Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.668 bài, trang 160 trên 234
Chiết xuất từ các bộ phận của cây chanh dây chứa flavonoid và GABA có khả năng tác động lên thụ thể GABA thần kinh, giúp hỗ trợ an thần và giảm triệu chứng lo âu. Tuy nhiên, hiệu quả này chủ yếu đến từ các chế phẩm chiết xuất chuẩn hóa thay vì chỉ uống nước ép quả tươi thông thường.
Nhiều phụ nữ tiền mãn kinh truyền tai nhau uống thóc lép có đuôi để ngừa loãng xương, nhưng thảo dược này hoàn toàn không có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả. Tình trạng mất xương bắt nguồn từ thiếu hụt estrogen, đòi hỏi chẩn đoán sớm và can thiệp y khoa chuẩn mực để phòng tránh nguy cơ gãy xương nguy hiểm.
Quả việt quất chứa hợp chất proanthocyanidins giúp ngăn vi khuẩn E. coli bám vào niêm mạc bàng quang trong các thử nghiệm phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc chỉ ăn việt quất vài lần mỗi tuần chưa đủ bằng chứng rõ ràng để ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu trên người như các chế phẩm nam việt quất chuẩn hóa dùng hàng ngày.
Người cao huyết áp hoàn toàn có thể ăn dưa lưới an toàn nhờ hàm lượng kali tự nhiên dồi dào, giúp kích thích thận đào thải bớt lượng muối natri dư thừa và hỗ trợ hạ huyết áp. Tuy nhiên, người có bệnh thận mạn kèm theo cần kiểm soát chặt chẽ liều lượng để tránh nguy cơ tăng kali máu.
Đầy bụng, đau quặn hay tiêu chảy sau khi ăn táo, lê, dưa hấu có thể là dấu hiệu của chứng không dung nạp đường fructose. Thay vì kiêng hoàn toàn hoa quả, các nghiên cứu cho thấy việc chọn trái cây có lượng đường glucose cân bằng với fructose và chia nhỏ khẩu phần sẽ giúp ruột non hấp thu êm ái hơn.
Nhiều người mắc gan nhiễm mỡ thường cắt bỏ hoàn toàn trái cây vì sợ đường fructose làm bệnh nặng thêm. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy ăn trái cây tự nhiên ở mức vừa phải có thể giúp giảm nguy cơ tích mỡ gan, trong khi thủ phạm thực sự cần kiêng tuyệt đối là đường công nghiệp trong nước ngọt và đồ chế biến sẵn.
Các dẫn xuất nhóm taxane có nguồn gốc từ cây thanh tùng hiện là trụ cột trong hóa trị ung thư vú và buồng trứng. Nhờ cơ chế khóa chặt sự phân chia tế bào ác tính, hoạt chất này giúp kiểm soát khối u hiệu quả, mở ra cơ hội cho cả bệnh nhân kháng thuốc.
Hoạt chất triptolide chiết xuất từ cây lôi công đằng cho thấy khả năng ức chế sự phát triển của nang thận và bảo vệ chức năng thận trên các mô hình động vật. Tuy nhiên, bằng chứng trên người hiện rất hạn chế và thảo dược này còn tiềm ẩn tác dụng phụ lên khả năng sinh sản, miễn dịch.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất lá thài lài tím chứa hợp chất phenolic giúp giảm đường huyết trên chuột nhờ ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột. Tuy nhiên, kết quả mới dừng ở phòng thí nghiệm và cây có đặc tính tích lũy kim loại nặng, người bệnh không nên tự ý hái lá nấu nước uống.
Ăn 2 quả kiwi trước khi đi ngủ khoảng 1 giờ là thói quen có cơ sở khoa học giúp cải thiện thời gian vào giấc, kéo dài thời lượng và nâng cao chất lượng giấc ngủ. Lợi ích này đến từ nguồn chất chống oxy hóa dồi dào cùng serotonin và melatonin tự nhiên trong quả.
Chế độ ăn nhiều rau họ cải như bông cải xanh, bắp cải, củ cải có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Khi nhai kỹ, nhóm rau này giải phóng hợp chất indole-3-carbinol giúp can thiệp chu trình nội bào, làm chậm sự nhân lên và thúc đẩy tế bào bất thường tự hủy trong các thử nghiệm phòng thí nghiệm.
Nhiều nghiên cứu khoa học ghi nhận việc uống sữa tươi hàng ngày, kể cả sữa tách béo, có liên quan đến việc tăng nguy cơ xuất hiện mụn trứng cá ở tuổi dậy thì. Tuy nhiên, mức độ bùng phát mụn còn phụ thuộc lớn vào lượng sữa tiêu thụ, yếu tố di truyền và chế độ ăn nhiều đường bột.
Lôi công đằng chứa hoạt chất triptolide có độc tính sinh sản rất cao đối với nam giới. Các nghiên cứu khoa học xác nhận dược liệu này làm tinh trùng dị dạng, ngừng vận động, phá hủy cấu trúc màng tế bào và ức chế sản sinh testosterone, từ đó dẫn đến nguy cơ suy giảm sinh lý và vô sinh nghiêm trọng.
Rau bina chứa lượng lớn oxalate khiến nhiều người bị sỏi thận lo ngại và cắt bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu lớn cho thấy người bệnh không cần kiêng tuyệt đối loại rau này, mà quan trọng là kiểm soát tần suất ăn và nạp đủ canxi trong bữa ăn hàng ngày.
Người mắc bệnh gút không cần kiêng măng tây và rau bina. Dù chứa nhân purin, các bằng chứng khoa học khẳng định rau củ giàu purin không làm tăng nồng độ acid uric máu hay kích hoạt cơn đau gút, trái ngược hoàn toàn với purin có nguồn gốc từ thịt đỏ và hải sản.
Không chỉ là món ăn kèm chống ngán, kimchi cải thảo được muối chua đủ ngày có khả năng hỗ trợ giảm kháng insulin, cải thiện dung nạp đường huyết và giảm cân ở người tiền tiểu đường tốt hơn hẳn kimchi mới muối. Tuy nhiên, cách ăn và độ chua quyết định lớn đến hiệu quả này.
Tinh dầu tràm trà rất phổ biến để sát khuẩn và chăm sóc da, nhưng tuyệt đối không được uống. Các báo cáo y khoa cho thấy chỉ cần nuốt một lượng nhỏ dưới 10 ml, hoạt chất trong tinh dầu có thể ức chế hệ thần kinh trung ương, gây mất vận động, hôn mê và suy hô hấp chỉ sau 30 phút.
Người bị viêm loét dạ dày không nên ăn bắp cải sống do chất xơ thô cứng dễ cọ xát gây tổn thương vết loét và sinh khí chướng bụng. Dù bắp cải chứa vitamin U hỗ trợ niêm mạc, người bệnh chỉ nên dùng khi đã nấu chín mềm hoặc uống nước ép đã lọc sạch hoàn toàn bã xơ.
Rau cải xoong giàu glucosinolate và các chất chống oxy hóa, được chứng minh tiền lâm sàng giúp giảm đường huyết và hỗ trợ chức năng insulin. Dù vậy, rau không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ chế độ ăn kiểm soát chuyển hóa.
Rau họ cải chứa hợp chất goitrogen có thể ức chế hấp thu iod của tuyến giáp trên lý thuyết. Dù vậy, các nghiên cứu thực tế cho thấy việc ăn rau cải nấu chín với lượng thông thường không làm suy giảm chức năng giáp, trừ khi cơ thể thiếu iod nghiêm trọng hoặc tiêu thụ quá nhiều liên tục.
