4993 bài viết
Nước sắc quả dành dành núi chứa nhiều hoạt chất chuyển hóa có thể gây độc cho gan, thận và kích ứng tiêu hóa. Bốn nhóm đối tượng gồm phụ nữ có thai, người suy giảm chức năng gan thận, người tiêu chảy mạn tính và người chuẩn bị phẫu thuật không nên tự ý dùng để tránh các biến chứng nguy hiểm.
Dâu gai chứa nhiều hoạt chất chuyển hóa mạnh nhưng bằng chứng an toàn trên người còn rất hạn chế. Phụ nữ mang thai, người đang cho con bú, người sắp phẫu thuật và người dị ứng họ Dâu tằm cần thận trọng, tránh tự ý sử dụng để phòng ngừa các rủi ro sức khỏe.
Quả dây bá (*Scindapsus officinalis*) chứa các hoạt chất chống oxy hóa đặc trưng gồm flavonoid, terpene, alkaloid và nhóm este caffeoyl cyclobutantetraol mới lạ. Các nghiên cứu tiền lâm sàng bước đầu ghi nhận khả năng dập tắt gốc tự do in vitro và cải thiện chỉ số men chống oxy hóa trên động vật thí nghiệm.
Nước nấu từ lá dong khô thường được nhiều người truyền tai nhau uống sau Tết để "mát gan", giải rượu. Thực chất, cảm giác nhẹ nhõm đến từ việc cơ thể được bù đủ nước, trong khi chưa có bằng chứng khoa học khẳng định nước lá dong khô có thể trực tiếp làm thay đổi hoạt tính enzym hay phục hồi tổn thương gan ở người.
Dâu rượu chứa nồng độ dồi dào các chất chống oxy hóa như cyanidin-3-glucoside và flavonoid myricetin trong quả, lá và vỏ cây qua các kiểm nghiệm phòng thí nghiệm. Dù vậy, hầu hết dữ liệu mới dừng ở mức tế bào và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trực tiếp trên người.
Nước hạt dành dành tạo màu vàng tự nhiên cho xôi nhờ sắc tố crocin giàu tiềm năng chống viêm. Tuy nhiên, các nghiên cứu độc học cho thấy hoạt chất này và các thành phần đi kèm có ngưỡng an toàn nhất định, nếu dùng quá đặc hoặc quá liều có thể gây stress oxy hóa tế bào gan, thận và tổn thương di truyền.
Nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất hoa dâm bụt chứa dồi dào flavonoid, hỗ trợ kích hoạt enzyme chuyển hóa và giảm tích tụ mỡ trong tế bào cũng như trên động vật. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế trên người vẫn chưa được khẳng định chắc chắn do thiếu hụt các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất lá dung chứa hàm lượng hợp chất phenolic dồi dào, giúp dọn dẹp gốc tự do và bảo vệ men gan trên mô hình động vật. Dù vậy, hiệu quả thực tế trên người vẫn cần thêm thử nghiệm lâm sàng, người dùng chỉ nên xem đây là thức uống hỗ trợ với lượng vừa phải.
Cây dâm hôi (*Micromelum falcatum*) chủ yếu là cây thuốc chứa nhiều hoạt chất sinh học mạnh như ancaloit và coumarin, không phải rau ăn đại trà. Người dân chỉ nên dùng lượng rất nhỏ ngọn non làm gia vị ghém ngẫu hứng, tuyệt đối không ăn nhiều hoặc tự ý sắc uống kéo dài.
Chè dung và chè xanh là hai loài thực vật hoàn toàn khác nhau. Trong khi chè xanh (*Camellia sinensis*) đã được khoa học chứng minh chứa caffeine, catechin và có hoạt tính sinh học rõ ràng, thì các bằng chứng về hàm lượng hoạt chất và tác dụng tiêu hóa của nước sắc lá dung hiện vẫn chưa được nghiên cứu kiểm chứng.
Thuốc cam trộn duyên đơn (hồng đơn chứa chì) theo kinh nghiệm dân gian là mối nguy hại lớn, khiến nhiều trẻ nhỏ bị ngộ độc chì nghiêm trọng. Chì tấn công trực tiếp vào não bộ và hệ tiêu hóa, gây tổn thương thần kinh vĩnh viễn, thiếu máu và suy thận, đòi hỏi phụ huynh phải ngừng ngay thói quen dùng thuốc không rõ nguồn gốc.
Phụ nữ mang thai không nên ăn củ trâu do hiện nay chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh độ an toàn hay đánh giá độc tính sinh sản của loài *Dioscorea pentaphylla*. Việc tự ý sử dụng các loại củ rừng lạ trong thai kỳ tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe mẹ và thai nhi.