Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 144 trên 234
Người bệnh tiểu đường tuýp 2 thường đối mặt với tình trạng kháng insulin đi kèm mất cân bằng oxy hóa. Các chất chống oxy hóa như alpha-lipoic acid và polyphenol từ thực phẩm tự nhiên được khoa học đánh giá là những lựa chọn tiềm năng giúp hỗ trợ bảo vệ tế bào cơ, cải thiện chuyển hóa đường và nâng cao sức đề kháng tế bào.
Phụ nữ dự định mang thai cần bổ sung acid folic từ 0,4 mg đến 0,8 mg mỗi ngày ít nhất một tháng trước khi thụ thai để ngừa dị tật ống thần kinh ở thai nhi. Trường hợp từng mang thai bị dị tật cần dùng liều cao 4 mg theo chỉ định của bác sĩ.
Thay một phần cơm trắng bằng hạt ý dĩ giúp làm chậm hấp thu đường, hỗ trợ ổn định đường huyết sau ăn và tăng cholesterol tốt HDL. Tuy nhiên, ý dĩ không phải thần dược thay thế thuốc điều trị, người bệnh cần kiểm soát lượng ăn và chế biến đúng cách.
Melatonin ngoại sinh, kể cả dạng kẹo dẻo, không làm não ngừng vĩnh viễn việc tự sản xuất hormone giấc ngủ. Tuy nhiên, việc lạm dụng kéo dài có thể gây suy giảm đáp ứng tạm thời, và nhịp tiết nội sinh hoàn toàn có khả năng tự phục hồi nếu được ngưng dùng đúng cách.
Người bị sỏi canxi oxalate không nên kiêng hoàn toàn canxi. Việc bổ sung canxi đúng bữa ăn giúp liên kết oxalate ngay tại ruột, giảm đào thải oxalate qua nước tiểu và ngăn ngừa sỏi tái phát; ngược lại, kiêng canxi quá mức hoặc uống viên bổ sung xa bữa ăn mới là nguyên nhân làm tăng nguy cơ tạo sỏi.
Berberine sở hữu cơ chế hạ đường huyết và kích hoạt chuyển hóa tương đồng metformin, nhưng các chuyên gia khẳng định hoạt chất này chưa thể thay thế thuốc điều trị chuẩn. Dù bằng chứng lâm sàng ghi nhận tiềm năng giảm đường huyết và lipid máu khả quan, rào cản về quy mô nghiên cứu và độ an toàn dài hạn vẫn khiến metformin giữ vững vị trí hàng đầu.
Coenzyme Q10 thường được dùng để giảm đau cơ khi uống thuốc hạ mỡ máu statin, nhưng bằng chứng khoa học hiện nay vẫn còn mâu thuẫn. Một số thử nghiệm nhỏ ghi nhận hiệu quả giảm đau, trong khi các phân tích gộp lớn lại cho thấy tác dụng này chưa vượt trội rõ rệt so với giả dược.
Bổ sung canxi dạng viên với liều lượng quá cao có thể làm tăng nguy cơ lắng đọng khoáng chất tại thành mạch, thúc đẩy vôi hóa động mạch vành và biến cố tim mạch ở nhóm người có nguy cơ cao. Thay vì tự ý dùng viên uống liều lớn, ưu tiên nguồn canxi từ thực phẩm tự nhiên là giải pháp an toàn và bền vững.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng xác nhận chiết xuất Ashwagandha (nhân sâm Ấn Độ) có khả năng làm giảm hormone cortisol và cải thiện lo âu thông qua điều hòa trục nội tiết thần kinh. Tuy nhiên, người dùng cần thận trọng về liều lượng và nguy cơ tác dụng phụ hiếm gặp.
Uống vitamin C liều cao trên 1000mg mỗi ngày có thể làm tăng nồng độ oxalat trong nước tiểu và gia tăng đáng kể nguy cơ hình thành sỏi thận, đặc biệt ở nam giới dùng viên uống bổ sung. Nguy cơ này không xuất hiện với vitamin C từ thực phẩm tự nhiên và ít ảnh hưởng đến phụ nữ.
Vitamin E mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc hạ men gan và giảm viêm mô học, nhưng chỉ được khuyến cáo cho người lớn mắc viêm gan thoái hóa mỡ (NASH) không kèm tiểu đường hoặc xơ gan. Bệnh nhân gan nhiễm mỡ đơn thuần tuyệt đối không nên tự ý dùng viên uống bổ sung khi chưa có chỉ định y khoa.
Viên dầu cá Omega-3 mang lại nhiều lợi ích giảm biến cố mạch vành nhưng dùng liều cao từ 1.000 mg mỗi ngày trở lên có thể làm tăng nguy cơ rung nhĩ. Người dân cần thận trọng với liều dùng và ưu tiên bổ sung dưỡng chất qua chế độ ăn uống tự nhiên.
Bổ sung dầu ô liu, đặc biệt là loại nguyên chất giàu axit oleic, giúp cải thiện chuyển hóa lipid, hỗ trợ giảm men gan và kiểm soát cân nặng ở người bị gan nhiễm mỡ. Tuy nhiên, dầu ô liu chỉ phát huy tác dụng khi được dùng để thay thế chất béo xấu trong chế độ ăn kiểm soát calo, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chiết xuất từ ô rô cạn cho thấy tiềm năng hạ đường huyết, giảm mỡ máu và cải thiện độ nhạy insulin trên mô hình động vật thí nghiệm. Dù vậy, người bệnh tiểu đường không nên tự ý bỏ thuốc điều trị để dùng thảo dược do chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người.
Nhiều phụ nữ lo ngại hoạt tính từ ích mẫu có thể nuôi khối u xơ tử cung phát triển nhanh. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy các hoạt chất trong ích mẫu không làm tăng estrogen mà còn kìm hãm enzyme tổng hợp nội tiết tố này, giúp người bệnh yên tâm hơn khi sử dụng đúng cách.
Căng thẳng kéo dài khiến nồng độ hormone cortisol tăng cao liên tục, kích hoạt dòng thác phân tử oxy phản ứng (ROS) và làm rối loạn chức năng ty thể. Quá trình này nhanh chóng bòn rút nguồn glutathione nội sinh cùng các enzyme bảo vệ, đẩy tế bào vào tình trạng stress oxy hóa và làm tăng nguy cơ tổn thương mô toàn thân.
Bổ sung chất xơ, đặc biệt là chất xơ hòa tan từ ngũ cốc và rau củ, đóng vai trò quan trọng giúp hỗ trợ hạ huyết áp hiệu quả thông qua việc cải thiện chuyển hóa và hỗ trợ vi sinh đường ruột. Việc duy trì chế độ ăn giàu chất xơ là giải pháp hỗ trợ điều trị tự nhiên và an toàn cho người cao huyết áp.
Người thừa cân có mức độ stress oxy hóa cao hơn hẳn người bình thường do các mô mỡ phì đại liên tục kích hoạt các phản ứng viêm và giải phóng các cytokine, từ đó thúc đẩy sản sinh ồ ạt các gốc tự do ROS gây tổn hại cho sức khỏe.
Nước ép anh đào chua giàu anthocyanin có thể hỗ trợ hạ nồng độ axit uric và giảm phản ứng viêm ở người bệnh gút. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại vẫn còn khiêm tốn; đây chỉ là giải pháp dinh dưỡng bổ trợ trong bữa ăn hàng ngày, hoàn toàn không thể thay thế cho các loại thuốc điều trị y khoa đặc hiệu.
Nước ép quả mọng giàu polyphenol có thể hỗ trợ bảo vệ niêm mạc dạ dày nhờ đặc tính chống oxy hóa và kích thích tiết chất nhầy. Tuy nhiên, do hàm lượng axit tự nhiên sẵn có, người đau dạ dày không nên uống lúc đói hoặc uống đậm đặc mà cần pha loãng và dùng sau bữa ăn để tránh kích ứng.
