Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.826 bài, trang 180 trên 192
Chiết xuất hương bồ lá hẹp chứa hàm lượng flavonoid dồi dào, cho thấy tiềm năng hỗ trợ hạ mỡ máu và giảm hình thành mảng xơ vữa động mạch qua các thử nghiệm sinh học. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc nhiều vào chuyển hóa vi khuẩn đường ruột và người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Tinh dầu húng quế ngọt và hương nhu có khả năng ức chế vi khuẩn gây mụn trứng cá, giảm sưng viêm hiệu quả khi được pha loãng ở nồng độ từ 2% đến 3% hoặc kết hợp cùng gel lô hội. Tuy nhiên, không phải loài húng quế nào cũng diệt được khuẩn mụn và việc dùng sai cách có thể gây phản tác dụng.
Chiết xuất và tinh dầu lá húng chanh cho thấy khả năng ức chế mạnh mẽ các chủng tụ cầu vàng kháng kháng sinh (MRSA) nhờ cơ chế làm tăng tính thấm màng tế bào, gia tăng stress oxy hóa, ức chế bơm tống thuốc và phá hủy màng sinh học vi khuẩn trong các thử nghiệm khoa học.
Đun sôi lá hương nhu trắng quá lâu trên bếp khiến các hoạt chất tinh dầu quý như eugenol và thymol bị bay hơi hoàn toàn theo làn khói nước. Thay vì sắc kỹ trên lửa lớn làm giảm dược tính, người dùng nên áp dụng phương pháp hãm kín nắp ở nhiệt độ thích hợp để giữ trọn vẹn tinh chất.
Nhiều cha mẹ tin rằng ăn dặm tự chỉ huy (BLW) giúp loại bỏ tình trạng kén ăn ở trẻ, song nghiên cứu khoa học cho thấy tỷ lệ kén ăn giữa phương pháp này và đút thìa không có sự khác biệt. BLW chủ yếu mang lại lợi thế về khả năng tự điều chỉnh cảm giác no và giảm áp lực tâm lý trong bữa ăn gia đình.
Trẻ kén ăn không chỉ do bắt chước thói quen trên bàn ăn của người lớn mà còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ yếu tố di truyền. Nghiên cứu cho thấy nguy cơ trẻ kén ăn tăng gần 23 lần nếu cả bố và mẹ đều kén ăn, nhưng cách phụ huynh cho ăn vẫn có thể thay đổi tình trạng này.
Các hợp chất polysaccharide trong cây hương bồ lá hẹp sở hữu hoạt tính chống oxy hóa mạnh, giúp trung hòa các gốc tự do ROS và ức chế phản ứng viêm thông qua con đường NF-κB. Nhờ đó, dược liệu này mở ra tiềm năng bảo vệ tế bào gan trước các tổn thương do stress oxy hóa, dù vẫn cần thêm thử nghiệm lâm sàng trên người.
Nụ hoa hòe và quả hòe tuy cùng một cây nhưng chứa tỷ lệ hoạt chất và đích tác dụng rất khác nhau. Phân tích khoa học cho thấy nụ hoa giàu rutin và quercetin giúp làm bền mao mạch, hỗ trợ cầm máu, trong khi quả và hạt hòe lại tập trung sophoricoside cùng genistein có tác dụng bảo vệ mật độ xương.
Nhiều cha mẹ tin rằng đĩa ăn trang trí bắt mắt sẽ giúp con ăn nhiều hơn. Dù kích thích thị giác và màu sắc dụng cụ đựng giúp kích hoạt cảm xúc tích cực, giảm nỗi sợ món ăn mới, nhưng khoa học cho thấy việc tăng nhiều màu sắc thực phẩm chưa hẳn giúp trẻ ăn nhiều hơn nếu thiếu sự làm quen lặp lại kiên trì.
Tetrandrine, hoạt chất alkaloid chiết xuất từ củ Hán phòng kỷ (Stephania tetrandra), sở hữu khả năng chặn đứng đường xâm nhập của các virus vỏ bọc nguy hiểm như Ebola, SARS-CoV-2 và MERS-CoV. Bằng cách ức chế kênh canxi hai lỗ TPC trên màng nội bào, hoạt chất này ngăn chặn virus giải phóng vật chất di truyền vào tế bào vật chủ.
Nhiều cha mẹ vẫn giữ thói quen kiêng khem trứng, cá, đậu phộng hoặc chỉ cho con thử từng món mới rồi ngưng vì sợ dị ứng. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại khẳng định việc giới thiệu sớm nhóm thực phẩm này từ 4 đến 6 tháng tuổi và duy trì ăn đều đặn mỗi tuần mới là cách giúp trẻ giảm nguy cơ dị ứng.
Khi trẻ bắt đầu ăn dặm tinh bột và thức ăn đặc, hệ vi sinh đường ruột sẽ tự động chuyển dịch và tăng độ đa dạng để thích nghi. Các nghiên cứu hiện tại chưa ủng hộ việc bổ sung men vi sinh thường xuyên cho trẻ khỏe mạnh, thay vào đó khuyến khích duy trì sữa mẹ và đa dạng thực phẩm tự nhiên.
Nghiên cứu LEAP chứng minh việc cho trẻ ăn bột đậu phộng sớm từ 4 đến 11 tháng tuổi giúp giảm tới hơn 80% nguy cơ dị ứng hạt so với việc kiêng khem. Phụ huynh nên giới thiệu đúng thời điểm, sử dụng dạng bột hoặc bơ mịn hòa loãng và tham khảo bác sĩ nếu trẻ có cơ địa chàm nặng.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận hoạt chất tetrandrine trong Hán phòng kỷ có khả năng ức chế sự tích tụ collagen và giảm quá trình lão hóa phế nang. Tuy nhiên, hiệu quả này mới được chứng minh ở cấp độ thực nghiệm, người bệnh tuyệt đối không tự ý sắc uống dược liệu thô để trị xơ phổi.
Nhiều mẹ lo sợ việc dùng máy hút sữa thường xuyên sẽ làm giảm phản xạ tiết sữa tự nhiên. Các bằng chứng khoa học khẳng định phản xạ tiết sữa là cơ chế bẩm sinh bền vững của cơ thể, hoàn toàn không bị suy giảm hay biến đổi dù người mẹ cho con bú trực tiếp hay dùng máy hút.
Cây hàn the ba hoa thường được dân gian truyền tai nhau dùng nấu nước uống để giảm đau nhức và hạ nhiệt cơ thể. Các nghiên cứu khoa học xác nhận thảo dược này có hoạt tính giảm đau, kháng viêm trên động vật, nhưng tác dụng hạ sốt trực tiếp trên người vẫn chưa được kiểm chứng lâm sàng.
Hành hoa chứa các flavonoid như quercetin có khả năng ức chế enzyme xanthine oxidase, từ đó giúp giảm tổng hợp axit uric và hạn chế phản ứng viêm trong các nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, lượng hoạt chất từ bữa ăn hằng ngày không đủ thay thế thuốc, người bệnh gút chỉ nên xem đây là gia vị hỗ trợ.
Cây hàn the ba hoa chứa lượng lớn polyphenol và flavonoid, nổi bật là các hợp chất flavone C-glycoside có khả năng dọn gốc tự do và chống oxy hóa mạnh mẽ. Các nghiên cứu thực nghiệm đã chứng minh tiềm năng bảo vệ tế bào của loài thảo mộc này, mở ra hướng ứng dụng dược liệu tự nhiên hữu ích.
Hoạt chất TSG trong hà thủ ô có khả năng làm chậm lão hóa tế bào nhờ cơ chế quét gốc tự do, giảm viêm và bảo vệ ty thể thông qua kích hoạt protein SIRT1. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay chủ yếu nằm ở mô hình tế bào và động vật, người dùng không nên tự ý lạm dụng dược liệu thô.
Hoa tím tam sắc chứa tới 164 hoạt chất cyclotide có cấu trúc vòng siêu bền với nhiệt và enzyme tiêu hóa. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy nhóm peptide này có khả năng ức chế tế bào gây viêm ruột, kìm hãm virus HIV-1, diệt vi khuẩn kháng thuốc và gây độc tế bào ung thư.
