1580 bài viết
Thổ phục linh chứa hoạt chất astilbin có khả năng ức chế men xanthine oxidase và tăng đào thải acid uric, nhưng các bằng chứng này hiện mới dừng lại ở mô hình động vật thí nghiệm. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thế thuốc chuẩn y khoa để tránh nguy cơ bùng phát cơn gút cấp.
Cây thồm lồm từ lâu được dân gian dùng để chữa mụn nhọt, lở ngứa ngoài da. Các nghiên cứu hiện đại ghi nhận chiết xuất từ loài cây này có khả năng kháng khuẩn, chống viêm trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc tự ý giã đắp lá tươi tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.
Thị đế (tai hay đài quả của cây hồng) chứa nhiều hợp chất sinh học quý, nổi bật là nhóm triterpenoid như axit oleanolic và axit ursolic. Dù được kỳ vọng có khả năng kháng viêm và chống oxy hóa, các bằng chứng khoa học hiện nay về bộ phận này chủ yếu mới dừng lại ở thử nghiệm trong ống nghiệm và mô hình động vật, chưa đủ dữ liệu lâm sàng trên người.
Dầu thầu dầu được nhiều người tin dùng như thần dược kích thích mọc tóc và làm dài lông mi. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy loại dầu này chỉ có tác dụng bọc ẩm, tăng độ bóng ngoài thân tóc chứ không kích hoạt mọc sợi tóc mới, thậm chí còn nguy cơ gây rối bết tóc nặng.
Thấu cốt thảo (*Lathyrus palustris*) được dân gian truyền tai nhau về khả năng trị đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chỉ dừng ở các nghiên cứu gen và thử nghiệm ống nghiệm trên một số loài cùng chi, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để chứng minh hiệu quả giảm đau khớp an toàn.
Nhiều lời đồn dân gian ca ngợi thịt thằn lằn bóng hoa có khả năng kháng viêm và giảm đau kỳ diệu. Dù loài này có tên khoa học là *Eutropis multifasciata*, các bằng chứng khoa học thực nghiệm được cung cấp hoàn toàn không ghi nhận hoạt tính chống viêm từ thịt thằn lằn, người dân không nên tự ý dùng chữa bệnh.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy polyphenol trong lá thảo đậu khấu bắc có khả năng giãn mạch và hỗ trợ hạ huyết áp thông qua con đường oxit nitric và ức chế kênh canxi. Tuy nhiên, bằng chứng trên cơ thể người hiện vẫn còn rất giới hạn, người bệnh không được tự ý bỏ thuốc điều trị.
Dầu thầu dầu chứa hàm lượng lớn axit ricinoleic với hoạt tính kháng viêm đã được ghi nhận trên động vật gặm nhấm, cho thấy tiềm năng giảm đau ngoại vi. Tuy nhiên, bằng chứng bôi ngoài da trên bệnh nhân thoái hóa khớp vẫn chưa đầy đủ; người bệnh chỉ nên dùng hỗ trợ thận trọng và tuyệt đối không được uống.
Steroid saponin, đặc biệt là nhóm polyphyllin, là hoạt chất cốt lõi tạo nên giá trị dược lý của thân rễ thất diệp nhất chi hoa. Dù sở hữu nhiều tiềm năng sinh học như chống viêm và gây độc tế bào ung thư trong ống nghiệm, việc ứng dụng hoạt chất này trong y học hiện đại vẫn gặp nhiều rào cản do thiếu thử nghiệm lâm sàng và hàm lượng chất biến động lớn.
Thạch tầm (Ludisia discolor) thường được truyền tai như bài thuốc hạ đường huyết. Dữ liệu trích dẫn hiện tại hoàn toàn thiếu nghiên cứu về thạch tầm, chỉ ghi nhận thử nghiệm tiền lâm sàng trên thảo dược khác. Chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người khẳng định công dụng này.
Thảo quyết minh được dân gian dùng nhiều để hỗ trợ hạ mỡ máu và huyết áp, nhưng các bằng chứng khoa học hiện nay chủ yếu ghi nhận trên mô hình thực nghiệm động vật và tế bào. Thảo dược này có tiềm năng chống oxy hóa, giãn mạch, song chưa đủ dữ liệu lâm sàng đơn độc trên người và có thể gây độc gan nếu lạm dụng liều cao.
Thảo quyết minh cho thấy khả năng hạ cholesterol và triglyceride ấn tượng trên động vật thí nghiệm nhờ cơ chế đào thải chất béo và chống oxy hóa. Tuy nhiên, thử nghiệm lâm sàng trên người còn rất khiêm tốn, dược liệu này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu.