Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.836 bài, trang 26 trên 242
Thịt bò nạc và ức gà đều đem lại hiệu quả giảm mỡ, duy trì vóc dáng và lipid máu tương đương nhau trong cùng điều kiện vận động và kiểm soát năng lượng. Trong khi thịt bò vượt trội về sắt và kẽm, ức gà lại có ưu thế về độ ổn định hương vị khi bảo quản.
Thổ nhân sâm là vị thuốc dân dã giàu dưỡng chất, nhưng khi dùng chung với thuốc lợi tiểu điều trị tăng huyết áp có thể gây nguy cơ mất kali nghiêm trọng. Sự cộng dồn tác dụng đào thải nước và khoáng chất qua thận dễ dẫn đến rối loạn điện giải, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Thần khúc và men tiêu hóa thường bị nhầm lẫn là cùng một loại thuốc trị đầy bụng. Thực tế, Thần khúc là phức hợp thảo dược lên men giúp điều hòa hệ khuẩn ruột và niêm mạc, trong khi men tiêu hóa y học hiện đại là các enzyme tinh khiết giúp phân giải trực tiếp thức ăn khi cơ thể thiếu hụt.
Thổ nhân sâm cho thấy tiềm năng hỗ trợ hạ đường huyết và cải thiện insulin trong các nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng nào trên người xác nhận hiệu quả này, người bệnh đái tháo đường không nên tự ý dùng để thay thế thuốc điều trị.
Nhiều lời đồn cho rằng uống củ thổ nhân sâm giúp tăng sinh lực tức thì, nhưng khoa học khẳng định điều này hoàn toàn sai. Thảo dược này chỉ ghi nhận giá trị dinh dưỡng và hoạt tính sinh học cơ bản trên động vật, không có khả năng phục hồi thể lực cấp tốc trên cơ thể người.
Thổ cao ly sâm cho thấy tiềm năng hạ đường huyết và cải thiện lipid máu trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên chuột. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người bệnh tiểu đường để khẳng định hiệu quả điều trị. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thế thuốc kê đơn của bác sĩ.
Thổ hoàng liên chứa hàm lượng berberine đáng kể với khả năng kháng khuẩn trong ống nghiệm, nhưng hàm lượng hoạt chất này biến động mạnh theo độ cao. Hiện tại, chưa có thử nghiệm lâm sàng nào xác nhận tác dụng điều trị nhiễm khuẩn đường ruột trên người, đòi hỏi người dùng cần hết sức cẩn trọng.
Astilbin trong thổ phục linh cho thấy khả năng kháng viêm và điều hòa miễn dịch mạnh mẽ trên tế bào và động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có dữ liệu lâm sàng chứng minh hiệu quả trên người bệnh viêm da cơ địa. Người bệnh chỉ nên xem đây là thảo dược hỗ trợ và cần hỏi ý kiến bác sĩ.
Nhiều mẹ bầu truyền tai nhau kinh nghiệm dùng trà thị đế (tai quả hồng) để giảm các cơn nôn ói và khó chịu do ốm nghén. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo hiện chưa có bất kỳ dữ liệu an toàn nào về dược liệu này trên thai kỳ; thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Cho trẻ ăn thạch sùng để chữa còi xương là kinh nghiệm dân gian hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Việc này không những không mang lại giá trị điều trị chuyển hóa xương mà còn đe dọa tính mạng của trẻ do nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella, ngộ độc thức ăn, nhiễm ký sinh trùng và sốc phản vệ nguy kịch.
Đường thốt nốt không có khả năng thải độc hay chữa bệnh thiếu máu như lời đồn. Dù chứa một số vitamin và khoáng chất tự nhiên, thành phần chính của sản phẩm này vẫn là đường, chỉ đóng vai trò gia vị tạo ngọt và không thể thay thế phác đồ điều trị thiếu sắt.
Bài thuốc nuốt thằn lằn nướng chữa hen suyễn hoàn toàn là mẹo dân gian vô căn cứ, không có hoạt tính giãn phế quản. Việc tự ý ăn bò sát nướng không chỉ làm gián đoạn điều trị chuẩn mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn, dị ứng protein lạ và kích hoạt cơn co thắt phế quản cấp tính nguy hiểm.
Tai quả hồng (thị đế) từ lâu đã là vị thuốc quen thuộc trong y học cổ truyền Đông Á dùng trị chứng nấc cụt dai dẳng. Khoa học hiện đại đã phân tích nhiều hợp chất như triterpenoid, tannin và ghi nhận tác dụng điều hòa phản xạ thần kinh của bài thuốc chứa thị đế, song bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người vẫn còn hạn chế.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy polyphenol trong lá thảo đậu khấu bắc có khả năng giãn mạch và hỗ trợ hạ huyết áp thông qua con đường oxit nitric và ức chế kênh canxi. Tuy nhiên, bằng chứng trên cơ thể người hiện vẫn còn rất giới hạn, người bệnh không được tự ý bỏ thuốc điều trị.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất cardamonin và chiết xuất từ hạt thảo đậu khấu có khả năng ức chế con đường tín hiệu NF-kB và giảm sản sinh cytokin gây viêm. Tuy nhiên, bằng chứng mới chỉ ghi nhận trên tế bào và động vật, người bệnh tuyệt đối không dùng thay thế thuốc điều trị.
Thất diệp nhất chi hoa chứa các hoạt chất saponin chính có nguy cơ ức chế rất thấp đối với các enzym chuyển hóa thuốc quan trọng ở gan như CYP450 và UGT trong thử nghiệm phòng thí nghiệm. Do đó, dược liệu này ít tiềm năng gây tương tác dược động học nghiêm trọng, nhưng người bệnh vẫn cần thận trọng khi phối hợp thuốc tây.
Cây thạch toán chứa các alkaloid mạnh như galanthamine và lycorine, có khả năng ức chế enzym acetylcholinesterase làm tăng vọt lượng acetylcholine thần kinh. Hoạt tính này đối kháng trực tiếp cơ chế của thuốc kháng cholinergic, triệt tiêu hiệu quả điều trị và có nguy cơ kích hoạt cơn khủng hoảng cholinergic nguy kịch, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Thảo uy linh cho thấy khả năng ức chế phản ứng viêm và giảm đau trên mô hình tế bào và chuột thực nghiệm thông qua nhiều con đường sinh hóa. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị đau xương khớp.
Nhiều người có thói quen dùng thảo đậu khấu để giảm đầy bụng theo kinh nghiệm dân gian nhờ tính ấm và tinh dầu thơm. Tuy nhiên, y học hiện đại chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả kích thích enzyme hay điều hòa co thắt cơ trơn của dược liệu này, do đó người bệnh cần thận trọng và không nên lạm dụng.
Thảo quyết minh cho thấy khả năng hạ cholesterol và triglyceride ấn tượng trên động vật thí nghiệm nhờ cơ chế đào thải chất béo và chống oxy hóa. Tuy nhiên, thử nghiệm lâm sàng trên người còn rất khiêm tốn, dược liệu này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu.
