Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.369 bài, trang 294 trên 369
Uống trà xanh trong bữa ăn dầu mỡ có thể hỗ trợ giảm hấp thu chất béo nhờ hoạt chất EGCG ức chế enzyme lipase tụy và cản trở nhũ tương hóa lipid. Tuy nhiên, trà xanh chỉ làm giảm một phần nhỏ lượng chất béo chứ không thể triệt tiêu hoàn toàn calo dư thừa từ đồ chiên rán.
Hải sản đông lạnh không mất hoàn toàn dưỡng chất nhưng tinh thể đá hình thành theo thời gian sẽ làm biến tính protein và đẩy nhanh quá trình oxy hóa axit béo omega-3. Nếu biết cấp đông nhanh, gói kín và rã đông chậm trong ngăn mát, bạn hoàn toàn có thể giữ trọn vẹn độ tươi ngon và giá trị dinh dưỡng của thực phẩm.
Ăn thịt dê thường gây cảm giác "nóng bừng" khiến nhiều người lo sợ bị tăng huyết áp. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy thịt dê không làm tăng huyết áp; hiện tượng ấm người sau ăn thực chất chỉ là phản ứng sinh nhiệt tự nhiên khi cơ thể tiêu hóa lượng protein dồi dào.
Nhiều người có thói quen dùng sâm cau ngâm rượu hoặc sắc uống để bồi bổ mà không biết nguy cơ tương tác với thuốc đang điều trị. Với người bệnh tăng huyết áp và tim mạch, việc tự ý kết hợp dược liệu này cùng thuốc tây có thể làm xáo trộn nồng độ thuốc và gây biến cố huyết áp.
Sả chanh chứa các hoạt chất có khả năng làm giảm huyết áp trong các thử nghiệm trên động vật. Người đang uống thuốc điều trị tăng huyết áp không nên uống quá nhiều trà sả đặc hoặc dùng thay nước lọc hàng ngày để tránh nguy cơ tương tác bất lợi gây tụt huyết áp quá mức.
Nhiều người lo ngại ăn tôm, cá khi đang uống kháng sinh sẽ gây ngộ độc hoặc dị ứng nặng. Thực tế, người bệnh không cần kiêng hải sản nếu không có cơ địa dị ứng, nhưng bắt buộc phải chọn đồ tươi bảo quản lạnh đúng cách và kiêng tuyệt đối rượu bia, thực phẩm lên men.
Sâm Tây Bá Lợi Á giúp bồi bổ sức khỏe và duy trì sự tỉnh táo, nhưng dùng sai thời điểm có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc gây tương tác thuốc. Các chuyên gia khuyến cáo nên uống thảo dược này vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để tối ưu hóa lợi ích.
Bôi trực tiếp tinh dầu sả Sri Lanka nguyên chất lên da có thể gây bỏng rát, tổn thương tế bào sừng và dẫn tới viêm da tiếp xúc kích ứng hoặc dị ứng. Việc lạm dụng dầu đậm đặc không qua pha loãng dễ làm phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên, khiến làn da viêm đỏ và ngứa ngáy kéo dài.
Nhiều người kiêng ăn tôm vì sợ hàm lượng cholesterol cao trong loại hải sản này sẽ gây mỡ máu. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy ở người có mỡ máu bình thường, ăn tôm lượng vừa phải giúp tăng cholesterol tốt (HDL) mạnh hơn cholesterol xấu (LDL) và giảm chất béo trung tính, hoàn toàn phù hợp với chế độ ăn tốt cho tim.
Nhiều người có thói quen xông lá sả trùm chăn kín khi cảm cúm với niềm tin diệt sạch virus gây bệnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy tinh dầu sả chỉ hỗ trợ kháng viêm, làm loãng dịch nhầy và thư giãn tinh thần tạm thời, hoàn toàn không có khả năng tiêu diệt virus đường hô hấp.
Nhiều luồng dư luận lo ngại cá rô phi chứa tỷ lệ omega-6 cao hơn omega-3 gây bùng phát phản ứng viêm. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy đây là nỗi sợ bị phóng đại. Với hàm lượng tổng chất béo rất thấp cùng nguồn protein nạc dồi dào, cá rô phi vẫn là thực phẩm lành mạnh trong thực đơn cân bằng.
Lớp màng đen trong bụng cá thường bị nhiều người lầm tưởng là nơi tích tụ độc tố từ môi trường nước. Thực chất, màu đen này là sắc tố melanin tự nhiên nằm trong lớp phúc mạc. Dù không chứa độc chất tự sinh, đây lại là nơi bám giữ tế bào miễn dịch, ký sinh trùng và nhiều mô mỡ gây tanh nên cần được cạo sạch khi chế biến.
Xông phòng bằng sả Sri Lanka giúp tạo hương thơm thư giãn và xua đuổi muỗi rất tốt, nhưng không thể diệt sạch vi khuẩn trong không khí gia đình. Bằng chứng khoa học cho thấy hoạt tính kháng khuẩn của loại sả này rất hạn chế và nồng độ xông thực tế quá loãng để khử trùng mầm bệnh.
Dù mang tên gọi phổ biến là sâm Tây Bá Lợi Á, loài thảo dược này không thuộc chi Nhân sâm mà là một loài cây bụi khác biệt về mặt thực vật học. Thay vì chứa ginsenoside như nhân sâm Hàn Quốc hay sâm Mỹ, cây chứa nhóm hoạt chất đặc trưng là eleutheroside với cơ chế tác động sinh lý riêng.
Thịt cừu thường được xem là món ăn đại bổ giúp chống lạnh ngày đông. Thực tế, cảm giác ấm lên sau khi ăn đến từ hiệu ứng sinh nhiệt tự nhiên của quá trình tiêu hóa thức ăn. Tuy nhiên, nếu ăn thịt cừu quá nhiều mỡ, hiệu quả tạo nhiệt của cơ thể ngược lại sẽ bị suy giảm.
Người đang uống thuốc chống đông tuyệt đối không nên tự ý dùng quả sâu đông. Việc kết hợp các dược liệu có hoạt tính sinh học chưa rõ ràng với thuốc chống đông làm tăng nguy cơ tương tác bất lợi, dễ dẫn đến dao động chỉ số đông máu và gây biến chứng xuất huyết nguy hiểm tính mạng.
Bôi trực tiếp nhựa sâu đông lên vết thương hở tiềm ẩn nguy cơ cao gây kích ứng mô hạt, viêm da tiếp xúc và nhiễm trùng yếm khí nguy hiểm. Dù nghiên cứu hiện đại ghi nhận chiết xuất nhựa tinh khiết ở nồng độ thấp (1-2%) có tiềm năng kháng khuẩn, việc tự ý dùng nhựa thô chưa vô trùng hoàn toàn phản khoa học.
Nhiều người lầm tưởng "sâm cau đỏ" bày bán phổ biến có công dụng bổ thận, tráng dương tương tự sâm cau tự nhiên. Tuy nhiên, sâm cau chính chuẩn khoa học là sâm cau đen (*Curculigo orchioides*), sở hữu hệ hợp chất sinh học đặc thù được y học nghiên cứu, khác biệt hoàn toàn với rễ cây bồng bồng mang sắc đỏ trôi nổi trên thị trường.
Người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc kháng kết tập tiểu cầu không nên tự ý uống sâm. Hoạt chất ginsenoside trong sâm có thể làm giảm nồng độ và hiệu quả của thuốc warfarin gây nguy cơ tạo cục máu đông, hoặc làm tăng gấp đôi nồng độ chất chuyển hóa của aspirin trong máu.
Sâm Tây Bá Lợi Á chứa các hoạt chất có khả năng làm giảm và cải thiện chỉ số đường huyết. Khi dùng chung dược liệu này với thuốc điều trị tiểu đường, tác dụng cộng gộp có thể xảy ra và làm tăng nguy cơ hạ đường huyết quá mức, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người đang dùng nhiều loại thuốc.
