Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.510 bài, trang 14 trên 176
Rau tề thái bước đầu được thử nghiệm lâm sàng cho thấy khả năng hỗ trợ giảm lượng máu kinh khi kết hợp cùng thuốc điều trị. Tuy nhiên, bằng chứng y học hiện nay vẫn còn hạn chế do cỡ mẫu nghiên cứu nhỏ, chị em không nên tự ý dùng thay thế phác đồ y khoa.
Tần giao là vị thuốc y học cổ truyền thường dùng trị đau nhức xương khớp, trong khi NSAID là nhóm thuốc giảm đau tây y phổ biến. Tuy nhiên, dữ liệu khoa học hiện nay chưa có nghiên cứu trực tiếp về tương tác giữa tần giao và NSAID; các bằng chứng chỉ ghi nhận nguy cơ tổn hại tiêu hóa từ chính NSAID.
Chiết xuất lá cây tếch ghi nhận khả năng thúc đẩy co vết thương và biểu mô hóa trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên chuột. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới dừng lại ở mô hình động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng trên người để khẳng định hiệu quả hay độ an toàn khi điều trị thực tế.
Tế tân chứa các dẫn xuất axit aristolochic có nguy cơ gây độc thận và tổn thương DNA. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào loài và bộ phận dùng; các loài tế tân làm thuốc chuẩn mực chứa hàm lượng độc chất thấp hơn nhiều so với chi mộc hương phong kỷ, tương đối an toàn khi dùng đúng liều lượng ngắn ngày.
Tắc kè và cá ngựa thường được truyền tai là các vị thuốc bổ trợ sinh lực tính ấm, nhưng bằng chứng khoa học hiện nay chưa có nghiên cứu so sánh đối đầu trực tiếp giữa hai vị thuốc này. Dữ liệu thực nghiệm mới chỉ làm rõ đặc tính an toàn bộ phận và dấu vân tay hóa học nhằm phục vụ kiểm soát chất lượng tắc kè.
Các phân tích gộp từ thử nghiệm lâm sàng cho thấy tảo xoắn (Spirulina) hỗ trợ hạ mỡ máu (giảm cholesterol toàn phần, LDL-C, triglycerid) và giảm nhẹ huyết áp tâm thu lẫn tâm trương. Dù vậy, bằng chứng hiện tại vẫn bị giới hạn bởi cỡ mẫu nghiên cứu nhỏ, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Tảo xoắn Spirulina giàu dưỡng chất nhưng không an toàn cho tất cả mọi người. Người mắc bệnh tự miễn, rối loạn chuyển hóa phenylketonuria, người có cơ địa dị ứng nặng, bệnh nền mạn tính hoặc tổn thương cơ cần cẩn trọng để tránh nguy cơ kích hoạt miễn dịch quá mức và tổn thương gan, cơ.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc lá tầm ruột hoặc các cây cùng chi để hạ đường huyết trị tiểu đường. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở mức thử nghiệm trên chuột cống mắc bệnh đái tháo đường nhân tạo, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để xác nhận hiệu quả và độ an toàn.
Nước sắc cây tầm phỏng thường được truyền tai giúp làm mát gan và trị mụn trứng cá nhanh chóng. Dù vậy, các nghiên cứu khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính chống viêm và kháng nấm ngoài da trong phòng thí nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm chứng minh hiệu quả trị mụn trên người.
Canxi tảo đỏ (*Lithothamnion*) thường được quảng bá có độ hấp thu vượt trội canxi vô cơ. Dù giàu khoáng chất vi lượng, bản chất canxi trong tảo đỏ vẫn là canxi cacbonat. Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng đối đầu chứng minh sinh khả dụng của tảo đỏ cao hơn canxi tổng hợp; người dùng cần thận trọng nguy cơ quá liều.
Tôm càng sông và tôm biển đều giàu đạm chất lượng cao nhưng có thế mạnh dinh dưỡng khác nhau. Nếu tôm càng nước ngọt sở hữu hàm lượng đạm nạc, giàu canxi, kali và có mức natri tự nhiên thấp, thì tôm biển lại nổi trội nhờ nguồn axit béo omega-3 dồi dào có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Tảo xoắn Spirulina có thể điều hòa miễn dịch và chứa các hoạt chất ảnh hưởng tới đông máu, tiềm ẩn nguy cơ làm giảm tác dụng hoặc biến đổi nồng độ các thuốc chống đông và ức chế miễn dịch. Người đang dùng thuốc kê đơn cần tham vấn bác sĩ điều trị trước khi sử dụng để tránh tương tác bất lợi.
Thỏ ty tử được dân gian ca ngợi là vị thuốc an thai hàng đầu, nhưng y học chứng cứ hiện nay khẳng định chưa có đủ dữ liệu lâm sàng để thai phụ tự ý dùng. Tự điều trị bằng hạt tơ hồng khi có dấu hiệu dọa sảy thai tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng cho mẹ và bé.
Rễ cây tầm ma được khoa học chứng minh giúp cải thiện triệu chứng tiểu đêm, giảm ứ đọng nước tiểu và tăng lưu lượng dòng chảy ở nam giới phì đại tiền liệt tuyến lành tính. Tuy nhiên, thảo dược này không làm teo nhỏ khối u và không thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị y khoa.
Rau tầm bóp chứa nhiều khoáng chất vi lượng như mangan, natri, kẽm cùng hàm lượng chất chống oxy hóa phenolic và flavonoid dồi dào. Để hạn chế thất thoát dưỡng chất quý khi luộc hoặc xào, người nội trợ cần nấu nhanh trên lửa lớn, tránh đun nấu kéo dài làm phân hủy hoạt chất sinh học tự nhiên.
Tảo xoắn Spirulina và vi tảo Chlorella đều giàu protein và chất chống oxy hóa, nhưng khác nhau về cấu trúc thành tế bào và khả năng tiêu hóa. Spirulina có thành tế bào mỏng, dễ tiêu hóa và hấp thu protein nhanh hơn, trong khi Chlorella sở hữu thành tế bào cứng, đòi hỏi kỹ thuật xử lý để tối ưu dưỡng chất cho cơ thể.
Lá tầm ma được chứng minh giúp giảm đau khớp ngón tay sau 1 tuần can thiệp, trong khi tinh dầu của nó có tác dụng giảm đau cấp tính tương đương thuốc ibuprofen. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện nay còn rất hạn chế về cỡ mẫu, chỉ mang tính chất bổ trợ tạm thời và người bệnh không được tự ý bỏ thuốc điều trị.
Carrageenan từ tảo đỏ là phụ gia phổ biến nhưng gây nhiều tranh cãi về nguy cơ viêm ruột. Bằng chứng khoa học cho thấy carrageenan thực phẩm không gây ung thư, nhưng các dạng phân tử thấp hoặc bán tinh chế có thể kích hoạt phản ứng viêm và làm trầm trọng tổn thương niêm mạc ruột trên mô hình động vật.
Tước sàng và xuyên tâm liên đều thuộc họ Ô rô (Acanthaceae), thường được dân gian dùng để tiêu viêm, trị cảm sốt. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay tập trung rất nhiều vào xuyên tâm liên với hoạt chất đặc trưng andrographolide, trong khi dữ liệu trực tiếp về tước sàng còn rất hạn chế.
Tảo Sargassum (rong mơ) và rong Côn bố (Laminaria japonica) đều là các loại tảo nâu giàu polysaccharide hoạt tính sinh học. Trong khi Côn bố nổi bật với hàm lượng alginate dồi dào, hỗ trợ vi sinh đường ruột và chống đông máu, Sargassum lại cho thấy tiềm năng chống viêm, ngăn ngừa huyết khối và bảo vệ tế bào da.
