Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 193 trên 242
Kẽm là khoáng chất vi lượng tập trung với mật độ cao tại võng mạc, giữ vai trò then chốt trong điều hòa màng tế bào cảm thụ quang, tương tác với vitamin A và thúc đẩy quá trình tái tạo sắc tố thị giác rhodopsin giúp mắt nhìn rõ trong điều kiện thiếu sáng.
Lá giang chứa các hợp chất phenolic có tiềm năng chống viêm và chống oxy hóa trong thử nghiệm tế bào, nhưng chưa có bằng chứng khoa học chứng minh khả năng kháng khuẩn ở người. Do đó, lá giang chỉ nên được dùng như thực phẩm thanh nhiệt, không thể thay thế thuốc điều trị nhiễm trùng hay viêm nhiễm.
Nhiều người truyền tai nhau rằng uống nước lá giang giúp ổn định đường huyết, nhưng khoa học hiện đại khẳng định điều này chưa từng được chứng minh. Việc tự ý bỏ thuốc điều trị để dùng lá giang có thể đẩy người bệnh đái tháo đường vào những biến chứng cấp tính nguy hiểm đến tính mạng.
Bổ sung Astaxanthin từ 6 mg đến 9 mg mỗi ngày giúp giảm bớt căng thẳng oxy hóa và hỗ trợ làm dịu tình trạng co thắt cơ điều tiết mắt sau khi làm việc kéo dài trước màn hình. Tuy nhiên, dưỡng chất này chỉ mang tính hỗ trợ phục hồi và không thể thay thế các biện pháp nghỉ ngơi thị giác hợp lý.
Canh gà lá giang là món ăn quen thuộc giúp bà bầu kích thích vị giác và giảm cảm giác ốm nghén hiệu quả nhờ vị chua thanh tự nhiên. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai cần lưu ý khâu rửa sạch thảo mộc, nấu chín hoàn toàn và dùng lượng vừa phải để tránh ngộ độc vi sinh vật gây hại.
Hít tinh dầu oải hương trước khi ngủ có thể hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ và làm dịu hệ thần kinh thông qua việc kích hoạt hệ viền não bộ. Tuy nhiên, liệu pháp mùi hương này chỉ phát huy hiệu quả tốt nhất ở mức độ mất ngủ nhẹ và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa đối với mất ngủ mãn tính.
Nhiều người dùng rễ cam thảo với hy vọng giảm căng thẳng và kiệt sức, nhưng khoa học cho thấy hoạt chất trong cam thảo ức chế enzyme 11beta-HSD2 phân giải cortisol. Điều này khiến cortisol tích tụ, dễ gây giữ muối, hạ kali và tăng huyết áp nguy hiểm thay vì phục hồi năng lượng lành mạnh.
Nghiên cứu khoa học xác nhận các hợp chất xanthone trong cây lành ngạnh nam có khả năng ức chế mạnh enzyme tiêu hóa tinh bột alpha-glucosidase trong ống nghiệm, giúp làm chậm quá trình hấp thu đường. Dù vậy, trà lành ngạnh chỉ mang tính chất hỗ trợ sinh hoạt, hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Các hợp chất xanthone trong vỏ thân và cành lá cây lành ngạnh nam đã được chứng minh có khả năng ức chế mạnh phản ứng tạo nitric oxide gây viêm trên tế bào thực nghiệm. Dù vậy, các bằng chứng hiện tại mới dừng ở mức nghiên cứu phòng thí nghiệm, chưa thể thay thế thuốc điều trị viêm trên người.
Người có huyết áp không ổn định không nên tự ý dùng long nha thảo để điều hòa huyết áp. Dù chứa nhiều chất chống oxy hóa và có tác dụng hỗ trợ bảo vệ cơ tim trên mô hình động vật, long nha thảo chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn nguy cơ làm chậm nhịp tim hoặc tương tác bất lợi.
Long nha thảo từ lâu đã được y học cổ truyền dùng hỗ trợ giảm chảy máu, viêm loét đường tiêu hóa nhờ chứa tanin và các hợp chất thực vật có đặc tính thu liễm. Dù vậy, người bị xuất huyết tiêu hóa cần được cấp cứu y tế khẩn cấp, không được tự ý dùng nước lá thay thế phác đồ điều trị chuyên khoa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy Long nha thảo có khả năng ức chế các enzyme tổng hợp acid béo, giảm tích tụ triglyceride và hạ men gan qua cơ chế chống viêm, chống oxy hóa. Dù vậy, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế chế độ ăn uống khoa học hay phác đồ điều trị y khoa.
Dùng điện thoại trong phòng tối buộc mắt phải điều tiết bất thường do độ tương phản ánh sáng quá gắt. Thói quen này làm co thắt cơ thể mi, rối loạn độ quy tụ hai mắt, gây khô giác mạc và tăng nhãn áp tạm thời, dẫn đến mờ mắt và mỏi mắt nghiêm trọng.
Bật máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ giúp tăng độ ẩm không khí, làm chậm sự bốc hơi của màng nước mắt và kéo dài thời gian vỡ màng nước mắt. Đây là giải pháp hỗ trợ đơn giản, hiệu quả giúp giảm cảm giác cộm rát mắt khi ngủ phòng điều hòa.
Ngồi phòng điều hòa cả ngày khiến mắt cay rát chủ yếu do độ ẩm không khí thấp làm tốc độ bốc hơi nước mắt tăng gần 100%. Khi màng phim bảo vệ bị phá vỡ nhanh chóng kết hợp luồng gió và ô nhiễm kín, bề mặt giác mạc mất nước, dẫn đến kích ứng, đỏ xốn và mệt mỏi thị giác.
Bổ sung lợi khuẩn qua sữa chua và thực phẩm lên men giúp cân bằng trục ruột - da, giảm phản ứng viêm và hỗ trợ chuyển hóa vi chất nuôi nang tóc. Đây là liệu pháp hỗ trợ tự nhiên, an toàn để củng cố sức khỏe mái tóc từ bên trong mà không thay thế điều trị y khoa.
Ngâm chân nước ấm pha tinh dầu oải hương giúp thư giãn hệ thần kinh phó giao cảm, giãn mạch ngoại vi và hỗ trợ hạ huyết áp ngắn hạn. Tuy nhiên, liệu pháp thư giãn này chỉ mang tính bổ trợ tạm thời, hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp theo chỉ định của bác sĩ.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy việc hít tinh dầu hoa oải hương nguyên chất trong 15 phút có thể giúp giảm đáng kể cường độ cơn đau nửa đầu cấp tính nhờ khả năng an thần và điều hòa thần kinh, đóng vai trò là một liệu pháp hỗ trợ an toàn tại nhà.
Bột kỳ nam chứa các hợp chất sesquiterpenoid có tiềm năng sinh học chống viêm và bảo vệ niêm mạc tiêu hóa trong các nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, hiệu quả giảm đau thực tế ở người vẫn thiếu thử nghiệm lâm sàng và có sự đóng góp lớn của tâm lý, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Rau kinh giới ăn hàng ngày ở Việt Nam (*Elsholtzia ciliata*) không phải là vị thuốc kinh giới lá rách (*Schizonepeta tenuifolia*) trong đông y. Hai cây thuộc hai chi thực vật khác nhau, sở hữu thành phần hóa học và tác dụng sinh học riêng biệt, không thể dùng thay thế lẫn nhau trong điều trị.
