Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 82 trên 369
Cây nở ngày đất thường được đồn thổi là thần dược trị dứt bệnh gút, nhưng y học hiện đại khẳng định bệnh gút không thể chữa khỏi hoàn toàn. Chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả hạ acid uric của loài cây này, người bệnh không nên bỏ điều trị y khoa.
Nấm Phellinus sở hữu nhiều hoạt tính sinh học quý, nhưng người đang dùng thuốc chống đông máu như aspirin hay warfarin cần đặc biệt thận trọng. Một số hoạt chất trong nấm có thể gây giãn mạch và ức chế kết tập tiểu cầu, tiềm ẩn nguy cơ làm tăng thời gian chảy máu khi phối hợp cùng thuốc điều trị.
Rau nọc xoài là loại rau ăn dân dã giàu dinh dưỡng, nhưng các lời đồn thổi về việc sắc nước đậm đặc chữa đái tháo đường hay kháng viêm bách bệnh là hiểu lầm tai hại. Khoa học mới chỉ ghi nhận một số hoạt tính sinh học trong ống nghiệm và trên động vật, việc lạm dụng nước sắc đặc tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và tương tác thuốc nguy hiểm.
Nấm truffle trắng sở hữu hệ hợp chất hữu cơ chứa lưu huỳnh vô cùng nhạy cảm với nhiệt độ cao. Việc xào nấu trên bếp lửa sẽ làm bay biến toàn bộ hương thơm đặc trưng và suy giảm dưỡng chất quý, do đó các nhà khoa học và đầu bếp luôn khuyến nghị bào sống trực tiếp lên đĩa ăn ấm.
Để ong sống đốt trực tiếp hoàn toàn không kiểm soát được lượng độc tố giải phóng và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng, sốc phản vệ nguy hiểm tính mạng. Trong khi đó, nọc ong tinh chế trong y học đã được khử tạp chất và chuẩn hóa liều lượng chính xác, giúp phát huy đặc tính kháng viêm mà vẫn kiểm soát được độ an toàn.
Mỹ phẩm chứa nọc ong không thể thay thế phương pháp tiêm botox. Dù các bằng chứng lâm sàng ghi nhận nọc ong có khả năng hỗ trợ cải thiện nếp nhăn nông và giảm viêm, cơ chế tác động của hoạt chất bôi ngoài da này hoàn toàn khác biệt với botox và tiềm ẩn nguy cơ dị ứng nghiêm trọng.
Nhiều lời đồn thổi coi nấm súp lơ là "thần dược" ngăn ngừa và chữa khỏi ung thư. Dù chứa hợp chất beta-glucan có hoạt tính sinh học kích thích miễn dịch trong phòng thí nghiệm, các bằng chứng y khoa hiện tại hoàn toàn chưa đủ cơ sở để chứng minh hiệu quả tiêu diệt khối u hay thay thế phác đồ điều trị ở người.
Nấm đầu khỉ chứa các hoạt chất có khả năng làm giảm hấp thu đường và hỗ trợ chống oxy hóa, nhưng khi dùng chung với thuốc kê đơn điều trị đái tháo đường hoặc thuốc chống đông máu, nấm có thể gây nguy cơ hạ đường huyết thứ phát hoặc tăng xuất huyết bất lợi cho sức khỏe.
Nuốt nước bọt sáng sớm không giúp thải độc cơ thể. Khoa học chỉ ra khoang miệng sau giấc ngủ tích tụ nhiều vi khuẩn và chất trung gian gây viêm. Việc nuốt lượng vi sinh mất cân bằng từ răng miệng kém vệ sinh còn làm tăng nguy cơ rối loạn vi sinh đường ruột và viêm phổi hít ở người suy nhược.
Nấu nước sôi giúp nấm linh chi giải phóng tối đa nhóm polysaccharide và các chất chống oxy hóa phân cực, trong khi ngâm rượu lại chiết xuất vượt trội nhóm triterpenoid và axit ganoderic. Không có cách nào giữ trọn vẹn toàn bộ dưỡng chất nếu chỉ dùng một dung môi, người dùng nên chọn phương pháp phù hợp với thể trạng và mục đích sức khỏe.
Nấm hương là thực phẩm bổ dưỡng nhưng các chế phẩm liều cao chứa hoạt chất kích thích miễn dịch mạnh. Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc có cơ địa dị ứng tự miễn cần thận trọng để tránh nguy cơ tương tác thuốc, làm giảm hiệu quả điều trị hoặc bùng phát phản ứng quá mẫn bất lợi.
Nhiều người lầm tưởng nấm hương có thể thay thế hoàn toàn thịt nhờ vị ngọt đậm đà và giàu dưỡng chất. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo việc loại bỏ thịt để ăn nấm hương dễ dẫn đến thiếu hụt nghiêm trọng sắt heme, vitamin B12 và chất lượng protein hoàn chỉnh cần thiết cho cơ thể.
Nhiều lời đồn cho rằng nấm khiêu vũ có thể làm tiêu giảm mỡ gan và phục hồi tổn thương gan nhanh chóng. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy hiệu quả giảm tích tụ mỡ và điều hòa lipid của loại nấm này mới chỉ được ghi nhận trên mô hình động vật gặm nhấm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận trên người.
Nấm linh chi dạng thô đun nước truyền thống không gây hại mà còn chứa hoạt chất bảo vệ mô gan. Nguy cơ độc gan chỉ xuất hiện khi người dùng lạm dụng bột chiết xuất cô đặc kéo dài hoặc phối hợp tùy tiện với các loại thuốc điều trị khác.
Hầu hết dầu truffle trắng thương mại trên thị trường không được làm từ nấm thật mà sử dụng hương liệu tổng hợp 2,4-dithiapentane tạo mùi. Loại dầu này chỉ đóng vai trò gia vị béo thơm, hoàn toàn không chứa các hoạt chất sinh học chống oxy hóa, protein hay khoáng chất quý giá như nấm truffle tự nhiên.
Nấm súp lơ được nhiều người săn đón vì lời đồn bồi bổ, nhưng hiện chưa có nghiên cứu chứng minh độ an toàn trên người bệnh tự miễn, người chuẩn bị phẫu thuật hay người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch. Nhóm này cần thận trọng vì hoạt chất của nấm tác động lên hệ miễn dịch trong thử nghiệm tế bào.
Nấm ngưu chương chi chứa hệ gen enzym Cytochrome P450 phong phú, có khả năng can thiệp vào quá trình chuyển hóa tại gan. Việc tự ý phối hợp dược liệu này cùng thuốc kê đơn tiềm ẩn rủi ro làm biến động nồng độ thuốc, gây ngộ độc hoặc mất hiệu quả điều trị.
Uống nấm ngưu chương chi không giúp ngăn ngừa say rượu bia như nhiều lời đồn thổi. Mặc dù các nghiên cứu cho thấy nấm có hoạt tính hỗ trợ hạ men gan và giảm tổn thương gan do cồn trên động vật, thảo dược này không thể chặn đứng tác động của cồn lên não bộ hay làm bạn tỉnh táo tức thì.
Cấu trúc xoắn ba đặc biệt giúp polysaccharide và beta-(1→3)-D-glucan trong nấm súp lơ chống chịu tốt với nhiệt độ nấu nướng thông thường mà không bị phân hủy liên kết sinh học. Người dùng có thể an tâm chế biến canh, xào chín nấm mà vẫn giữ trọn các hoạt chất quý.
Người đang dùng thuốc chống đông máu cần hết sức thận trọng khi dùng nấm khiêu vũ (maitake). Dữ liệu khoa học cho thấy các chiết xuất từ loại nấm này tác động phức tạp đến nhiều hệ thống sinh học, tiềm ẩn nguy cơ bất lợi nếu tự ý phối hợp với thuốc điều trị mà không có hướng dẫn y tế.
