Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 136 trên 234
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy nhân sâm châu Á có tiềm năng hỗ trợ hạ men gan, giảm mỡ máu và hạn chế tổn thương viêm mô gan. Tuy nhiên, sâm không thể thay thế thuốc điều trị hay lối sống lành mạnh, và người bệnh cần thận trọng trước khi sử dụng.
Ashwagandha bước đầu cho thấy khả năng hỗ trợ giảm triglycerid và VLDL-c ở người thừa cân béo phì, nhưng không làm thay đổi cholesterol xấu (LDL-c) hay mỡ máu ở người trẻ khỏe mạnh. Đây không phải là thuốc hạ mỡ máu và không thể thay thế lối sống lành mạnh.
Tập tạ đều đặn nhưng cơ bắp vẫn teo nhão là nghịch lý thường gặp ở người béo phì. Nguyên nhân cốt lõi là hiện tượng nhiễm mỡ trong cơ (myosteatosis), khiến chất béo xâm lấn sợi cơ, gây kháng insulin, suy giảm chức năng ty thể và triệt tiêu khả năng co bóp cũng như phục hồi tự nhiên của cơ thể.
Quả anh đào chứa hàm lượng cao chất chống oxy hóa anthocyanin, giúp kích hoạt các thụ thể chuyển hóa mỡ tại gan và giảm phản ứng viêm toàn thân trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, loại quả này chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng chứ không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Tình trạng cơ bắp luôn mỏi rã rời và lâu hồi phục khi tập gym thường bắt nguồn từ sự thiếu hụt myoglobin vận chuyển oxy trong sợi cơ do thiếu sắt. Thiếu đi oxy dự trữ nội bào khiến ty thể không thể tổng hợp đủ năng lượng ATP và làm đình trệ quá trình tái tạo tổn thương mô cơ.
Các nghiên cứu thực nghiệm trên chuột cho thấy chất chống oxy hóa từ chiết xuất quả acai giúp giảm viêm và hạn chế giãn phế nang do khói thuốc lá. Tuy nhiên, đây mới chỉ là thử nghiệm tiền lâm sàng, không thể thay thế cho việc cai thuốc lá hay đảo ngược các tổn thương phổi đã hình thành.
Mỡ nội tạng dư thừa hoạt động như một ổ viêm mạn tính, liên tục tiết ra các cytokine độc hại như TNF-alpha và IL-6. Tình trạng viêm kéo dài này làm suy giảm số lượng tế bào vệ tinh, cản trở tín hiệu phục hồi và ức chế khả năng chữa lành các vi tổn thương của cơ bắp.
Tập tạ nặng khi bị cảm nhẹ khiến hệ miễn dịch bị phân tán tài nguyên để vừa chống virus vừa sửa chữa vi tổn thương cơ bắp. Tình trạng này mở ra giai đoạn "cửa sổ mở" ức chế miễn dịch, khiến bệnh dễ trở nặng và cản trở cơ thể phục hồi.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng hoạt chất anthocyanin trong nước ép quả anh đào giúp cải thiện đáng kể trí nhớ ngắn hạn, trí nhớ dài hạn và khả năng ngôn ngữ ở người cao tuổi sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, đây là giải pháp dinh dưỡng hỗ trợ chứ không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Người có cơ địa kháng insulin thường chậm hồi phục sau vận động do tế bào cơ giảm đáp ứng với tín hiệu nạp năng lượng và đồng hóa. Khi thụ thể insulin hoạt động kém hiệu quả, quá trình tái tạo glycogen sau 1 giờ tập và tổng hợp protein cơ bắp bị đình trệ đáng kể.
Người mắc bệnh gút không cần kiêng tuyệt đối ức gà mà có thể tiêu thụ với lượng vừa phải. Đây là nguồn đạm nạc thuộc nhóm purin trung bình, song người bệnh cần tránh uống nước hầm hoặc nước luộc gà đậm đặc để hạn chế tối đa nguy cơ tăng acid uric máu.
Nhờ chứa hàm lượng dồi dào anthocyanin và các polyphenol chống oxy hóa, quả acai có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh, giảm viêm não và hỗ trợ chức năng ghi nhớ trên các mô hình nghiên cứu. Tuy nhiên, việc tiêu thụ cần có chừng mực để tránh nguy cơ dư thừa khoáng chất mangan.
Sau khi dùng clindamycin bị viêm đại tràng giả mạc, người bệnh cần ưu tiên bù nước, điện giải và ăn thức ăn mềm, lỏng, ít dầu mỡ như cháo loãng, súp nạc, chuối chín. Chế độ dinh dưỡng chỉ đóng vai trò hỗ trợ; việc điều trị bắt buộc phải dùng kháng sinh đặc hiệu theo chỉ định bác sĩ.
Ăn cay khi đang dùng kháng sinh điều trị vi khuẩn HP có thể làm giảm hiệu quả của thuốc và khiến bệnh lâu khỏi. Hoạt chất capsaicin trong ớt kích thích tiết axit, hạ thấp độ pH dạ dày và gây kích ứng niêm mạc, làm cản trở hoạt lực diệt khuẩn của kháng sinh cũng như làm tăng cảm giác đầy bụng khó chịu.
Người bị suy thận hoặc huyết áp thấp không nên tùy tiện uống nha đam. Việc dung nạp thảo dược này đường uống có thể gây tiêu chảy, làm mất nước và natri, dẫn đến co rút thể tích tuần hoàn khiến huyết áp tụt dốc, đồng thời làm tăng creatinin máu đe dọa trực tiếp chức năng thận.
Người bệnh đái tháo đường không nên uống thuốc metformin cùng cà phê sữa. Sự kết hợp này khiến caffeine và carbohydrate làm giảm độ nhạy insulin tạm thời, gây tăng đường huyết, đồng thời kích ứng dạ dày dữ dội hơn và làm gia tăng các tác dụng phụ đường tiêu hóa của thuốc.
Người bệnh thận mạn tính đối mặt với nguy cơ tăng kali máu nguy hiểm và tổn thương thận cấp khi dùng anh đào, đặc biệt là các dạng chiết xuất hoặc nước ép cô đặc. Việc kết hợp anh đào với thuốc tim mạch có thể gây rối loạn nhịp tim ác tính, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Uống thuốc giãn phế quản salbutamol cùng lúc với cà phê dễ khiến người bệnh bị run tay và tim đập thình thịch. Hiện tượng này xuất phát từ tác động cộng gộp giữa kích thích thụ thể beta-2 của thuốc và ức chế adenosine của caffeine, làm hệ thần kinh giao cảm và tim mạch bị kích thích quá mức.
Quả acai giàu chất chống oxy hóa nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người mắc bệnh thận mạn tính do nguy cơ tăng kali huyết và cơ chế ức chế men tương tự thuốc giảm đau. Người bệnh cần thận trọng, đặc biệt khi đang dùng thuốc điều trị huyết áp và bảo vệ thận.
Uống Omeprazole chung với cà phê không làm mất cấu trúc thuốc nhưng tạo ra xung đột đối kháng bất lợi. Cà phê kích thích tế bào dạ dày tiết thêm acid, trong khi thuốc cần thời gian để ức chế bơm proton, khiến niêm mạc đang tổn thương dễ bị kích ứng và làm triệu chứng đau rát trở nên nặng nề hơn.
