1580 bài viết
Chiết xuất từ dền gai chứa nhiều flavonoid, polyphenol và terpenoid, đã được chứng minh có tác dụng kháng viêm, giảm đau và chống oxy hóa trên các mô hình động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở mức tiền lâm sàng, người dùng không nên xem dền gai là thuốc chữa bệnh thay thế y khoa.
Nhiều người mách nhau bôi mủ cây dầu lai có củ để làm xẹp mụn nhọt ngoài da. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy hoạt tính kháng khuẩn, làm lành vết thương mới chỉ được ghi nhận ở mức thử nghiệm tế bào và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để đảm bảo an toàn.
Viên uống chiết xuất dương xỉ (*Polypodium leucotomos*) chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp giảm tổn thương tế bào do tia cực tím, nhưng không thể thay thế kem chống nắng bôi ngoài. Đây chỉ là giải pháp hỗ trợ toàn thân, khắc phục nhược điểm trôi kem, và cần phối hợp cùng các biện pháp che chắn thông thường.
Chiết xuất hạt dẻ ngựa chứa hoạt chất aescin đã được chứng minh lâm sàng giúp giảm tính thấm mao mạch, giảm phù nề và xoa dịu cảm giác đau nặng chân ở người suy tĩnh mạch nhẹ đến vừa. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ nên dùng ngắn hạn và cần thận trọng nguy cơ tương tác thuốc.
Nhiều người tin rằng dầu hạt Jatropha (cọc rào) giúp kháng khuẩn và nhanh liền sẹo, nhưng các bằng chứng thực nghiệm cho thấy dầu hạt đơn độc gần như không giúp ích cho vết thương. Hoạt tính kháng khuẩn thực tế chỉ được ghi nhận ở nhựa mủ và vỏ cây trong ống nghiệm, kèm theo nguy cơ gây bỏng rát da nếu dùng sai cách.
Nhiều lời đồn dân gian cho rằng uống dế đất giúp làm tan sỏi thận và trị bí tiểu. Tuy nhiên, y học hiện đại khẳng định hoàn toàn chưa có nghiên cứu dược lý hay thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh dế đất có tác dụng này; việc tự ý sử dụng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro ngộ độc và nhiễm khuẩn.
Hạt dẻ Trùng Khánh nướng giữ được lượng polyphenol chống oxy hóa cao hơn so với luộc. Khi luộc, polyphenol dễ bị hòa tan và thất thoát theo nước. Phương pháp nướng dùng nhiệt khô giúp giữ lại các hợp chất thực vật tốt hơn, dù nhiệt độ quá cao hoặc nướng quá lâu vẫn gây suy giảm hoạt tính.
Dầu giun từng là phương thuốc tẩy ký sinh trùng phổ biến, nhưng y học hiện đại gần như đã loại bỏ hoàn toàn dược liệu này. Hoạt chất chính ascaridole có khoảng an toàn rất hẹp, gây độc ty thể và từng dẫn đến nhiều ca tử vong trên người, buộc ngành y tế phải thay thế bằng thuốc tổng hợp an toàn hơn.
Nhựa cây dầu lông thường được dân gian truyền tai nhau về công dụng kháng khuẩn và trị bệnh ngoài da. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy hoạt tính sinh học của loại nhựa này chủ yếu dừng lại ở mức thử nghiệm tế bào in vitro, việc tự ý dùng nhựa thô có thể gây độc mô và nhiễm trùng.
Nhiều lời đồn cho rằng quả dướng (chử thực tử) là thần dược bổ thận, sáng mắt. Dù vậy, khoa học hiện nay chỉ mới ghi nhận loại quả này chứa chất chống oxy hóa, axit béo và một số alkaloid có độc tính tế bào trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm chứng minh công dụng trên người.
Lá dạ hoa chứa nhóm chất iridoid glycoside có đặc tính kháng viêm, giảm phù nề và điều biến miễn dịch vượt trội trong các nghiên cứu tiền lâm sàng. Dù vậy, thảo dược này hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người, bệnh nhân đau khớp hay thần kinh tọa không nên tự ý dùng thay thuốc điều trị y khoa.
Nhiều lời đồn thổi xem dây toàn (Solanum lyratum) như thần dược trị ung thư. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở mức thử nghiệm trên tế bào nuôi cấy trong ống nghiệm và mô hình động vật. Hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả hay độ an toàn của dược liệu này trên người bệnh ung thư.