612 bài viết
Kim giao và thông tre cùng thuộc họ Kim giao (Podocarpaceae) nhưng khác biệt rõ rệt về thành phần hóa thực vật. Trong khi thông tre giàu norditerpene bilactone có tiềm năng chống viêm và kháng khuẩn, các loài cùng họ lại chứa các biflavone và tinh dầu terpene đặc thù với khả năng ức chế enzyme chuyển hóa riêng biệt.
Kim quýt ngâm mật ong là thức uống dân gian quen thuộc giúp làm dịu cảm giác rát họng nhờ chứa nhiều chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, bài thuốc này cần được chế biến đúng cách, dùng liều lượng vừa phải và tuyệt đối không sử dụng cho trẻ nhỏ dưới 1 tuổi nhằm tránh nguy cơ ngộ độc nguy hiểm.
Kim ngân rừng là thảo dược lành tính với hồ sơ an toàn tiền lâm sàng cao trên động vật. Tuy nhiên, người dùng không nên tự ý uống quá đậm đặc; liều dùng khô cần theo hướng dẫn y học cổ truyền và duy trì ở lượng vừa phải để tránh gây khó chịu cho niêm mạc đường tiêu hóa.
Nhiều nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận dịch chiết thảo dược có khả năng kháng tụ cầu vàng, nhưng thói quen tự ý đắp lá tươi như khế rừng lên vết lở loét tiềm ẩn rủi ro nhiễm trùng nghiêm trọng. Người dân cần hiểu rõ khoảng cách giữa hoạt chất tinh khiết trong ống nghiệm và lá thô chứa đầy tạp khuẩn.
Khúng khéng đã được chứng minh giúp hạ men gan AST và ALT trong các thử nghiệm trên chuột tổn thương gan do cồn. Tuy nhiên, giới khoa học hiện chưa có đủ dữ liệu lâm sàng trên người, do đó thảo dược này không thể thay thế việc điều trị y khoa hay biện pháp cai rượu bia.
Lá khổ sâm được dân gian dùng chữa viêm đại tràng, nhưng khoa học hiện chỉ ghi nhận các hoạt chất của cây có tính kháng viêm trên tế bào ống nghiệm. Dược liệu này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Khôi nước (Baliospermum montanum) và khôi nhung (Ardisia silvestris) là hai loài thực vật hoàn toàn khác nhau. Trong khi khôi nhung thường dùng theo kinh nghiệm dân gian cho bệnh dạ dày, thì khôi nước chưa có bằng chứng khoa học nào cho tác dụng này mà chỉ được nghiên cứu sơ bộ về kháng khuẩn, diệt giun và kháng viêm.
Hiện chưa có liều dùng an toàn của khô mộc được xác lập trên người. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy sắc nước có độ an toàn cao hơn ngâm cồn, nhưng nồng độ cao vẫn gây độc tế bào gan và ức chế phát triển, do đó người dân tuyệt đối không tự ý dùng liều cao.
Khoai trời chứa nhiều hoạt chất hỗ trợ giảm đau và kháng u trên thực nghiệm, nhưng dược liệu này cũng tiềm ẩn rủi ro độc tính đã được y văn ghi nhận. Hiện chưa có khuyến cáo liều khô tùy tiện cho cộng đồng; người dân chỉ nên dùng lượng vừa phải theo đúng chỉ định của bác sĩ.
Y học hiện đại đã hoàn toàn loại bỏ khinh phấn (calomel) khỏi danh mục thuốc điều trị do độc tính thủy ngân tích lũy nguy hiểm, dù chất này từng được dùng phổ biến trong lịch sử thế kỷ 19 để nhuận tràng và chống viêm trước khi có các giải pháp thay thế an toàn hơn.
Nhiều người truyền tai đắp hột mát trị bệnh da liễu, ngứa hoặc diệt ký sinh trùng. Khoa học hiện chưa có dữ liệu lâm sàng chứng thực tác dụng kháng khuẩn hay diệt ký sinh trùng của hột mát; ngược lại, việc tự ý bôi đắp thảo dược tươi tiềm ẩn nguy cơ viêm da tiếp xúc và bội nhiễm vi khuẩn nặng.
Kava được sử dụng phổ biến để giảm lo âu, nhưng việc dùng sai liều có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng. Chuyên gia y tế khuyến cáo chỉ nên duy trì mức 60-120 mg kavalactone mỗi ngày và tuyệt đối giới hạn thời gian sử dụng liên tục dưới 3 tháng để đảm bảo an toàn.