1580 bài viết
Thảo đậu khấu là vị thuốc quen thuộc thường được truyền tai với công dụng hỗ trợ tiêu hóa và làm dịu đau dạ dày. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay về khả năng bảo vệ đường tiêu hóa chủ yếu mới dừng lại ở thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật và tế bào, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng quy mô lớn trên người.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy dịch chiết thảo uy linh giàu polyphenol và sesquiterpene, mang lại khả năng trung hòa gốc tự do và ức chế một số chủng vi khuẩn, nấm men. Dù giàu tiềm năng phát triển dược liệu, hiệu quả này chưa được kiểm chứng đầy đủ trên người nên không thể thay thế kháng sinh.
Thạch vĩ được y học cổ truyền dùng hỗ trợ chữa sỏi tiết niệu, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy dược liệu này chủ yếu đem lại tác dụng lợi tiểu và kháng khuẩn hỗ trợ, không thể tự bào mòn hay làm tan sỏi thận. Người bệnh cần thăm khám y khoa để tránh nguy cơ biến chứng tắc nghẽn nguy hiểm.
Thảo quyết minh được dân gian truyền tụng giúp "sáng mắt, trị mờ mắt". Tuy nhiên, khoa học hiện đại mới chỉ ghi nhận khả năng chống oxy hóa trên động vật và ống nghiệm; chưa hề có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh dược liệu này chữa được các bệnh về mắt hay thay thế phẫu thuật.
Trà thảo bản bông vàng được lưu truyền lâu đời trong dân gian như một bài thuốc giảm ho và long đờm hiệu quả. Dù các phân tích khoa học ghi nhận hoạt chất chống co thắt và kháng viêm trong phòng thí nghiệm, hiện vẫn còn thiếu các thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định công dụng trị ho thực tế.
Galantamine là hoạt chất nổi tiếng được phê duyệt trong điều trị bệnh Alzheimer nhờ khả năng ức chế acetylcholinesterase và điều hòa thụ thể nicotinic. Mặc dù xuất hiện tự nhiên trong cây thạch toán, việc tự ý dùng dược liệu thô tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng do khoảng an toàn hẹp và nhiều alkaloid độc hại đi kèm.
Thạch hộc tuyết mai được đồn thổi giúp hạ đường huyết nhanh chóng, song các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở mức tế bào và động vật thí nghiệm. Chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người khẳng định hiệu quả điều trị đái tháo đường của thảo dược này.
Nghiên cứu dược lý hiện đại xác nhận thạch cao có tác dụng hạ sốt trên mô hình động vật nhờ cơ chế ức chế cyclooxygenase-2 (COX-2), giảm prostaglandin E2 và điều hòa nồng độ canxi ở trung khu thần kinh. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn hạn chế, đòi hỏi thận trọng khi áp dụng.
Thạch tiên đào (tên khoa học *Pholidota chinensis*) thường được truyền tai như vị thuốc thanh nhiệt và giải độc gan. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay về loài cây này chỉ mới dừng lại ở phân tích hoạt chất chống oxy hóa và kháng viêm trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Thạch tiên đào thường được dân gian truyền tai nhau như vị thuốc quý trị phế nhiệt, làm dịu ho và viêm họng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện đại mới chỉ ghi nhận tiềm năng kháng viêm, chống oxy hóa trong ống nghiệm và mô hình động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người bị viêm đường hô hấp.
Chiết xuất thăng ma được nhiều phụ nữ lựa chọn để giảm bớt các cơn bốc hỏa tuổi mãn kinh. Dù các nghiên cứu ghi nhận hiệu quả tích cực của loài *Cimicifuga racemosa*, dữ liệu khoa học trên người của loài *Cimicifuga dahurica* vẫn còn rất hạn chế.
Chiết xuất thăng ma từng bước cho thấy tiềm năng giảm tiêu xương ổ răng và làm dịu tổn thương nướu trong các bài thuốc phối hợp thử nghiệm trên động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả đơn độc trên người, người bệnh không thể dùng thảo dược này thay thế điều trị nha khoa.