2657 bài viết
Đắp cây hạt sần tươi lên vết thương hở không giúp mau lành mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng thứ phát và hoại tử mô. Vết rách da cần được rửa sạch bằng dung dịch vô khuẩn thay vì tự ý bôi đắp thảo dược chưa kiểm định.
Câu đằng là vị thuốc quen thuộc trong y học cổ truyền, nhưng dược tính giãn mạch, chống ngưng tập và tác động thần kinh mạnh mẽ khiến thảo dược này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bài viết chỉ rõ 4 nhóm người tuyệt đối không nên tự ý dùng câu đằng nhằm tránh nguy cơ tụt huyết áp, xuất huyết hoặc ngộ độc.
Nước sắc vỏ gáo được lưu truyền trong dân gian để chữa ho, đau bụng, nhưng chứa alkaloid và saponin liều cao tiềm ẩn độc tính gen và suy giảm chức năng gan thận. Phụ nữ mang thai, người bệnh gan, suy thận và bệnh tim mạch mạn tính tuyệt đối không nên tự ý sử dụng.
Ăn cá diếc ninh nhừ cả xương cung cấp canxi phosphat tự nhiên đan xen collagen với khả năng hấp thu cao hơn canxi carbonat. Tuy nhiên, canxi nằm chủ yếu ở xương chứ không tan nhiều ra nước canh, và độ hấp thu qua ruột phụ thuộc vào độ nhuyễn của xương khi tiêu hóa.
Cây Càng cua (*Cryptolepis buchananii*) chứa hoạt chất kháng viêm nhưng tiềm ẩn nguy cơ ức chế phôi thai và tổn thương tế bào. Phụ nữ mang thai, người chuẩn bị có con và người suy giảm chức năng gan thận tuyệt đối không nên tự ý dùng thảo dược này để chữa đau nhức xương khớp.
Nhiều người chuộng cá ngựa tự nhiên vì nghĩ dược tính vượt trội cá ngựa nuôi. Tuy nhiên, các tài liệu khoa học hiện có chỉ khảo sát cá thịt như cá hồi, cá vược, cá tráp mà chưa có dữ liệu đối đầu trực tiếp về axit amin, phospholipid hay steroid sinh học trên cá ngựa.
Cà dại hoa trắng thường được dân gian dùng trị thiếu máu, nhưng khoa học cho thấy sắt non-heme trong loài cây này có sinh khả dụng thấp, bị cản trở bởi hợp chất polyphenol và không thể phục hồi chỉ số hemoglobin trong các thử nghiệm thực nghiệm.
Rễ cát cánh làm kim chi (doraji) và vị thuốc đông y cùng một loài nhưng khác biệt lớn về chế biến. Doraji ẩm thực trải qua bóp muối xả nước để khử đắng, làm thất thoát phần lớn platycodin; trong khi rễ dược liệu sấy khô trực tiếp giữ trọn saponin đậm đặc để phát huy tác dụng trị liệu.
Cát cánh là vị thuốc trị ho quen thuộc nhưng hiện thiếu dữ liệu an toàn chuẩn trên thai kỳ. Dược liệu này tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn tiêu hóa, kích thích co thắt ruột và gây nôn trớ nguy hiểm ở trẻ nhỏ nếu dùng tùy tiện.
Phụ gia cánh kiến đỏ E904 (shellac) là chất làm bóng tự nhiên an toàn ở mức tiêu thụ thông thường, với ngưỡng chấp nhận được là 4 mg/kg thể trọng/ngày cho dạng khử màu vật lý không sáp. Tuy nhiên, người dùng cần cảnh giác với tạp chất từ công nghệ tẩy trắng hóa học và kiểm soát đồ ngọt ở trẻ nhỏ.
Cách cỏ thuộc chi Premna, chứa nhiều nhóm chất thực vật quan trọng như flavonoid và diterpenoid với tiềm năng dọn gốc tự do, giảm stress oxy hóa. Dù được y học dân gian sử dụng trị viêm và sốt, bằng chứng khoa học hiện tại chủ yếu dừng ở mức phân tích hóa thực vật và thí nghiệm in vitro, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Quy chuẩn fugu Nhật Bản kiểm soát chặt chẽ quy trình loại bỏ nội tạng độc hại bằng các đầu bếp được cấp phép, giúp loại trừ nguy cơ nhiễm độc chéo. Ngược lại, việc tự chế biến cá nóc tự phát tại nhà rất dễ làm giải phóng chất kịch độc tetrodotoxin bền nhiệt vào phần thịt, dẫn đến liệt cơ hô hấp và tử vong.