Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.517 bài, trang 46 trên 176
Tuyên bố mỡ trăn có thể triệt lông vĩnh viễn hoàn toàn là lời đồn thiếu căn cứ sinh học. Nang lông người nằm sâu dưới da với cơ chế tăng trưởng phức tạp, không thể bị triệt tiêu bằng các loại mỡ bôi ngoài. Tự ý dùng mỡ trăn sau cạo wax còn tiềm ẩn nguy cơ bít tắc và viêm nhiễm da.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên chuột cho thấy chiết xuất mộc qua Kavkaz có khả năng giảm tiết axit, hạ men pepsin và giảm diện tích ổ loét dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người bệnh tuyệt đối không dùng mộc qua thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nhiều người tin rằng thanh thiên quỳ (cây một lá) có thể diệt trừ tận gốc virus đường hô hấp. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính kháng virus HSV-1 của một hợp chất đơn lẻ trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm trên người hay chứng minh chống được virus gây bệnh hô hấp.
Cây mộc tặc chứa hàm lượng cao enzyme thiaminase có khả năng phá hủy vitamin B1 trong cơ thể. Do loại enzyme này có tính bền nhiệt và hoạt động mạnh ở nhiệt độ cao, việc chỉ hãm nước sôi thông thường là không đủ an toàn; người dùng bắt buộc phải đun nấu sôi kỹ lưỡng để vô hiệu hóa hoàn toàn enzyme gây hại.
Mộc qua chín nấu chín và táo ăn sống đều chứa chất xơ hòa tan pectin cùng các polyphenol chống oxy hóa. Tuy nhiên, mộc qua nổi trội nhờ cấu trúc pectin giàu arabinan, tỷ lệ methoxyl cao và hàm lượng procyanidin làm se đậm đặc hơn so với các giống táo tây thương mại.
Mộc nhĩ trắng chứa hoạt chất sinh học polysaccharide, nổi bật là glucuronoxylomannan, cho thấy khả năng hỗ trợ điều hòa đường huyết trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật và bước đầu ghi nhận cải thiện chỉ số HbA1c ở người tiền đái tháo đường, nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chiết xuất từ mỏ sẻ (*Trachelospermum*) chứa lượng lớn lignan và các chất chuyển hóa có khả năng dập tắt gốc tự do, bảo vệ màng lipid và DNA tế bào trên mô hình thực nghiệm. Dù vậy, dữ liệu lâm sàng trên người vẫn còn hạn chế, đòi hỏi người dùng cần thận trọng khi sử dụng.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật ghi nhận một số chiết xuất tự nhiên có thể làm giảm men gan và bảo vệ tế bào gan trước hóa chất độc hại. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay về rễ mỏ quạ còn rất sơ khai, chưa đủ cơ sở lâm sàng trên người để thay thế các loại thuốc điều trị bệnh gan chuyên khoa.
Cây mỏ quạ được dân gian sử dụng nhiều để trị đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng viêm và chống oxy hóa trên động vật thực nghiệm và tế bào, chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng diện rộng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị dứt điểm.
Cây mặt quỷ thường được truyền tai dùng để chữa mụn nhọt, mẩn ngứa, song y học hiện đại chưa có thử nghiệm lâm sàng nào trên người. Các dữ liệu khoa học hiện nay mới dừng lại ở mô hình tiền lâm sàng, cho thấy chiết xuất thực vật chi này có hoạt tính ức chế vi khuẩn tụ cầu và giảm các chất trung gian gây viêm.
Mộc hương từ lâu đã được xem là "khắc tinh" của chứng đau dạ dày trong dân gian. Dù khoa học xác nhận các hợp chất sesquiterpene lactone trong rễ cây có tác dụng kháng viêm và bảo vệ niêm mạc, hầu hết bằng chứng hiện nay mới dừng ở mức tiền lâm sàng trên động vật chứ chưa thể thay thế thuốc điều trị ở người.
Nhiều người tin rằng rễ mật nhân ngâm rượu giúp bồi bổ sinh lực nam giới vượt trội, nhưng giới khoa học chỉ ra rễ thô ngâm rượu tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc ethanol, lẫn tạp chất và khó kiểm soát hàm lượng hoạt chất eurycomanone so với dạng cao chiết chuẩn hóa.
Dầu hạt mẫu đơn tử ban giàu acid alpha-linolenic (ALA) vượt trội hơn nhiều loại dầu thực vật thông thường. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở phân tích thành phần hóa học và sinh học phân tử thực vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ mỡ máu trên người.
Cây mắm biển chứa nhiều hoạt chất sinh học quý có tác dụng chống oxy hóa, kháng khuẩn và ức chế tế bào ung thư trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các dữ liệu này mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm in vitro và trên động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định hiệu quả điều trị trên người.
Nhiều người tìm mua quả mắc coọc dại vì tin vào khả năng chống oxy hóa vượt trội. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay cho thấy hàm lượng polyphenol và hoạt tính dọn gốc tự do của loại quả này mới chỉ được ghi nhận trong phòng thí nghiệm, chưa có bằng chứng lâm sàng trên cơ thể người.
Chiết xuất lá mạy chỉ chăm ghi nhận khả năng quét gốc tự do và hàm lượng polyphenol cao trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu khoa học hiện nay mới dừng ở mức cận lâm sàng ống nghiệm, chưa có thử nghiệm xác nhận hiệu quả cũng như độ an toàn trên cơ thể người.
Lời đồn uống nước cây mặt quỷ giúp tiêu khối u là sai sự thật về mặt y khoa. Các nghiên cứu hiện nay mới dừng lại ở mức thử nghiệm độc tế bào trong ống nghiệm hoặc trên chuột, chưa có bất kỳ bằng chứng lâm sàng nào chứng minh nước sắc thảo dược này làm tiêu u ở người.
Cây mỏ quạ thường được truyền tai như vị thuốc quý giúp giải độc, hạ men gan và trị bách bệnh về gan. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay về khả năng bảo vệ gan của dược liệu này mới dừng lại ở mức chiết xuất trên động vật và mô tế bào, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận trên người.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy chiết xuất mật nhân giúp cải thiện nồng độ testosterone toàn phần ở nam giới suy giảm sinh dục và người lớn tuổi. Tuy nhiên, tác động lên testosterone tự do chưa thực sự nhất quán. Thảo dược này chỉ mang tính hỗ trợ phục hồi nội tiết tố, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Hiện nay chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào xác nhận độ an toàn của dược liệu mận rừng trên cơ thể người. Do nguy cơ tiềm ẩn từ độc tính và sự thiếu hụt nghiên cứu lâm sàng, phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú, trẻ nhỏ, người mắc hội chứng ruột kích thích và người bệnh tiêu hóa nặng cần chống chỉ định sử dụng loại thảo mộc này.
