16838 bài viết
Lá linh sam chua kích thích vị giác và tiết dịch vị giúp tiêu hóa dễ dàng hơn ở người khỏe mạnh, nhưng lại có thể gây kích ứng, đau quặn ở người đang viêm loét dạ dày tá tràng do đặc tính chứa acid hữu cơ tự nhiên.
Lan kiếm và thạch hộc cùng thuộc họ Lan nhưng mang giá trị y học hoàn toàn khác nhau. Trong khi thạch hộc là dược liệu bồi bổ truyền thống giàu polysaccharides và alkaloids hỗ trợ miễn dịch, lan kiếm chủ yếu là cây hoa cảnh, với các hoạt chất mới chỉ được thử nghiệm kháng tế bào ung thư trong ống nghiệm.
Ngửi tinh dầu lavender giúp làm dịu hệ thần kinh, giảm bớt lo âu và cải thiện chất lượng giấc ngủ ở mức độ nhẹ đến vừa qua các thử nghiệm lâm sàng. Dù vậy, liệu pháp mùi hương này không thể kéo dài thời lượng ngủ lớn hay thay thế thuốc điều trị mất ngủ chuyên khoa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận một số loài thuộc chi Lan điền chứa hoạt chất giúp ức chế enzym gây viêm và giảm phù nề thực nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận hiệu quả hạ sốt, tiêu viêm trên người, người dân không nên tự ý dùng thay thuốc.
Nước quả la hán bị chua và biến đổi mùi vị chủ yếu do quả đã nhiễm nấm mốc trước khi nấu hoặc nước bảo quản sai cách dẫn đến lên men vi sinh. Các hoạt chất tạo ngọt tự nhiên mogroside thực tế rất bền nhiệt ngay cả khi đun sôi liên tục, do đó việc nắm vững cách chọn quả lành lặn và kiểm soát khâu bảo quản sẽ giúp giữ trọn vẹn hương vị thảo mộc thanh khiết.
Nhiều người có thói quen ngậm cam thảo khi rát họng, nhưng liệu mẹo dân gian này có cơ sở khoa học? Bằng chứng lâm sàng cho thấy chiết xuất cam thảo dạng súc họng hoặc viên ngậm giúp giảm đau họng cơ học sau đặt ống nội khí quản, song không hiệu quả với vết thương phẫu thuật họng sâu.
Nhiều lời đồn thổi xem kiến kỳ nam như "thần dược" chữa dứt điểm viêm gan và giải độc gan. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học thực nghiệm về dược liệu bảo vệ gan hiện chủ yếu dừng lại ở mô hình chuột nhiễm độc paracetamol, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh kiến kỳ nam trị khỏi viêm gan ở người.
Quan niệm đắp lá lan điền tươi để làm tan máu bầm và mau lành vết thương là sai lầm nguy hiểm. Chiết xuất cồn của cây chỉ mới ghi nhận hoạt tính kháng khuẩn trong phòng thí nghiệm và mô hình động vật, trong khi việc đắp lá tươi trực tiếp lên da trầy xước, mô hở dễ đưa dị nguyên, vi khuẩn vào sâu, cản trở hồi phục tế bào và gây nhiễm trùng nặng.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm xác nhận chiết xuất lá linh sam rất giàu polyphenol và flavonoid, mang lại khả năng quét gốc tự do mạnh mẽ. Tuy nhiên, giới khoa học hiện vẫn chưa thực hiện bất kỳ thử nghiệm lâm sàng đối chứng nào trên người, vì vậy người tiêu dùng không nên tự ý dùng thay thuốc trị bệnh.
Chiết xuất liên mộc khử độc alkaloid đã loại bỏ hoàn toàn pyrrolizidine alkaloid (PA) gây độc gan, trong khi thảo dược thô tự nấu vẫn giữ nguyên độc tố nguy hiểm này. Người dùng chỉ nên dùng chế phẩm bôi chuẩn hóa, tuyệt đối không tự đun sắc liên mộc để uống.
Các nghiên cứu dược lý ghi nhận rễ và lá lan kiếm (*Cymbidium ensifolium*) chứa một số hoạt chất phenanthrene có khả năng kháng viêm và chống oxy hóa. Tuy nhiên, bằng chứng mới dừng lại ở cấp độ tế bào và thử nghiệm động vật ngoài da, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả trị ho hay viêm phổi ở người.
Uống nước rễ cam thảo tự nấu không giúp giải độc gan như lời đồn. Hoạt chất glycyrrhizin trong cam thảo chỉ cho thấy khả năng hạ men gan, kháng viêm ở dạng thuốc tiêm hoặc chiết xuất biệt dược qua nghiên cứu hạn chế, hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị y tế chuyên sâu.