9704 bài viết
Thạch tùng răng cưa và hoạt chất Huperzine A thường được quảng bá giúp tăng tập trung, ghi nhớ tốt hơn cho học sinh. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ ghi nhận hiệu quả giảm triệu chứng ở người mắc bệnh Alzheimer, hoàn toàn thiếu dữ liệu dài hạn chứng minh lợi ích trên người trẻ khỏe mạnh.
Thạch hộc tuyết mai chứa hoạt chất dendrobine có khả năng ức chế các enzym gan CYP3A4, CYP2C19 và CYP2D6 trong phòng thí nghiệm. Việc tự ý uống chung thảo dược này với thuốc tây có nguy cơ làm chậm chuyển hóa, tăng tích lũy và độc tính của thuốc, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Nghiên cứu dược lý hiện đại xác nhận thạch cao có tác dụng hạ sốt trên mô hình động vật nhờ cơ chế ức chế cyclooxygenase-2 (COX-2), giảm prostaglandin E2 và điều hòa nồng độ canxi ở trung khu thần kinh. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn hạn chế, đòi hỏi thận trọng khi áp dụng.
Nhiều lời đồn cho rằng thạch hộc tuyết mai có thể chữa khỏi ung thư, nhưng các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính gây độc tế bào trong ống nghiệm và trên động vật thí nghiệm. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Thạch hộc tuyết mai (*Dendrobium crumenatum*) và thiết bì thạch hộc (*Dendrobium officinale*) là hai loài thảo dược khác nhau. Dù cùng thuộc chi Lan hoàng thảo, chúng khác biệt rõ rệt về hoạt chất đặc trưng, dữ liệu khoa học và mục đích sử dụng trong đời sống.
Thạch tùng răng cưa chứa hoạt chất ức chế enzyme phân hủy chất dẫn truyền thần kinh, mang lại tiềm năng hỗ trợ trí nhớ. Tuy nhiên, do kích thích mạnh hệ thần kinh phó giao cảm, dược liệu này không nên dùng cho người chậm nhịp tim, hen phế quản, tắc nghẽn tiêu hóa, động kinh và loét dạ dày.
Thạch tiên đào (tên khoa học *Pholidota chinensis*) thường được truyền tai như vị thuốc thanh nhiệt và giải độc gan. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay về loài cây này chỉ mới dừng lại ở phân tích hoạt chất chống oxy hóa và kháng viêm trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Phụ gia canxi sunfat (E516) dùng làm đông đậu phụ được các cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế xếp vào nhóm an toàn mức cao với ngưỡng chấp nhận hằng ngày "không xác định" (not specified). Khi dùng E516 tinh khiết chuẩn thực phẩm, người tiêu dùng không phải lo ngại độc tính hay nguy cơ quá liều canxi qua bữa ăn.
Phụ nữ mang thai không nên dùng thạch nhũ để bổ sung canxi. Dược liệu khoáng thô tự nhiên này tiềm ẩn nguy cơ nhiễm kim loại nặng như chì, thủy ngân, asen do thiếu kiểm chuẩn; độc chất có thể truyền qua cuống rốn sang thai nhi, gây nguy cơ tiền sản giật, suy giảm chức năng tuyến giáp và làm giảm cân nặng trẻ sơ sinh.
Liều an toàn của chiết xuất thăng ma đen được ghi nhận trong nghiên cứu từ 128 mg đến 160 mg mỗi ngày. Quá liều hoặc dùng dược liệu lẫn rễ con tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan nghiêm trọng, do đó người dùng cần tuân thủ chỉ định chuyên môn.
Thạch tiên đào là thảo dược dân gian được chú ý nhờ tiềm năng chống oxy hóa và bảo vệ đường ruột, nhưng việc tự ý sắc uống thiếu kiểm soát tiềm ẩn nhiều rủi ro. Hiện chưa có khuyến cáo lâm sàng đại trà cho việc tự định liều, người dùng chỉ nên dùng lượng vừa phải theo hướng dẫn của bác sĩ y học cổ truyền để tránh nguy cơ ngộ độc tế bào.
Chiết xuất vỏ thông biển Pháp (Pycnogenol) được chứng minh lâm sàng có hiệu quả giảm sưng phù, xoa dịu cảm giác nặng nề và đau nhức chân do suy giãn tĩnh mạch mạn tính nhờ khả năng chống viêm, chống oxy hóa và phục hồi vi mạch.