16821 bài viết
Nước lá sắn thuyền (*Syzygium polyanthum*) có khả năng ức chế các enzyme tiêu hóa tinh bột và làm giảm hấp thu glucose qua niêm mạc ruột. Dù các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận tiềm năng hạ đường huyết khả quan, người bệnh tiểu đường không được tự ý bỏ thuốc tây để thay thế bằng thảo dược.
Sâm cau thường được dùng để bồi bổ sinh lực, nhưng không phải uống càng nhiều càng tốt. Nghiên cứu cho thấy thảo dược này giúp bảo vệ chức năng sinh sản và thính giác trước tác nhân gây hại, song không làm tăng hormone ở cơ thể khỏe mạnh bình thường và cần dùng đúng cách để đảm bảo an toàn.
Bột sắn dây thường được nhiều người dùng để giải nhiệt, nhưng phụ nữ mang thai ba tháng đầu cần hết sức thận trọng với thực phẩm này. Các nghiên cứu cho thấy củ sắn dây chứa hàm lượng cao phytoestrogen có khả năng tác động trực tiếp lên nồng độ hormone sinh dục và sự phát triển của tử cung.
Nhiều người lo ngại uống nước bột sắn dây thường xuyên sẽ tích tụ cặn oxalat gây sỏi thận. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy oxalat từ thực phẩm chỉ đóng vai trò nhỏ, không phải thủ phạm chính gây sỏi nếu bạn uống đủ nước và ăn đủ canxi mỗi ngày.
Chiết xuất lá và vỏ cây sầu đâu có khả năng ức chế bơm acid dịch vị, tăng tiết chất nhầy và chống oxy hóa giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày. Tuy nhiên, hiệu quả làm lành vết loét ở người mới được chứng minh qua dạng chiết xuất vỏ cây chuẩn hóa, người bệnh không nên tự sắc lá uống đặc thay thuốc.
Dầu và chiết xuất sầu đâu (neem) có khả năng kháng khuẩn, hỗ trợ giảm tiết bã nhờn và cải thiện tổn thương mụn trứng cá mức độ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng rõ nhất hiện nằm ở dạng sữa rửa mặt thảo dược phối hợp, không phải là thuốc đặc trị thay thế hoàn toàn phác đồ y khoa.
Ăn kèm rau xanh khi dùng đồ chiên rán giúp bổ sung chất chống oxy hóa, hỗ trợ giảm viêm và hạn chế một phần tổn thương tế bào do gốc tự do. Tuy nhiên, rau củ không thể xóa sạch hoàn toàn tác hại từ dầu mỡ chiên ở nhiệt độ cao mà chỉ mang lại tác dụng bảo vệ tạm thời.
Nghiên cứu về chi *Syzygium* (chi sắn thuyền, trâm) chỉ ra quá trình chế biến, phơi sấy làm suy giảm đáng kể hàm lượng hoạt chất sinh học so với dạng tươi tự nhiên. Tuy nhiên, lá khô lại tiện bảo quản và vẫn giữ được các dẫn xuất hữu ích khi hãm sắc đúng cách.
Tinh dầu sả chanh chứa hoạt chất có khả năng ức chế nhiều loại nấm gây bệnh ngoài da trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc chấm trực tiếp tinh dầu nguyên chất chưa qua pha loãng hay bào chế chuyên biệt lên vết ngứa rất dễ gây kích ứng da và dẫn đến viêm da tiếp xúc dị ứng.
Đồ chiên rán để qua đêm thường bốc mùi ngai ngái, hôi dầu do nhiệt độ cao lúc nấu đã kích hoạt chuỗi phản ứng oxy hóa chất béo. Quá trình này tạo ra hợp chất trung gian hydroperoxide, sau đó phân hủy thành các chất bay hơi gây mùi ôi khét và sinh ra nhiều độc tố có hại cho tim mạch, tế bào.
Các nghiên cứu thực nghiệm bước đầu cho thấy chiết xuất lá sắn thuyền có khả năng làm giảm chỉ số cholesterol toàn phần trên động vật nhờ hoạt chất squalene, nhưng chưa có bằng chứng xác nhận tác dụng hạ triglyceride hay hiệu quả lâm sàng trên người. Do đó, người bệnh không nên tự ý dùng liều cao thay thế thuốc điều trị.
Nồi chiên không dầu giúp giảm hấp thu chất béo từ dầu ăn nhưng luồng khí nóng nhiệt độ cao vẫn làm giảm lượng EPA, DHA và thúc đẩy cholesterol oxy hóa trong cá. Việc hiểu rõ cơ chế peroxy hóa lipid và kết hợp thảo mộc tự nhiên sẽ giúp bạn bảo toàn tối đa dưỡng chất quý giá của món cá.