bình thường; nguyên nhân chính khiến họ không thể tăng cân nằm ở việc ước tính sai lượng calo thực tế nạp vào mỗi ngày.
Nước ép cần tây không thể tự đốt cháy mỡ thừa như lời đồn đại. Sự sụt giảm cân nặng ban đầu chủ yếu do cơ thể mất nước tạm thời từ tác dụng lợi tiểu và hao hụt cơ bắp do thiếu hụt năng lượng. Lạm dụng nước ép quá mức còn tiềm ẩn nguy cơ mất cân bằng điện giải và ảnh hưởng tiêu cực tới chức năng tuyến giáp.
Nước ép tươi tự làm tại nhà chỉ nên bảo quản lạnh dưới 4 độ C và sử dụng trong 24 đến 48 giờ. Để quá thời gian này, quá trình oxy hóa sẽ phá hủy nhanh chóng lượng vitamin C, đồng thời nấm men và vi sinh vật dễ phát triển vượt ngưỡng an toàn gây hại tiêu hóa.
Nước ép uống trong hoặc sau bữa ăn giúp tối ưu hóa hấp thu sắt non-heme nhờ vitamin C và axit citric. Ngược lại, uống trước bữa ăn không giúp no lâu bằng trái cây nguyên quả và có thể gây khó tiêu ở người nhạy cảm đường ruột.
Nước ép detox từ rau củ tươi mang lại cảm giác thanh lọc cơ thể, nhưng nếu chế biến sai cách có thể gây đau bụng dữ dội. Do không qua đun nấu hay tiệt trùng nhiệt, các loại vi khuẩn nguy hiểm như Salmonella và E. coli dễ dàng xâm nhập qua dụng cụ bẩn, củ quả tươi sống, đe dọa hệ tiêu hóa.
Uống khoảng 500 mL nước lọc trước bữa ăn 30 phút là giải pháp đơn giản giúp làm căng dạ dày, tạo cảm giác no sớm và giảm lượng calo nạp vào tức thì. Nhiều nghiên cứu lâm sàng xác nhận phương pháp này giúp người lớn tuổi thừa cân giảm thêm cân nặng hiệu quả khi kết hợp chế độ ăn hợp lý.
Canxi trong cua đồng và chất nhớt từ mồng tơi không tạo thành rào cản tiêu hóa đáng kể ở người khỏe mạnh. Nghiên cứu khoa học cho thấy chất xơ hòa tan không làm mất đi khả năng hấp thu khoáng chất, biến món canh truyền thống này thành nguồn dinh dưỡng an toàn cho bữa ăn gia đình.
Hiện tượng sữa bị vón cục khi pha cùng trái cây chua chỉ là phản ứng kết tủa tự nhiên của protein casein trước axit, tương tự quá trình tiêu hóa bình thường tại dạ dày. Hiện tượng này không gây khó tiêu, không sinh độc tố và hoàn toàn an toàn cho người khỏe mạnh.
Quan niệm rau bina nấu cùng đậu phụ gây sỏi thận là sai lầm khoa học. Canxi trong đậu phụ liên kết oxalate của rau bina ngay tại ruột non, tạo kết tủa không tan đào thải qua phân, giúp giảm bài tiết oxalate qua nước tiểu và ngăn ngừa nguy cơ tạo sỏi thận.
Nhiều người tin rằng thực đơn thải độc (detox) có thể giảm mỡ bụng cấp tốc sau vài ngày. Thực chất, sinh lý học chứng minh gan và thận tự xử lý độc tố liên tục mà không cần can thiệp. Số cân sụt giảm nhanh chỉ là hiện tượng mất nước, cạn kiệt nguồn glycogen và hao mòn cơ nạc chứ không làm tiêu biến mỡ thừa.
Detox bằng nước ép trái cây không thể làm thay đổi độ pH của máu vì hệ đệm sinh học nội môi, phổi và thận luôn giữ chỉ số này cố định. Nước ép rau củ chỉ làm tăng tính kiềm của nước tiểu chứ không kiềm hóa máu như các tin đồn vô căn cứ.
Chần nhanh cà chua qua nước sôi không làm phân hủy lycopene mà nhiệt độ còn hỗ trợ phá vỡ thành tế bào thực vật, giúp giải phóng dưỡng chất này để cơ thể hấp thu dễ dàng hơn so với khi ăn sống.
Nước rau muống luộc chuyển từ màu xanh sang đỏ nhạt hoặc hồng tím khi vắt chanh là phản ứng tự nhiên giữa acid citric và sắc tố anthocyanin thực vật, không phải dấu hiệu nhiễm hóa chất độc hại như nhiều người lầm tưởng.
Uống cà phê ngay sau bữa sáng làm giảm đáng kể khả năng hấp thu sắt và các khoáng chất vi lượng do tác động tạo phức của acid chlorogenic cùng polyphenol. Để bảo toàn dinh dưỡng, bạn nên duy trì khoảng cách tối thiểu từ 1 đến 2 giờ giữa tách cà phê và bữa ăn chính.
Ăn khoai lang cùng chuối không hề sinh độc chất như lời đồn, nhưng rất dễ gây đầy bụng, chướng hơi do cả hai đều chứa lượng lớn tinh bột kháng và chất xơ. Khi xuống đại tràng, chúng bị vi khuẩn lên men mạnh mẽ sinh ra nhiều khí đường ruột.
Nhiều loại rau củ chứa sẵn oxalate, phytate và các hợp chất gây hại cho đường ruột nếu tiêu thụ sống với lượng lớn. Thao tác chần sơ trong nước sôi là giải pháp đơn giản giúp hòa tan độc tố, diệt khuẩn bề mặt và bảo vệ hệ tiêu hóa mà vẫn giữ trọn dưỡng chất thiết yếu.
Quan niệm dân gian cho rằng ăn thịt gà cùng rau kinh giới gây phong ngứa hay ngộ độc không có cơ sở sinh hóa. Hiện tượng ngứa ngáy, nổi mề đay sau bữa ăn thực chất xuất phát từ cơ chế dị ứng miễn dịch cá nhân với protein trong thịt gà hoặc dị ứng chéo với nguồn đạm khác.
Tin đồn ăn chuối cùng sữa bò sinh độc tố, gây hại đường ruột hoàn toàn thiếu căn cứ khoa học. Sự kết hợp này chỉ làm chậm quá trình tiêu hóa, tạo cảm giác no lâu do chứa nhiều protein, tinh bột và chất xơ. Người nhạy cảm đường ruột có thể gặp đầy bụng nhẹ.
Nước cốt chanh giàu acid citric và chất chống oxy hóa tự nhiên giúp làm mềm mô thịt và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn. Khi được phối hợp tẩm ướp trước khi nướng, môi trường acid và chất chống oxy hóa giúp kìm hãm phản ứng Maillard, từ đó hạn chế sinh ra các amin dị vòng gây ung thư nguy hại.
