1299 bài viết
Sa nhân trắng là dược liệu tiêu hóa phổ biến, nhưng không phải ai cũng dùng được. Người bị loét dạ dày tiến triển, người thể âm hư nội nhiệt, bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật và người đang trị tiểu đường không nên tự ý uống sa nhân trắng để tránh các rủi ro kích ứng và hạ đường huyết quá mức.
Rễ gió (*Aristolochia debilis*) không an toàn cho thai kỳ do chứa axit aristolochic. Hợp chất này có cơ chế liên kết trực tiếp làm hỏng DNA, tạo nguy cơ đột biến vật liệu di truyền và gây độc cho thận. Thai phụ và phụ nữ chuẩn bị thụ thai tuyệt đối không được sử dụng loại dược liệu này.
Rhodiola rosea (cây rễ vàng) có tác dụng hỗ trợ cải thiện chứng trầm cảm mức độ nhẹ đến vừa, nhưng hiệu lực chống trầm cảm thuần túy vẫn thấp hơn thuốc kê đơn tiêu chuẩn sertraline. Bù lại, thảo dược này mang lại tỷ lệ gặp tác dụng phụ thấp hơn đáng kể và độ dung nạp tốt hơn.
Rạm là món ăn dân dã khoái khẩu nhưng người bệnh gút nên thận trọng và hạn chế tiêu thụ. Dù chưa có số liệu riêng cho rạm đồng, các nghiên cứu trên nhóm giáp xác như cua cho thấy chúng giàu purin và chứa axit uric, làm tăng nguy cơ tăng axit uric máu và bùng phát cơn gút cấp.
Râu rồng chứa hoạt chất Huperzine A ức chế men acetylcholinesterase mạnh mẽ, giúp bảo tồn chất dẫn truyền thần kinh. Tuy nhiên, việc tự ý dùng dược liệu này có thể kích thích hệ cholinergic quá mức, gây nguy hiểm cho người có nhịp tim chậm, hen suyễn, loét dạ dày và tiền sử động kinh.
Độc tố ptaquiloside trong cây ráng lông có thể bài tiết qua sữa của bò chăn thả tự do và gây lo ngại về nguy cơ ung thư tiêu hóa. Tuy nhiên, rủi ro ở người tiêu dùng phụ thuộc vào mức độ phơi nhiễm, và quá trình thanh trùng sữa đúng chuẩn đã được chứng minh giúp chuyển hóa triệt để độc chất này.
Ruối leo thường được dùng trị viêm nhiễm đường hô hấp, hạ sốt nhưng việc đun uống thay nước dài ngày tiềm ẩn nguy cơ tích lũy ancaloit pyrrolizidine độc hại. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy dược liệu này làm tăng creatinine, biến đổi chỉ số đông máu và gây dị tật xương phôi thai nghiêm trọng.
Rung quả nhỏ được đồn thổi có khả năng giải độc và bảo vệ gan mạnh mẽ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng ở mức mô phỏng máy tính và thí nghiệm kháng viêm, lợi tiểu trên chuột, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận hiệu quả trên gan người.
Rung rúc thường được truyền tai trong dân gian với nhiều tác dụng chữa bệnh, nhưng hiện chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận thảo dược này giúp hạ huyết áp. Người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc để dùng cây thuốc chưa rõ hiệu quả.
Cây rung rúc được dân gian truyền tai nhau như bài thuốc trị ho lâu ngày, nhưng khoa học hiện đại chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả này trên người. Việc tự ý thu hái hoặc uống quá liều thảo dược sắc đặc có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày và ngộ độc do nhầm lẫn loài cây.
Nhiều nghiên cứu trong phòng thí nghiệm xác nhận dịch chiết củ riềng có khả năng ức chế các vi khuẩn gây bệnh đường ruột như E. coli và Salmonella nhờ phá vỡ màng tế bào vi khuẩn. Tuy nhiên, hiệu quả này chưa được kiểm chứng lâm sàng trên người và riềng trong bữa ăn không thể thay thế việc nấu chín hay thuốc điều trị nhiễm trùng.
Rau đắng đất chứa nhiều hoạt chất flavonoid và saponin có khả năng ức chế mạnh men alpha-glucosidase trong ống nghiệm, thậm chí vượt trội hơn thuốc acarbose. Tuy nhiên, các bằng chứng này mới dừng lại ở phòng thí nghiệm và thử nghiệm động vật, người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị để dùng thảo dược.