Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 140 trên 234
Gắp thức ăn cho nhau là nét văn hóa hiếu khách quen thuộc trong mâm cơm ngày Tết của người Việt, nhưng không ít người lo ngại thói quen này làm lây nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori. Các bằng chứng y học cho thấy dù vi khuẩn có hiện diện trong nước bọt, nguy cơ lây truyền trực tiếp qua đũa ăn thông thường thực tế ở mức rất thấp.
Uống rượu bia khi bụng đói ngày Tết khiến dạ dày tháo rỗng nhanh, đẩy cồn xuống ruột non hấp thu ồ ạt vào máu làm tăng nguy cơ say xỉn cấp tính và tụt đường huyết đột ngột. Để bảo vệ sức khỏe, tuyệt đối không nâng ly khi chưa ăn lót dạ.
Người bị huyết áp cao có thể dùng đảng sâm bắc nhưng cần thận trọng. Dược liệu này không làm tăng huyết áp mà còn chứa hoạt chất hỗ trợ hạ áp và bảo vệ cơ tim. Tuy nhiên, người bệnh không được tự ý bỏ thuốc điều trị và cần theo dõi sát huyết áp để tránh tụt áp quá mức.
Cảm giác mệt mỏi rã rời sau mỗi bữa tiệc là hệ quả cộng hưởng từ cả sự trồi sụt thất thường của đường huyết lẫn tình trạng mất nước tế bào. Nắm bắt chính xác cơ chế sinh lý học giúp bạn phục hồi năng lượng nhanh chóng và an toàn.
Canh măng khô hầm xương thơm ngon nhưng chứa nhiều purine và nguy cơ tồn dư hợp chất cyanogenic nếu sơ chế sai cách. Món ăn này không phù hợp với người mắc bệnh gout, người có axit uric cao, bệnh nhân thận, người tiêu hóa kém, phụ nữ có thai và trẻ nhỏ.
Chiết xuất hạt đậu ma chứa saponin và axit entagenic, giúp hỗ trợ hạ đường huyết sau ăn, ức chế sản sinh glucose tại gan và cải thiện tổn thương mô học đảo tụy trên mô hình động vật. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện chỉ dừng ở mức thử nghiệm tiền lâm sàng, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Ăn đậu lăng thường xuyên giúp giảm nồng độ cholesterol LDL, giảm cholesterol toàn phần và hỗ trợ ngăn ngừa xơ cứng thành mạch. Các peptide hoạt tính và polyphenol trong đậu lăng mang lại tiềm năng bảo vệ tim mạch, song người bệnh vẫn cần duy trì phác đồ điều trị của bác sĩ.
Cảm giác cồn cào sau khi ăn bánh dẻo ở người viêm loét dạ dày xuất phát từ lượng tinh bột nếp dẻo dính tạo áp lực cơ học, kết hợp hàm lượng carbohydrate kích thích dạ dày tăng tiết mạnh axit và pepsin lên niêm mạc đang tổn thương.
Người bệnh trào ngược dạ dày tuyệt đối không nên nằm ngay sau bữa tiệc nhiều dầu mỡ. Việc thức ăn đầy làm căng trướng dạ dày kết hợp cùng tư thế nằm ngang sẽ làm suy yếu hàng rào cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện cho axit tràn ngược lên niêm mạc thực quản gây tổn thương nghiêm trọng.
Người bị trào ngược dạ dày thực quản không nên ăn bánh trung thu trước khi đi ngủ. Lượng đường đơn và chất béo bão hòa dồi dào trong bánh làm suy yếu cơ thắt thực quản dưới và kéo dài thời gian làm rỗng dạ dày, khiến axit dễ dàng trào ngược lên thực quản khi nằm ngửa.
Bệnh nhân gout cần chủ động kiêng các món cỗ Tết chứa hàm lượng purin cao như lòng mề nội tạng, canh măng hầm móng giò, thịt đỏ, cá khô mặn và sẹ cá. Đồng thời, việc loại bỏ bia rượu cùng nước ngọt chứa fructose sẽ giúp ngăn chặn nguy cơ bùng phát cơn viêm khớp cấp giữa kỳ nghỉ Tết.
Nhiều lời đồn cho rằng uống nước sắc cây đầu lân giúp hạ đường huyết và trị đái tháo đường. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận loài cây này có hoạt tính giảm đau, kháng viêm thực nghiệm, hoàn toàn chưa có chứng cứ về khả năng kiểm soát glucose hay ức chế enzyme chuyển hóa đường.
Đảng sâm bắc chứa nhiều polysaccharide quý có tiềm năng bảo vệ tế bào não, giảm tích tụ mảng bám amyloid và hạn chế thoái hóa khớp thần kinh trên mô hình thực nghiệm. Dù vậy, thảo dược này hiện chỉ đóng vai trò hỗ trợ nâng cao thể trạng chứ chưa thể thay thế thuốc điều trị sa sút trí tuệ ở người.
Cây đậu ma hoang dại tiềm ẩn độc tính gây hại cho gan; các nghiên cứu thực nghiệm trên chi thực vật này cho thấy nguy cơ gây hoại tử tế bào gan và căng thẳng oxy hóa nghiêm trọng. Hiện chưa có ngưỡng liều an toàn trên người, do đó người dân tuyệt đối không tự ý sắc uống làm thuốc.
Thay thế một phần cơm trắng bằng đậu lăng giúp giảm đáng kể phản ứng tăng đường huyết và insulin sau bữa ăn nhờ nguồn đạm và chất xơ dồi dào. Nghiên cứu cho thấy khoảng 110g đậu lăng nấu chín có thể hạ tới 20% phản ứng đường huyết sau ăn, hỗ trợ phòng ngừa biến chứng tim mạch hiệu quả.
Ăn dưa món mặn ngọt liên tục khiến cầu thận chịu áp lực kép từ lượng muối và đường cao, kích hoạt cơ chế tăng hấp thu ở ống thận và đẩy cầu thận vào tình trạng tăng lọc quá tải. Về lâu dài, áp lực nội mạch kéo dài gây phì đại, xơ hóa cầu thận và làm suy giảm chức năng lọc nghiêm trọng.
Người bị bệnh gout không cần kiêng đậu lăng vì các bằng chứng khoa học cho thấy purine từ thực vật không làm tăng nguy cơ mắc bệnh hay bùng phát cơn đau khớp cấp tính. Đậu lăng còn là nguồn đạm lành mạnh thay thế thịt đỏ, giúp cải thiện sức khỏe chuyển hóa tổng thể nếu được chế biến đúng cách.
Rượu ngâm dược liệu tự nấu ngày Tết tiềm ẩn hiểm họa lớn từ độc chất methanol và tồn dư dung môi, có thể gây toan chuyển hóa nặng, tổn thương hoại tử não và mù lòa vĩnh viễn chỉ với lượng nhỏ. Người dân cần tỉnh táo nhận diện nguy cơ để bảo vệ sức khỏe mùa lễ hội.
Nhiều người truyền tai nhau bài thuốc từ hoa đầu lân giúp giảm đau và chữa lành viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay khẳng định chưa có nghiên cứu nào chứng minh hoa đầu lân điều trị được bệnh lý này; việc tự ý đun sắc uống còn tiềm ẩn nguy cơ kích ứng niêm mạc nguy hiểm.
Nhiều người tin rằng mùi hương hoa đầu lân giúp thư giãn tinh thần và dễ ngủ. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính kháng khuẩn và chống oxy hóa của hoa, hoàn toàn chưa có nghiên cứu chứng minh mùi hương này có tác dụng an thần hay giải tỏa lo âu.
