Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
373 bài, trang 3 trên 19
Nguyên hoa và cam toại thuộc hai họ thực vật khác biệt; trong đó nguyên hoa chứa các diterpene ester kiểu daphnane và flavonoid có hoạt tính tế bào mạnh mẽ. Hiện chưa có nghiên cứu khoa học so sánh trực tiếp độc lực kích ứng màng nhầy giữa hai vị thuốc này, do đó người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng.
Quan niệm dùng chung nguyên hoa với cam thảo làm tăng độc tính là hoàn toàn ĐÚNG theo khoa học hiện đại. Các nghiên cứu chỉ ra cam thảo làm tăng hòa tan hoạt chất độc, tạo phức hợp siêu phân tử độc tế bào và cản trở đào thải, làm tổn thương gan, thận và cơ quan sinh sản nặng nề.
Lô cam thạch chứa hoạt chất chính là kẽm oxide, mang lại hiệu quả bảo vệ và giảm hăm tã vượt trội cho trẻ nhỏ. Để tránh kích ứng, cha mẹ nên ưu tiên nồng độ vừa phải, thoa lớp mỏng sau mỗi lần thay tã và vệ sinh nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh làm tổn thương hàng rào da.
Trà xanh từ Camellia sinensis chứa hàm lượng dồi dào catechin, tiêu biểu là EGCG, cùng bề dày hàng nghìn năm nghiên cứu khoa học. Ngược lại, trà lương xương từ Anneslea fragrans là dược liệu bản địa còn rất ít dữ liệu nghiên cứu, tạo nên sự khác biệt lớn về thành phần hoạt chất lẫn độ tin cậy.
Cây lưỡi hổ được nhiều người tin rằng có thể nhả nhiều oxy vào ban đêm giúp ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu thực vật học, cơ chế CAM chỉ giúp cây mở khí khổng hấp thu CO2 vào ban đêm, đồng thời ty thể của cây vẫn tiêu thụ oxy để hô hấp tế bào nên không thể làm tăng dưỡng khí phòng ngủ.
Không nên rắc trực tiếp bột lô cam thạch lên vết thương hở đang chảy dịch. Mặc dù kẽm oxit có tác dụng thu liễm và hỗ trợ biểu mô hóa, dạng bột khô dễ hút dịch đóng bánh cứng ngắc, làm bít tắc khoang vết thương, cản trở mô hạt hô hấp và tạo điều kiện cho vi khuẩn bùng phát gây nhiễm trùng nặng.
Thổi bột lô cam thạch hoặc khoáng chất vào mắt trị mộng thịt là mẹo dân gian cực kỳ nguy hiểm. Hành động này không làm khỏi bệnh mà gây trầy xước cơ học, viêm loét giác mạc hoại tử, nhiễm trùng nội nhãn và có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.
Lô cam thạch trong Đông y và Calamine hiện đại đều trị ngứa, làm dịu da nhưng khác xa về độ tinh khiết. Lô cam thạch là khối quặng đa khoáng tự nhiên chứa tạp chất, trong khi Calamine hiện đại sử dụng kẽm oxit tinh chế chuẩn dược dụng, an toàn hơn cho da.
Nhiều người truyền tai nhau uống lô cam thạch (calamine) để thanh nhiệt, trị bệnh, nhưng các chuyên gia cảnh báo khoáng vật thô này chứa nguy cơ nhiễm kim loại nặng như chì, cadmium và asen, có thể tàn phá xương, thận và gây ngộ độc nguy hiểm tính mạng.
Lô cam thạch (calamine) và kem bôi corticoid là hai biện pháp thường gặp khi điều trị viêm da, ngứa ngáy. Tuy nhiên, nếu bôi chung cùng lúc, lớp bột khoáng chất của lô cam thạch khô lại tạo màng che phủ cơ học cản trở kem corticoid thẩm thấu vào da. Người bệnh cần hiểu rõ cơ chế tương tác và thời điểm sử dụng để bảo đảm hiệu quả điều trị.
Lô cam thạch (calamine) là khoáng chất chứa muối kẽm bôi ngoài da quen thuộc, giúp làm dịu nhanh cơn ngứa nhẹ và kích ứng nhờ ức chế giải phóng histamine từ tế bào mast. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy calamine chỉ hỗ trợ giảm triệu chứng bề mặt, không thể thay thế thuốc đặc trị cho các bệnh lý viêm da mạn tính.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng nước cam thảo hoặc sản phẩm chứa rễ cam thảo đậm đặc. Tiêu thụ nhiều hoạt chất glycyrrhizin từ cam thảo trong thai kỳ có liên quan đến việc làm suy giảm chỉ số phát triển trí tuệ, khả năng ngôn ngữ và làm tăng nguy cơ rối loạn hành vi ở trẻ nhỏ.
Hoa oải hương khô mang lại hương thơm độc đáo cho món ăn nhưng dễ bị đắng và nồng mùi xà phòng nếu dùng sai cách. Bí quyết nằm ở việc chọn đúng loài *Lavandula angustifolia* ẩm thực chứa ít camphor, dùng lượng vừa phải và lọc bỏ bã nụ hoa để tránh tiết ra vị chát.
Uống trà cam thảo mỗi ngày có thể kích hoạt các phản ứng sinh hóa nguy hiểm gây tăng huyết áp kịch phát và hạ kali máu nghiêm trọng. Thủ phạm là hoạt chất glycyrrhizin làm rối loạn cơ chế đào thải muối và nước tại thận, đe dọa trực tiếp đến hệ tim mạch và tính mạng người sử dụng nếu lạm dụng kéo dài.
Nhiều người có thói quen ngậm cam thảo khi rát họng, nhưng liệu mẹo dân gian này có cơ sở khoa học? Bằng chứng lâm sàng cho thấy chiết xuất cam thảo dạng súc họng hoặc viên ngậm giúp giảm đau họng cơ học sau đặt ống nội khí quản, song không hiệu quả với vết thương phẫu thuật họng sâu.
Uống nước rễ cam thảo tự nấu không giúp giải độc gan như lời đồn. Hoạt chất glycyrrhizin trong cam thảo chỉ cho thấy khả năng hạ men gan, kháng viêm ở dạng thuốc tiêm hoặc chiết xuất biệt dược qua nghiên cứu hạn chế, hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị y tế chuyên sâu.
Cam thảo là thảo dược quen thuộc nhưng có thể gây tích tụ muối nước, tụt kali máu và rối loạn nhịp tim nguy hiểm. Bác sĩ tim mạch cảnh báo người tăng huyết áp, suy tim, bệnh thận và người đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc digoxin cần tránh xa để phòng biến chứng đe dọa tính mạng.
Cam thảo khử glycyrrhizin (DGL) là dạng chiết xuất đã loại bỏ phân tử glycyrrhizin, giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày và giảm triệu chứng khó tiêu mà không gây tác dụng phụ giữ muối, tăng huyết áp hay hạ kali máu như cam thảo nguyên bản.
Kim quýt và quả quất (tắc) là hai loài khác nhau thuộc họ Cam. Quất là loại quả ăn được giàu dinh dưỡng, trong khi kim quýt chủ yếu trồng làm cảnh bonsai, chứa lượng lớn tinh dầu hăng và thường tồn dư hóa chất chăm sóc cây cảnh, không thích hợp tự ý dùng làm thực phẩm.
Các phân tích định lượng phòng thí nghiệm cho thấy không có loại khoai lang nào vượt trội toàn diện về mọi hoạt chất. Khoai lang tím dẫn đầu về hàm lượng anthocyanin và polyphenol tổng số, trong khi khoai lang vàng và cam chiếm ưu thế tuyệt đối về carotenoid và beta-carotene; khoai lang trắng chứa ít sắc tố hơn nhưng vẫn giàu axit phenolic.
