16821 bài viết
Rượu hạt gấc ngâm xoa bóp ngoài da có cơ sở sinh học giúp giảm sưng đau nhờ chứa các saponin kháng viêm mạnh mẽ được ghi nhận trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế trên người vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác thực, người bệnh tuyệt đối không được uống vì nguy cơ độc tính nguy hiểm.
Nhiều người bệnh tim mạch thắc mắc liệu mộc hương có tương tác với thuốc hạ áp hay chống đông hay không. Hiện tại, chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh tương tác này trên người; dữ liệu hiện có về mộc hương chủ yếu trên động vật đái tháo đường hoặc sỏi thận ống nghiệm. Người bệnh không nên tự ý phối hợp.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy mật ong nguyên chất có hiệu quả giảm ho đêm và cải thiện giấc ngủ ở trẻ trên 1 tuổi tương đương hoặc nhỉnh hơn siro dextromethorphan. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có còn ở mức thấp đến trung bình và tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ sơ sinh dưới 12 tháng tuổi.
Không nên tự ý sắc uống cây mỏ quạ dài ngày. Nồng độ phenolic, flavonoid và các hợp chất thô chưa kiểm soát trong nước sắc có thể gây kích ứng niêm mạc, dẫn đến cảm giác cồn cào, xót ruột và đau dạ dày. Người dùng cần ngưng sử dụng và hỏi ý kiến bác sĩ khi xuất hiện dấu hiệu kích ứng.
Nhiều người truyền tai nhau thói quen uống rượu hạt gấc (mộc miết tử) để chữa viêm loét dạ dày. Thực tế, tự ý ngâm uống bài thuốc truyền miệng này là sai lầm nguy hại, vừa gây kích ứng bỏng rát làm loét niêm mạc nặng hơn do cồn, vừa tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính đe dọa sức khỏe.
Mộc hoa trắng chứa hoạt chất conessine có tác dụng kháng khuẩn và giảm tiêu chảy rõ rệt trên động vật thực nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả diệt ký sinh trùng amip ở người còn hạn chế, người bệnh không nên tự ý thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chất nhầy trong rau mồng tơi chứa nhiều polysaccharide hòa tan có đặc tính tạo độ nhớt và làm ẩm cao, hỗ trợ làm mềm phân trong kinh nghiệm dân gian. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng ở phân tích lý hóa phòng thí nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định khả năng điều trị dứt điểm táo bón.
Quan niệm dân gian cho rằng mộc miết tử (hạt gấc) đốt tồn tính đắp vào hậu môn có thể chữa khỏi bệnh trĩ là hoàn toàn thiếu căn cứ lâm sàng. Các nghiên cứu hiện đại mới ghi nhận hạt gấc có tính kháng viêm, làm lành mô trên động vật thí nghiệm, việc tự đắp than hạt gấc còn dễ gây nhiễm trùng.
Chiết xuất từ mỏ sẻ (*Trachelospermum*) chứa lượng lớn lignan và các chất chuyển hóa có khả năng dập tắt gốc tự do, bảo vệ màng lipid và DNA tế bào trên mô hình thực nghiệm. Dù vậy, dữ liệu lâm sàng trên người vẫn còn hạn chế, đòi hỏi người dùng cần thận trọng khi sử dụng.
Hiện chưa có số liệu lâm sàng quy định ngưỡng liều mộc hương cố định theo Dược điển cho người trong các nghiên cứu gần đây. Dữ liệu thực nghiệm trên động vật ghi nhận dịch chiết mộc hương hỗ trợ giảm độc tính ở thận, nhưng người dùng chỉ nên dùng lượng vừa phải và cần hỏi ý kiến bác sĩ để tránh tổn thương gan thận.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật ghi nhận một số chiết xuất tự nhiên có thể làm giảm men gan và bảo vệ tế bào gan trước hóa chất độc hại. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay về rễ mỏ quạ còn rất sơ khai, chưa đủ cơ sở lâm sàng trên người để thay thế các loại thuốc điều trị bệnh gan chuyên khoa.
Cây mỏ quạ được dân gian sử dụng nhiều để trị đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng viêm và chống oxy hóa trên động vật thực nghiệm và tế bào, chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng diện rộng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị dứt điểm.