Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.827 bài, trang 164 trên 192
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất juglanin từ họ óc chó có khả năng ức chế các chất trung gian gây viêm và enzyme phá hủy sụn khớp. Dù mở ra triển vọng điều trị tự nhiên, đây chưa phải thuốc đặc trị và người bệnh cần hiểu đúng giới hạn trước khi áp dụng.
Chất chống oxy hóa tự nhiên từ thực phẩm hoạt động theo cơ chế hiệp đồng an toàn, trong khi dạng viên uống tổng hợp chứa hoạt chất cô lập liều cao có thể gây "stress chống oxy hóa", làm tăng nguy cơ tử vong và suy giảm miễn dịch nếu lạm dụng.
Xông hơi lá é giúp làm loãng dịch nhầy, thông thoáng đường thở và thư giãn tinh thần nhờ các hoạt chất bay hơi có tính kháng khuẩn, kháng viêm. Tuy nhiên, khoa học khẳng định phương pháp này chỉ hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng, hoàn toàn không thể tiêu diệt trực tiếp virus cảm cúm trong cơ thể.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất leonurine trong ích mẫu có khả năng hỗ trợ hạ huyết áp, ngừa phì đại cơ tim và chống thiếu máu cơ tim cục bộ. Tuy nhiên, thảo dược này không thể thay thế thuốc điều trị và cần được sử dụng thận trọng.
Chất xơ inulin giúp hỗ trợ bệnh nhân gan nhiễm mỡ bằng cách tái lập cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, phục hồi hàng rào ruột và kích thích phân giải lipid gan. Tuy nhiên, inulin chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ chuyển hóa và cần kết hợp với chế độ ăn giảm cholesterol, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chiết xuất từ rễ và lá cây xác pháo có dược tính rất khác nhau: rễ cây giàu hoạt chất terpenoid giúp kháng khuẩn mạnh và chống đông máu rõ rệt, trong khi lá và phần trên mặt đất có hoạt tính yếu hơn và dễ tồn dư thuốc trừ sâu. Dược liệu này có độc tính liều cao, tuyệt đối không tự ý dùng.
Cây xạ đen chứa các hoạt chất chống oxy hóa và ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa khỏi bệnh trên người. Người bệnh không nên thần thánh hóa dược liệu này mà bỏ lỡ cơ hội điều trị y khoa chính thống.
Whey protein thủy phân (Hydrolyzed) giúp hấp thu axit amin nhanh hơn và kích thích tiết insulin mạnh mẽ hơn so với Whey Isolate, qua đó rút ngắn thời gian phục hồi cơ bắp cấp tính. Tuy nhiên, về hiệu quả phát triển sức mạnh và khối lượng cơ lâu dài, dòng đạm đắt đỏ này không mang lại sự khác biệt vượt trội cho người tập luyện thông thường.
Nhiều thực phẩm chức năng Yohimbe trên thị trường sai lệch nhãn mác nghiêm trọng, với hàm lượng yohimbine thực tế dao động từ 23% đến 147% so với công bố, thậm chí có mẫu không chứa hoạt chất hoặc pha trộn chất cấm, gây nguy cơ tăng huyết áp và tai biến nguy hiểm.
Bột whey protein có thể chứa lượng vết kim loại nặng như chì hay asen do nguồn gốc môi trường, nhưng các nghiên cứu độc lập cho thấy nồng độ trong sản phẩm đạt chuẩn đều nằm dưới ngưỡng gây hại sức khỏe. Rủi ro chỉ thực sự gia tăng ở các sản phẩm trôi nổi, kém chất lượng hoặc pha trộn thảo mộc phức tạp.
Uống whey protein kéo dài với nồng độ cao có thể làm tăng ngành vi khuẩn Bacteroidetes và giảm một số lợi khuẩn tại đại tràng khi đạm dư thừa không được hấp thu hết. Bổ sung chất xơ hòa tan và điều chỉnh liều lượng hợp lý giúp bảo vệ sức khỏe hệ vi sinh đường ruột.
Các nghiên cứu khoa học xác nhận tinh dầu lá xương sông có hoạt tính kháng viêm và kháng khuẩn rõ rệt trong phòng thí nghiệm thông qua việc ức chế các chất gây viêm và làm suy yếu màng vi khuẩn. Dù vậy, người dân chỉ nên xem đây là thảo dược hỗ trợ, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Các sắc tố và hợp chất polyphenol trong hoa xác pháo cùng chi xô thơm có khả năng dọn dẹp gốc tự do và ức chế enzym gây oxy hóa trong thử nghiệm phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, loài cây này còn mang đặc tính chống đông máu mạnh và nguy cơ gây xuất huyết ở liều cao, tuyệt đối không nên tự ý dùng.
Lá xương sông chứa các hoạt chất chống oxy hóa đặc trưng như thymyl methyl ether và các nhóm flavonoid, có khả năng thẩm thấu qua màng tế bào, ức chế enzyme sinh gốc tự do và hạn chế peroxy hóa lipid. Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu hiện dừng ở mức thử nghiệm tế bào, người dùng nên sử dụng như một loại rau gia vị an toàn trong bữa ăn thay vì xem như thuốc chữa bệnh.
Uống bổ sung collagen trước phẫu thuật không có bằng chứng khoa học giúp vết sẹo nhanh lành hay khép miệng sớm hơn. Quá trình lành sẹo thẩm mỹ phụ thuộc vào độ sâu tổn thương, kỹ thuật mổ, việc kiểm soát lực căng cơ học và cách điều hòa phản ứng viêm tại chỗ chứ không đến từ việc nạp collagen đường uống.
Uống collagen peptide hoạt tính sinh học liều 2,5 g mỗi ngày trong 6 tháng có thể giúp tăng mật độ lớp trung bì, rút ngắn ranh giới mô dưới da và giảm nhẹ tình trạng sần vỏ cam ở vùng đùi, đặc biệt hiệu quả rõ hơn ở phụ nữ có cân nặng bình thường.
Nghiên cứu khoa học cho thấy dịch chiết cây xác pháo không có tác dụng cầm máu mà ngược lại sở hữu đặc tính chống đông máu rõ rệt. Đặc biệt, chiết xuất từ rễ cây có thể kéo dài thời gian prothrombin từ 10-15 giây lên 35 giây và tiềm ẩn nguy cơ gây xuất huyết nếu dùng ở liều cao.
Cả collagen từ cá biển và từ bò đều mang lại hiệu quả cải thiện làn da rõ rệt, nhưng mỗi nguồn lại có thế mạnh riêng. Collagen cá biển sở hữu kích thước phân tử nhỏ, hấp thu nhanh và an toàn trước nguy cơ lây truyền bệnh động vật, trong khi collagen bò lại vượt trội về độ bền cấu trúc và tính ổn định.
Collagen type 2 không biến tính (UC-II) bảo vệ khớp thông qua cơ chế dung nạp miễn dịch đường ruột độc đáo. Khi giữ nguyên cấu trúc tự nhiên, dưỡng chất này kích hoạt các tế bào T điều hòa tại ruột non, giúp ức chế phản ứng tự miễn dịch và giảm viêm phá hủy sụn.
Bổ sung collagen peptide đường uống có thể hỗ trợ giảm đau và cải thiện vận động ở người thoái hóa khớp gối, nhưng không làm dày khe khớp hay tái tạo lại lớp sụn đã mòn. Người bệnh chỉ nên xem đây là biện pháp hỗ trợ dinh dưỡng kết hợp lối sống khoa học.
