Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 91 trên 242
Cây cất hơi được y học cổ truyền dùng chữa ho, sốt. Thử nghiệm trên động vật chứng minh chiết xuất cất hơi giảm phản xạ ho và hạ nhiệt hiệu quả. Tuy nhiên, giới khoa học chưa ghi nhận thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh không tự ý bỏ thuốc điều trị.
Cẩm quỳ chứa hàm lượng chất nhầy tự nhiên rất cao, có thể tạo lớp màng bọc niêm mạc ống tiêu hóa và làm chậm quá trình hấp thu các thuốc tây dùng kèm. Để đảm bảo hiệu quả điều trị, người bệnh cần uống thảo dược này cách xa thời điểm dùng thuốc tây tối thiểu 2 giờ.
Tiềm năng kháng viêm của cây cần thăng hiện mới chỉ dừng lại ở các nghiên cứu hóa học sơ cấp và thử nghiệm trong phòng thí nghiệm. Chưa có bằng chứng lâm sàng nào trên cơ thể người, do đó người dân tuyệt đối không tự ý dùng lá cần thăng thay thế thuốc điều trị.
Cà phê rễ cải ô rô là thức uống không chứa caffeine giàu chất xơ hòa tan inulin, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe đường ruột và hỗ trợ điều hòa đường huyết. Tuy nhiên, người bị sỏi mật và phụ nữ mang thai cần thận trọng, tránh sử dụng để phòng ngừa kích thích tử cung và co bóp túi mật.
Rượu ngâm xạ cầy hương thường được đồn thổi là bài thuốc quý giúp tăng cường sinh lực phái mạnh. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học khẳng định dịch tiết tuyến xạ chỉ có vai trò nhận diện lãnh thổ giữa các cá thể cầy hương, hoàn toàn không có tác dụng lâm sàng nào trong điều trị rối loạn cương dương hay tăng bản lĩnh đàn ông.
Cần núi được dùng trong y học cổ truyền phương Tây nhờ tác dụng lợi tiểu nhẹ, hỗ trợ lưu thông đường niệu. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện đại về khả năng làm tan sỏi hay diệt khuẩn của thảo dược này còn rất hạn chế. Người bệnh không nên dùng cần núi để thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu ống nghiệm cho thấy tinh dầu chiết xuất từ chi cần hôi chứa nhiều hợp chất tự nhiên có khả năng ức chế một số chủng vi khuẩn và vi nấm. Tuy nhiên, hiệu quả này chưa được kiểm chứng lâm sàng trên người, không thể dùng thay thế thuốc kháng sinh điều trị nhiễm trùng.
Cải ô rô được dân gian ca ngợi là bài thuốc giải độc gan kỳ diệu, nhưng các nghiên cứu khoa học hiện nay chỉ mới chứng minh tác dụng bảo vệ tế bào gan trên mô hình động vật thí nghiệm. Việc thiếu dữ liệu lâm sàng trên người cho thấy người tiêu dùng không nên lạm dụng để thay thế điều trị y khoa.
Cây cất hơi (Drymaria diandra) chứa một số hợp chất alkaloid và cyclopeptide đang được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng nào khẳng định loài cây này làm hạ huyết áp hay tương tác bất lợi với thuốc điều trị tăng huyết áp, song người bệnh tuyệt đối không tự ý kết hợp bừa bãi.
Cảo bản từ lâu được dân gian truyền tai là bài thuốc quý trị đau nửa đầu. Dù các nghiên cứu phòng thí nghiệm bước đầu xác nhận khả năng kháng viêm và giảm đau của dược liệu, khoa học hiện vẫn thiếu các thử nghiệm lâm sàng trên người để chứng minh hiệu quả điều trị thực tế.
Người đang điều trị bằng thuốc chống đông warfarin hoàn toàn có thể ăn cải sen mà không cần kiêng khem tuyệt đối. Điều cốt lõi để giữ chỉ số đông máu INR ổn định là duy trì lượng ăn đều đặn mỗi tuần, kiểm soát khẩu phần vừa phải và tuyệt đối tránh thói quen ăn dồn dập trong một bữa.
Cúc áo hoa vàng và cúc La Mã giảm viêm theo hai cơ chế hoàn toàn khác biệt. Trong khi cúc áo dựa vào alkylamide gây tê giảm đau tại chỗ, cúc La Mã phát huy tác dụng nhờ mạng lưới flavonoid apigenin và tinh dầu bisabolol giúp điều hòa miễn dịch, thu dọn gốc tự do và làm dịu niêm mạc.
Cải ô rô chứa các hoạt chất ức chế enzym tiêu hóa và tăng nhạy cảm insulin. Khi dùng chung với metformin hoặc insulin, tác dụng hạ đường huyết bị cộng dồn, làm tăng nguy cơ tụt đường huyết quá mức gây nguy hiểm cho người bệnh tiểu đường.
Cúc vạn thọ chứa các hoạt chất có khả năng ức chế thần kinh trung ương và làm tăng tác dụng gây ngủ của thuốc an thần. Việc tự ý phối hợp loài hoa này với các loại thuốc điều trị mất ngủ, lo âu có thể dẫn đến ức chế thần kinh quá mức, gây li bì và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.
Cải trời và kim thất tai là hai cây dại họ Cúc thường bị nhầm khi hái làm rau, thuốc. Nhầm lẫn dẫn đến nguy cơ ngộ độc do nhầm loài chứa độc tố hoặc dược tính mạnh. Phân biệt chính xác qua dạng lá, thân, hoa và kiểm tra nguồn gốc là điều thiết yếu.
Hạt cườm rụng (ý dĩ) giàu đạm và dầu thực vật nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ axit uric hay thay thế thuốc điều trị gút. Người bệnh tuyệt đối không bỏ thuốc chỉ định để chuyển sang dùng thảo dược nhằm tránh biến chứng khớp và tim mạch nguy hiểm.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất cải xoong có tiềm năng hỗ trợ cải thiện đường huyết và chức năng insulin nhờ giàu chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, bằng chứng hiện mới dừng lại ở mô hình động vật, chưa có đủ thử nghiệm trên người để khẳng định khả năng thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Nghiên cứu cho thấy chiết xuất lá cúc tần giúp giảm phản ứng viêm, ức chế stress oxy hóa và giảm chết tế bào gan trên mô hình động vật bị tổn thương. Tuy nhiên, hiệu quả này chưa được kiểm chứng lâm sàng đầy đủ trên người, do đó người dân tuyệt đối không dùng trà cúc tần thay thế thuốc điều trị.
Cải cúc chứa nhiều flavonoid quý như quercetin và rutin giúp chống oxy hóa và bảo vệ mạch máu. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại mới dừng ở mức thí nghiệm; ăn rau cải cúc chỉ có tác dụng hỗ trợ lối sống chứ không thể thay thế thuốc điều trị hạ huyết áp.
Cải canh là nguồn cung cấp dồi dào vitamin K – chất đối kháng trực tiếp làm giảm tác dụng chống đông của thuốc warfarin. Tuy nhiên, người bệnh không cần kiêng tuyệt đối mà nên duy trì lượng ăn ổn định khoảng 65-80 microgam vitamin K mỗi ngày để tránh làm dao động hiệu quả điều trị.
