2657 bài viết
Đọt lá lộc vừng non từ lâu được dùng làm rau ghém gỏi cá nhờ vị chát giúp chống ngấy và ấm bụng. Tuy nhiên, lượng tanin tự nhiên trong lá vừa có tác dụng làm săn se niêm mạc ruột, vừa có thể gây cồn cào dạ dày và cản trở tiêu hóa nếu ăn quá mức.
Nghiên cứu độc học cho thấy pyrrolizidine alkaloid trong lục lạc không cuống có thể xuyên qua nhau thai, bị gan thai nhi chuyển hóa thành pyrrole độc gây hoại tử gan, tổn thương phổi và chậm phát triển bào thai. Do đó, phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng loại thảo dược này.
Nhung hươu là dược liệu đại bổ nhưng không phù hợp cho người tăng huyết áp, bệnh tim mạch, suy gan thận nặng hoặc đang sốt nhiễm trùng. Hoạt tính sinh học mạnh từ lộc nhung tác động trực tiếp lên hệ miễn dịch, chuyển hóa và dòng máu, dễ dẫn tới nguy cơ biến chứng nếu dùng sai đối tượng.
Lục lạc trắng là loài cây chứa nhóm hợp chất alkaloid pyrrolizidine có độc tính cao đối với gan, phổi, thận và thai nhi. Dù từng được truyền miệng trong dân gian, dược liệu này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp và mạn tính, đặc biệt nguy hiểm với người bệnh gan, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.
Quả lồng đèn được nhiều người ưa chuộng nhờ vị chua ngọt và đặc tính chống oxy hóa. Tuy nhiên, hiện chưa có dữ liệu lâm sàng chứng minh độ an toàn trên phụ nữ mang thai, trong khi các hoạt tính sinh học mạnh mẽ trên động vật đòi hỏi thai phụ phải thận trọng và tránh sử dụng tùy tiện.
Nhung hươu thường được ca ngợi là bài thuốc quý giúp hồi phục thể lực và tăng cơ bắp nhanh chóng sau tập luyện. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học đối chứng ngẫu nhiên cho thấy lộc nhung không giúp cải thiện sức bền hiếu khí hay chỉ số máu, và hiệu quả tăng cường sức mạnh cơ bắp vẫn còn nhiều mâu thuẫn.
Lộc giác (gạc già) và nhung hươu (sừng non) khác biệt rõ rệt về thành phần sinh học. Trong khi nhung hươu chứa nhiều yếu tố tăng trưởng, protein và lipid đặc hiệu, thì lộc giác lại giàu khoáng chất do quá trình hóa xương. Đa số thử nghiệm dược lý hiện nay mới dừng ở mức nghiên cứu trên động vật và tế bào.
Bà bầu tuyệt đối không nên dùng cây lệ dương vì hiện hoàn toàn chưa có bất kỳ nghiên cứu lâm sàng hay thử nghiệm độc tính sinh sản nào chứng minh độ an toàn của dược liệu này. Việc tùy tiện sử dụng tiềm ẩn nguy cơ kích thích tử cung, sảy thai và gây hại nghiêm trọng đến sự phát triển của thai nhi.
Nhung hươu tươi và khô đều giữ được các chuỗi polypeptide quý, nhưng chất lượng thực tế phụ thuộc nhiều vào loài hươu và vị trí lát cắt hơn là dạng chế biến. Nghiên cứu khoa học cho thấy các chuỗi peptide kích thích tăng sinh tế bào sụn thỏ và chống viêm, tuy nhiên người dùng cần thận trọng với nguy cơ hàng giả trôi nổi trên thị trường.
Gạc hươu (lộc giác) chứa khoảng 14% canxi nhưng ở dạng khoáng vô cơ apatit khó hấp thu nếu chỉ nghiền bột uống thô. Các nghiên cứu hiện đại cho thấy canxi từ gạc hươu chỉ đạt độ sinh khả dụng cao và hỗ trợ tái tạo xương tối ưu khi được liên kết cùng các chuỗi peptid hoạt tính sinh học qua quá trình chiết xuất, thủy phân.
Rượu lộc giác (gạc hươu) được nhiều người dùng để bổ thận và mạnh gân xương, nhưng uống sai cách dễ gây hại cho sức khỏe. Dược liệu này chỉ an toàn khi dùng lượng vừa phải theo khuyến cáo y học cổ truyền; việc lạm dụng kéo dài sẽ tạo gánh nặng lớn lên gan và thận.
Quả lạc tiên cảnh non và lá tươi chứa nhiều hợp chất cyanogenic glycoside có khả năng giải phóng khí độc hydro xyanua khi bị dập nát hoặc nhai nuốt. Người dân không nên ăn quả xanh hay dùng lá sống từ các giống cây cảnh này để tránh nguy cơ ức chế hô hấp tế bào và ngộ độc cấp tính.