Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 242 trên 369
Tương miso bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh có thời hạn sử dụng dài nhờ nồng độ muối cao và quá trình lên men tự nhiên. Dù khó hỏng do vi khuẩn, chất béo từ đậu nành trong miso vẫn có thể bị oxy hóa sau vài tháng tiếp xúc với không khí.
Uống nước ép bí đỏ sống có thể giữ lại một số vitamin nhạy cảm với nhiệt nhưng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn đất, giun sán và gây đầy bụng do tinh bột khó tiêu. Chuyên gia khuyến cáo nên hấp chín hoặc chế biến nhiệt để bảo đảm an toàn tiêu hóa.
Nhiều lời đồn cho rằng trà kombucha có thể tiêu diệt tế bào ung thư, song y học hiện nay khẳng định đây là thông tin chưa được chứng thực. Các tác dụng tích cực mới chỉ dừng lại ở đĩa thí nghiệm ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả bảo vệ trên người.
Thực phẩm lên men không thể trị khỏi trào ngược dạ dày thực quản. Hiện thiếu hụt bằng chứng lâm sàng về khả năng chữa bệnh của đồ chua lên men; tính axit và quá trình sinh khí khi lên men carbohydrate thậm chí còn làm tăng nguy cơ kích ứng niêm mạc thực quản và khiến cơn trào ngược trầm trọng hơn.
Hạt kê tự nhiên hoàn toàn không chứa gluten, nhưng lại có nguy cơ nhiễm bẩn chéo rất cao từ dây chuyền xay xát lúa mì tổng hợp. Người bệnh Celiac hoặc dị ứng cần biết cách đọc nhãn chứng nhận "Gluten-Free" dưới 20 ppm để tránh vô tình nạp phải protein độc hại này.
Dầu mè giàu chất chống oxy hóa hỗ trợ phục hồi mô trong các thuốc mỡ y tế, nhưng việc tự ý đổ dầu mè ăn thô chưa khử trùng lên vết bỏng hở làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng, hoại tử mô và để lại di chứng sẹo sâu.
Nhiều người tin ăn vừng đen giúp trị dứt điểm tóc bạc sớm nhờ quan niệm "bổ thận đen tóc". Tuy nhiên, khoa học hiện đại khẳng định tóc bạc bắt nguồn từ rối loạn tổng hợp sắc tố melanin và lão hóa tế bào nang tóc. Vừng đen cung cấp chất chống oxy hóa và khoáng chất tốt, nhưng không thể "nhuộm đen" lại sợi tóc đã bạc.
Đun sôi canh miso ở 100°C làm chết hầu hết tế bào lợi khuẩn tự do chỉ trong chưa đầy 1 phút. Để bảo toàn vi sinh vật có lợi, bạn nên tắt bếp, chờ nước canh hạ nhiệt xuống dưới 45–50°C rồi mới hòa tan tương miso vào sử dụng.
Glutamate tự nhiên trong tương miso sinh ra hoàn toàn do quá trình vi sinh vật thủy phân đạm đậu nành lành tính. Các bằng chứng khoa học khẳng định thành phần này không gây tổn hại cho hệ thần kinh hay làm hại não bộ, đồng thời miso còn chứa nhiều enzym và chất chống oxy hóa tốt cho sức khỏe tiêu hóa.
Ăn số 7 Ohsawa – chỉ dùng 100% gạo lứt muối mè kéo dài – là chế độ ăn cực đoan gây nguy hiểm nghiêm trọng đến tính mạng. Bữa ăn thiếu hụt đạm trầm trọng, làm rỗng kho vi chất thiết yếu như sắt, canxi, vitamin B12, đồng thời làm tăng nguy cơ phơi nhiễm kim loại nặng asen vô cơ tích tụ trong màng cám gạo.
Tempeh không thể thay thế thịt về vitamin B12 vì vi chất trong thực phẩm lên men này chủ yếu là dạng giả (analogue) không có hoạt tính sinh học ở người, thậm chí cản trở hấp thu vi chất thật. Người ăn chay cần dựa vào các nguồn bổ sung chuẩn hóa thay vì trông cậy vào tempeh.
Các khảo sát khoa học quy mô lớn cho thấy 99% mẫu thực phẩm chứa nồng độ glyphosate nằm dưới giới hạn cho phép, và lượng phơi nhiễm thực tế của con người chỉ chiếm dưới 3% ngưỡng an toàn sinh học. Dù yến mạch phi hữu cơ có thể chứa tồn dư, mức độ này không gây nguy hại sức khỏe trong điều kiện ăn uống thông thường.
Rang vừng đen ở nhiệt độ vượt quá 210-250 độ C làm suy giảm acid béo không bão hòa và lignan, đồng thời thúc đẩy oxy hóa lipid. Tuy nhiên, nếu rang ở mức nhiệt vừa phải từ 160 đến 200 độ C, hạt vừng vẫn giữ được chất béo tốt và gia tăng hoạt tính chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.
Trà kiều mạch rang giàu rutin và quercetin giúp chống oxy hóa, hỗ trợ giảm viêm và mỡ máu hiệu quả. Tuy nhiên, việc uống hằng ngày có thể gây hại nếu dùng sản phẩm trôi nổi do nguy cơ phơi nhiễm kim loại nặng, đặc biệt là rủi ro ung thư từ Crom chưa được kiểm định.
Ngâm hạt vừng đen hoặc ngũ cốc trong nước chỉ giúp giảm từ 13% đến dưới 20% acid phytic. Để giảm sâu chất kháng dinh dưỡng này từ 30% đến trên 70%, hạt cần trải qua quá trình ngâm kết hợp ủ nảy mầm nhằm kích hoạt enzyme phytase nội tại.
Nhiều người bệnh tăng huyết áp lầm tưởng muối thực dưỡng như muối hầm, tương tamari không làm tăng huyết áp. Thực chất, mọi loại muối đều chứa natri gây ứ trệ dịch, tổn thương thành mạch và có thể dẫn tới đột quỵ nếu dùng quá mức.
Thực dưỡng Kushi đem lại lợi ích giảm viêm và hỗ trợ ổn định đường huyết nhờ ngũ cốc nguyên hạt cùng rau củ, nhưng tiềm ẩn rủi ro thiếu hụt canxi, vitamin D và B12 nếu áp dụng cực đoan. Để bảo đảm an toàn, người theo chế độ này cần chủ động bổ sung vi chất và theo dõi định kỳ qua xét nghiệm máu.
Yến mạch ăn liền bị cán mỏng và hồ hóa tinh bột làm tăng chỉ số đường huyết lên mức 71-75, mất đi lợi ích kiểm soát glucose so với yến mạch nguyên hạt. Các gói chế biến sẵn còn chứa nhiều đường phụ gia, làm giảm đáng kể giá trị dinh dưỡng thực tế.
Ăn yến mạch sai cách, đặc biệt là nấu quá nhuyễn hoặc lạm dụng khẩu phần trong các thực đơn thực dưỡng, có thể làm đường huyết tăng vọt và cản trở giảm cân. Bằng chứng khoa học cho thấy yến mạch chỉ phát huy hiệu quả hỗ trợ mỡ máu khi kiểm soát tốt năng lượng và giữ nguyên cấu trúc hạt thô.
Quan niệm ăn hạt kê để "kiềm hóa cơ thể" là sai lầm khoa học, bởi độ pH trong máu luôn được thận và phổi giữ ổn định tự nhiên ở mức 7,35 - 7,45. Hạt kê là ngũ cốc giàu khoáng chất, chất xơ, hỗ trợ tim mạch và đường huyết chứ không thể làm thay đổi nồng độ axit - kiềm của dòng máu.
