Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 71 trên 242
Hồ tiêu là gia vị quen thuộc, nhưng hoạt chất piperine liều cao có thể ức chế enzym CYP3A4 và bơm P-glycoprotein, làm tăng nồng độ nhiều thuốc điều trị trong máu. Người đang dùng thuốc tim mạch, an thần, ức chế miễn dịch hay hạ mỡ máu cần hết sức lưu ý nguy cơ này.
Lời đồn nước sắc hồng trai giúp hạ đường huyết chỉ mới dựa trên các thử nghiệm ban đầu dùng chiết xuất dung môi trên chuột và mô phỏng máy tính, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người. Người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc điều trị để tránh biến chứng nguy hiểm.
Thử nghiệm lâm sàng ghi nhận hồng sâm Hàn Quốc có thể hỗ trợ hạ nhẹ đường huyết sau ăn và chỉ số HbA1c khi dùng bổ trợ cùng phác đồ chuẩn. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại vẫn còn hạn chế do cỡ mẫu nhỏ, thời gian ngắn và thảo dược này hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị.
Hạt hồng bì không chứa độc tố kịch tính đe dọa tính mạng, các nghiên cứu cho thấy các alkaloid và amide trong cây chủ yếu mang hoạt tính sinh học tiềm năng. Mối nguy hại lớn nhất từ hạt hồng bì thực tế đến từ nguy cơ hóc dị vật đường thở nguy hiểm ở trẻ nhỏ.
Người đang dùng thuốc chống đông máu nhóm coumarin cần hết sức cảnh giác với hồng mai. Thảo dược này chứa các hợp chất coumarin tự nhiên có thể hiệp đồng tác dụng với thuốc điều trị, làm kéo dài thời gian đông máu và gia tăng đột biến nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng nguy hiểm đến tính mạng.
Hồ điệp hoa chứa hoạt chất tectorigenin với khả năng kháng viêm và giảm đau rõ rệt trong các mô hình thực nghiệm. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu khoa học hiện nay chỉ mới dừng lại ở mức tế bào và chuột thí nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị.
Quan niệm uống hồng sâm buổi tối luôn gây mất ngủ là không chính xác. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy dùng chiết xuất hồng sâm lặp lại có khả năng làm tăng thời gian ngủ sâu NREM thông qua điều hòa hệ dẫn truyền thần kinh GABAA. Dù vậy, người có cơ địa nhạy cảm vẫn nên thận trọng về thời điểm sử dụng.
Chiết xuất từ các loài hoa hồng ghi nhận khả năng ức chế một số chất trung gian gây viêm trong tế bào ống nghiệm và trên động vật. Tuy nhiên, riêng với Hồng Trung Hoa (*Rosa chinensis*), khoa học hiện vẫn thiếu vắng các thử nghiệm lâm sàng can thiệp quy mô lớn trên người để khẳng định hiệu quả điều trị.
Trà hoa hồng Trung Hoa giàu polyphenol với hoạt tính chống oxy hóa nổi bật trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người còn hạn chế, người dùng không nên kỳ vọng thức uống này có thể thay thế thuốc điều trị tim mạch.
Người đau dạ dày không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối hạt tiêu đen mà cần kiểm soát lượng dùng. Nghiên cứu cho thấy hạt tiêu kích thích tiết acid dịch vị và có thể gây kích ứng niêm mạc ở liều cao, do đó người bệnh nên điều chỉnh mức tiêu thụ vừa phải và tránh dùng khi đang có đợt đau cấp tính.
Hồ điệp hoa (*Iris japonica*) và xạ can (*Iris domestica*) là hai loài thực vật khác nhau về cả bộ gen lẫn công dụng dược lý, dù cùng thuộc họ Diên vĩ. Việc nhầm lẫn giữa cây cảnh và vị thuốc hô hấp này có thể dẫn tới thất bại điều trị hoặc nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng cho người sử dụng.
Nhiều phụ nữ truyền tai nhau dùng hồi đầu thảo để trị rối loạn kinh nguyệt nhờ niềm tin vào hoạt tính phytoestrogen thực vật. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy các nghiên cứu về loài cây này chủ yếu tập trung vào hoạt tính kháng ung thư, hoàn toàn thiếu vắng thử nghiệm lâm sàng chứng minh công dụng điều hòa kinh nguyệt.
Nhiều người e ngại hồng sâm Hàn Quốc làm tăng huyết áp đột ngột, nhưng các thử nghiệm lâm sàng cho thấy thảo dược này thực tế hỗ trợ giảm nhẹ chỉ số huyết áp cả ngắn hạn lẫn dài hạn. Tuy vậy, người bệnh chỉ nên dùng bổ trợ dưới sự tư vấn của bác sĩ và không được tự ý bỏ thuốc điều trị.
Hồ chi (*Lespedeza cuneata*) cho thấy tiềm năng hạ đường huyết trong các thử nghiệm tiền lâm sàng, nhưng việc tự ý dùng chung thảo dược này với thuốc điều trị đái tháo đường như metformin hay sulfonylurea tiềm ẩn rủi ro tương tác dược lực học nghiêm trọng, dễ đẩy người bệnh vào cơn tụt đường huyết đột ngột.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo dùng cây hồi nước để trị ho và đau bụng do cảm lạnh. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy dịch chiết lá cây có hoạt tính ức chế vi khuẩn và vi nấm gây bệnh, song đây mới chỉ là thử nghiệm trong ống nghiệm chứ chưa thể xem là giải pháp thay thế thuốc điều trị.
Cây bướm bạc chứa saponin và iridoid có hoạt tính kháng viêm trong thử nghiệm tế bào. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả trị ho, viêm họng. Người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị khi chưa có ý kiến bác sĩ.
Hắc mai biển giàu dưỡng chất nhưng chứa các hợp chất phenolic có khả năng ức chế ngưng tập tiểu cầu tương tự aspirin. Ba nhóm người gồm bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật, người đang dùng thuốc chống đông máu và người điều trị huyết áp dùng đa thuốc cần tránh tự ý sử dụng để ngăn ngừa nguy cơ xuất huyết nguy hiểm.
Nhiều lời đồn cho rằng cao chiết hạt gấc có thể tiêu trừ khối u, nhưng khoa học hiện nay khẳng định điều này chưa có căn cứ lâm sàng. Các tác dụng ức chế tế bào ung thư mới chỉ ghi nhận trong ống nghiệm và mô hình chuột, trong khi nghiên cứu cũng cảnh báo độc tính tim mạch trên động vật.
Hồ chi hoàn toàn không có tác dụng tức thì như các loại thuốc cương dương ức chế PDE5. Nghiên cứu khoa học cho thấy thảo dược này tác động từ từ lên chức năng nội mô và chỉ hỗ trợ giảm bớt triệu chứng mãn dục nam sau nhiều tuần tích lũy, không thể thay thế thuốc điều trị cấp tốc.
Nhiều lời đồn cho rằng vỏ cây họ Bạch quế bì theo kinh nghiệm dân gian châu Phi có thể trị dứt điểm viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, giới khoa học hiện chưa có bằng chứng thực nghiệm trực tiếp chứng minh hiệu quả này. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược lạ thay thế thuốc điều trị.
