Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.523 bài, trang 10 trên 177
Xà lách mỡ và xà lách Nhật (cải komatsuna) là hai loại rau thuộc các họ thực vật khác nhau, đều mang lại nguồn khoáng chất và chất chống oxy hóa dồi dào. Hiện chưa có dữ liệu khoa học so sánh trực tiếp hàm lượng chất xơ, vitamin A hay glucosinolate giữa hai loại lá này.
Nhiều lời đồn cho rằng xà lách Nhật giúp hạ đường huyết nhanh chóng cho người bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận tác dụng hỗ trợ chuyển hóa glucose của dịch chiết loài thực vật này trên mô hình động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Chiết xuất xà ba, nổi bật với hoạt chất flavonoid swertiajaponin, được chứng minh có khả năng làm sáng da nhờ cơ chế kép: vừa ức chế trực tiếp hoạt tính enzyme tyrosinase, vừa ngăn chặn biểu hiện protein của enzyme này. Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu hiện nay mới ghi nhận ở mức độ thử nghiệm tế bào in vitro.
Nhiều lời đồn cho rằng quả xoan nhừ có thể hạ mỡ máu và mát gan. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống viêm, chống oxy hóa trên động vật và tế bào ống nghiệm, hoàn toàn chưa có bằng chứng lâm sàng về tác dụng hạ lipid máu hay cải thiện men gan ở người.
Ăn sống giúp giữ trọn vẹn vitamin C và hoạt tính chống oxy hóa nhạy nhiệt, trong khi hấp chín nhanh hỗ trợ tăng sinh khả dụng isothiocyanate và carotenoid. Người tiêu dùng nên linh hoạt đan xen cả hai phương pháp chế biến, tránh luộc kỹ ngập nước để hạn chế tối đa tình trạng thất thoát khoáng chất quý giá.
Xà lách Nhật (mizuna) giàu vitamin K, glucosinolate, axit ascorbic và các chất chống oxy hóa tự nhiên, giúp làm phong phú dinh dưỡng bữa ăn. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay chủ yếu là nghiên cứu phân tích trong phòng thí nghiệm; dữ liệu lâm sàng trên cơ thể người vẫn còn hạn chế.
Quả xoay (*Dialium indum* L.) chứa nhiều hợp chất phenolic tự nhiên có khả năng dập tắt gốc tự do và ức chế oxy hóa chất béo. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ mới dừng lại ở các thử nghiệm phân tích trong phòng thí nghiệm, tập trung chủ yếu ở phần hạt và vỏ quả, chưa được chứng minh trên cơ thể người.
Wasabi chứa các hợp chất isothiocyanate đặc trưng với khả năng ức chế cytokin tiền viêm và các chất trung gian gây viêm trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở mô hình tế bào và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định tác dụng chống viêm tương tự trên cơ thể người.
Cây hỷ thụ từ lâu là nguồn khai thác camptothecin chủ lực nhưng đối mặt hạn chế về chu kỳ sinh trưởng và tính bền vững. Hiện nay, công nghệ sinh học nuôi cấy mô xà căn đậu cùng các vi sinh vật nội sinh đang nổi lên như giải pháp thay thế tiềm năng, giúp tăng tốc hiệu suất chiết tách dược chất chống ung thư.
Cây xuân hoa thường được truyền tai như vị thuốc chữa đau dạ dày, song bằng chứng khoa học hiện nay chỉ mới ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa và kháng viêm trên mô hình tế bào trong phòng thí nghiệm. Do thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược này thay thế thuốc điều trị.
Nhiều người tìm mua xuyên tâm liên uống hàng ngày với hy vọng tạo "lá chắn" ngăn ngừa lây nhiễm COVID-19. Tuy nhiên, các bằng chứng y học hiện nay khẳng định loại thảo dược này chỉ có tiềm năng hỗ trợ cải thiện triệu chứng ở giai đoạn sớm sau khi mắc bệnh, hoàn toàn không có tác dụng phòng ngừa lây nhiễm.
Vảy tê tê từ lâu được đồn thổi có công dụng chữa ung thư và thông tắc tia sữa. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định thành phần của vảy tê tê chủ yếu là protein keratin, tương tự móng tay người, hoàn toàn không có giá trị dược lý hay bằng chứng lâm sàng chữa trị bệnh nan y.
Chiết xuất vỏ cây xui được đồn đoán có khả năng kháng viêm, nhưng các nghiên cứu khoa học thực tế hiện nay chỉ ghi nhận tác động trên cơ tim, thần kinh và tế bào ung thư. Độc tính tim mạch từ glycoside tim trong vỏ cây rất cao, người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng.
Nhựa cây xui chứa các glycoside tim tự nhiên cực độc, cùng cơ chế ức chế bơm Na+/K+-ATPase như thuốc chống suy tim digoxin. Khi người đang uống digoxin phơi nhiễm nhựa xui, độc tính trên tim sẽ cộng hưởng mạnh mẽ, làm tăng vọt nguy cơ loạn nhịp tim và tử vong.
Nhựa mủ cây xui chứa nồng độ đậm đặc các glycoside tim cực mạnh, có khả năng ức chế enzym Na+/K+-ATPase của tế bào cơ tim. Sự phong bế này làm tăng canxi nội bào đột ngột, dẫn đến rối loạn nhịp tim nghiêm trọng, suy giảm lực co bóp và có thể gây ngừng tim nhanh chóng nếu độc chất xâm nhập cơ thể.
Cả vừng đen và vừng trắng đều giàu chất béo lành mạnh và chất chống oxy hóa sesamin, sesamolin. Trong đó, vừng đen thường chiếm ưu thế về tổng lượng lignan và polyphenol, nhưng tỷ lệ cụ thể còn phụ thuộc vào giống cây trồng và cách chế biến nhiệt.
Ăn trái xoay trị tiêu chảy là mẹo dân gian phổ biến nhờ vị chát đặc trưng của tannin. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống tiêu chảy và kháng khuẩn của chi thực vật này trên động vật và phòng thí nghiệm, hoàn toàn thiếu vắng thử nghiệm lâm sàng trên người.
Hiện chưa có dữ liệu lâm sàng chứng minh lá dâu tằm an toàn cho phụ nữ mang thai, trong khi các thử nghiệm trên động vật và tế bào ghi nhận nguy cơ biến đổi men gan, thiếu máu nhẹ và tương tác thuốc. Thai phụ được khuyến cáo không nên tự ý sử dụng thảo dược này.
Xoan mộc thường được đồn thổi có khả năng hạ đường huyết, nhưng các nghiên cứu hiện nay mới chỉ ghi nhận tác dụng ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột trên động vật và ống nghiệm. Chưa có bằng chứng khoa học trên người, bệnh nhân tiểu đường tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc.
Wasabi tươi nổi tiếng với vị cay nồng xốc thẳng lên mũi nhờ hoạt chất allyl isothiocyanate hình thành khi mài rễ. Tuy nhiên, do hợp chất tự nhiên quý giá này có đặc tính rất dễ bay hơi, độ cay nồng và các lợi ích sinh học sẽ giảm dần chỉ sau 15 phút tiếp xúc với không khí nếu không dùng ngay.
