Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.517 bài, trang 39 trên 176
Nấm ngưu chương chi (Antrodia cinnamomea) được nhiều người tìm mua nhờ tiềm năng hỗ trợ gan và chống oxy hóa. Tuy nhiên, người bị rối loạn đông máu, phụ nữ mang thai, bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật hay suy thận cần hết sức thận trọng, bởi dữ liệu lâm sàng hiện nay còn rất hạn chế.
Nấm súp lơ được quảng bá rầm rộ với tác dụng hạ đường huyết và chữa tiểu đường, nhưng các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ mới dừng lại ở phân tích gộp trên mô hình thử nghiệm tiền lâm sàng. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý bỏ thuốc điều trị để dùng nấm.
Nhiều người tìm kiếm nấm ngưu chương chi với kỳ vọng hoạt chất Antroquinonol có thể tiêu diệt tế bào ung thư. Dù cho thấy tiềm năng ức chế khối u trên tế bào thí nghiệm, các thử nghiệm lâm sàng trên người mới ở giai đoạn đầu, chưa đủ bằng chứng khoa học để thay thế các phác đồ điều trị y khoa chuẩn hiện nay.
Bột nưa và thạch konjac chứa chất xơ glucomannan giúp no lâu và hạ mỡ máu, nhưng tiềm ẩn nguy cơ gây tắc nghẽn thực quản nghiêm trọng. Nếu dùng ở dạng bột khô hoặc viên nén mà thiếu nước, xơ nưa sẽ hút dịch tại chỗ và trương nở cực nhanh, tạo thành khối bã nghẽn đường tiêu hóa.
Bún nưa từ củ nưa trồng chứa nhiều chất xơ glucomannan có thể hỗ trợ giảm cân nhưng không phù hợp dùng thường xuyên cho người liệt dạ dày, người già khó nuốt, trẻ nhỏ và người suy dinh dưỡng do nguy cơ gây đầy hơi, tắc nghẽn cơ học và thiếu hụt dinh dưỡng thiết yếu.
Nấm ngưu chương chi được quảng bá rầm rộ với công dụng giải độc và bảo vệ gan. Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu khoa học hiện nay mới chỉ được chứng minh trên tế bào và động vật thí nghiệm. Các bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người còn rất hạn chế, người tiêu dùng không nên xem đây là thần dược trị bệnh gan.
Nhiều lời đồn thổi cho rằng ăn nấm hương có thể trị khỏi ung thư, nhưng khoa học đã chứng minh điều ngược lại. Dược chất Lentinan chiết xuất từ nấm hương chỉ có vai trò hỗ trợ tăng cường miễn dịch khi phối hợp cùng hóa trị qua đường tiêm truyền, hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị hay có tác dụng thần kỳ qua việc ăn uống thông thường.
Ăn nấm hương sống hoặc nấu chưa chín có thể gây viêm da dạng lằn roi do hoạt chất lentinan chưa bị nhiệt phân hủy. Phản ứng độc tính này khiến da nổi vệt sần đỏ như bị quất roi kèm ngứa ngáy dữ dội, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách nấu chín kỹ.
Daphnane diterpene trong cây niệt gió sở hữu hoạt tính kháng ung thư và kháng viêm ấn tượng trên mô hình thí nghiệm tế bào, nhưng đồng thời cũng là nhóm chất gây độc tế bào rất mạnh. Người dân tuyệt đối không tự ý dùng thảo mộc này để chữa bệnh khi chưa có bằng chứng an toàn trên người.
Bột nưa chứa glucomannan có khối lượng phân tử lớn và độ nhớt cực cao, vượt trội trong hỗ trợ hạ mỡ máu và tạo cảm giác no. Trong khi đó, vỏ hạt mã đề giàu arabinoxylan, giúp làm mềm khối phân hiệu quả và có mức độ dung nạp êm dịu hơn cho hệ tiêu hóa.
Bún nưa konjac và chất xơ glucomannan có thể hỗ trợ tạo cảm giác no và giảm cân ở mức khiêm tốn, nhưng không phải thần dược tiêu mỡ. Bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả này chỉ xuất hiện khi người dùng tuân thủ đúng liều lượng, uống đủ nước và đặt trong bối cảnh một chế độ ăn kiêng kiểm soát calo nghiêm ngặt.
Nước tiểu không hề vô trùng như lầm tưởng lâu nay của nhiều người. Các kỹ thuật giải trình tự gen hiện đại chứng minh đường tiết niệu của người khỏe mạnh luôn chứa một hệ vi sinh vật tự nhiên, đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng và bảo vệ sức khỏe bàng quang.
Hạt núc nác chứa nhiều flavonoid quý có khả năng kháng khuẩn và chống viêm trong phòng thí nghiệm, giúp hỗ trợ làm dịu đau rát họng. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay chưa xác định liều lượng chuẩn theo dược điển hay ngưỡng liều độc trên người, vì vậy người dùng chỉ nên dùng lượng vừa phải và cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Ăn bún nưa thay cơm giúp làm chậm rỗng dạ dày và hạn chế tăng đường huyết sau ăn ở người đái tháo đường týp 2 nhờ chất xơ glucomannan. Dù vậy, đây chỉ là giải pháp dinh dưỡng bổ trợ, không thể chữa khỏi bệnh hay thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nhiều lời đồn cho rằng nhục đậu khấu là bài thuốc tự nhiên giúp ngủ ngon, nhưng các bằng chứng lâm sàng trên người hiện nay vẫn rất hạn chế. Việc lạm dụng loại gia vị này liều cao thậm chí còn tiềm ẩn nhiều rủi ro ngộ độc thần kinh nguy hiểm cho sức khỏe.
Cây nàng nàng thường được dân gian truyền tai nhau dùng để rửa vết thương và chữa dứt bệnh da liễu. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận tiềm năng kháng khuẩn, hỗ trợ phục hồi tổn thương của chiết xuất này trên mô hình động vật, hoàn toàn không có bằng chứng chữa khỏi dứt điểm bệnh ngoài da ở người.
Lá cây nàng nàng chứa hoạt chất tự nhiên callicarpenal và intermedeol, được khoa học chứng minh có khả năng xua đuổi muỗi vằn, ve bét và kiến lửa với hiệu lực tương đương hóa chất DEET. Tuy nhiên, việc tự ý vò lá đắp lên da tiềm ẩn nguy cơ kích ứng và không duy trì được hiệu quả bảo vệ lâu dài.
Nhiều người truyền tai nhau cách dùng lá nhội chữa trùng roi âm đạo, song các tài liệu y học thực nghiệm hiện nay chưa ghi nhận bằng chứng về hiệu quả hay độ an toàn của dược liệu này trên người bệnh. Việc tự ý áp dụng có thể gây kích ứng niêm mạc và bỏ lỡ giai đoạn điều trị chuẩn xác.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy uống từ 29,5 đến 118 mL nước noni mỗi ngày giúp người hút thuốc nặng giảm các gốc tự do, hạ mỡ máu và giảm tổn thương DNA. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ có tác dụng hỗ trợ sinh học và không thể thay thế việc cai thuốc lá hoàn toàn.
Echinacoside trong nhục thung dung thể hiện khả năng chống oxy hóa mạnh, ức chế quá trình chết tế bào thần kinh và cải thiện nhận thức. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay mới chỉ được xác lập trên mô hình tế bào và động vật, đòi hỏi người dùng cần tiếp cận thận trọng và khoa học.
