16841 bài viết
Kim quýt ngâm mật ong là thức uống dân gian quen thuộc giúp làm dịu cảm giác rát họng nhờ chứa nhiều chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, bài thuốc này cần được chế biến đúng cách, dùng liều lượng vừa phải và tuyệt đối không sử dụng cho trẻ nhỏ dưới 1 tuổi nhằm tránh nguy cơ ngộ độc nguy hiểm.
Quan niệm dân gian dùng kim tước chi trị sốt rét là sai lầm và thiếu căn cứ khoa học. Thực tế, các nghiên cứu chỉ ghi nhận dịch chiết kim tước chi có tác dụng chống oxy hóa, kháng viêm và cải thiện kháng insulin trên động vật, hoàn toàn không có bằng chứng tiêu diệt ký sinh trùng sốt rét.
Kim ngân hoa có khả năng kháng viêm da tốt, nhưng cha mẹ tuyệt đối không nên cho trẻ uống nước sắc do thiếu dữ liệu an toàn và nguy cơ ảnh hưởng đường tiêu hóa; việc nấu nước tắm chỉ nên áp dụng ngoài da với nồng độ loãng và cần tráng lại nước sạch.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc lá kim phượng để trị nhiễm khuẩn đường ruột. Dù các nghiên cứu ghi nhận dịch chiết cây kim phượng có khả năng ức chế vi khuẩn trong ống nghiệm, việc tự ý uống nước lá này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc, đau bụng và kích ứng tẩy xổ nguy hiểm.
Nhiều lời đồn cho rằng ăn khế giúp lọc sạch mỡ máu nhanh chóng. Dù các nghiên cứu trên động vật ghi nhận polyphenol và chất xơ trong khế hỗ trợ chuyển hóa lipid, bằng chứng trên người hiện còn rất ít và người bệnh tuyệt đối không nên dùng khế thay thế thuốc điều trị.
Kim thất tai (thuộc chi Gynura) thường được truyền tai như phương thuốc dân gian giúp chữa khỏi bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở thử nghiệm trong ống nghiệm và trên động vật, hoàn toàn chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng xác nhận hiệu lực cũng như độ an toàn trên người.
Kim tước chi cho thấy khả năng hạ đường huyết và cải thiện đề kháng insulin rõ rệt trong các nghiên cứu trên chuột cống và chuột nhắt. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn hoàn toàn chưa có, người bệnh đái tháo đường tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Nghiên cứu khoa học xác nhận lá và cành non cây kim tước chi rất giàu polyphenol và có hoạt tính thu dọn gốc tự do mạnh mẽ. Tuy nhiên, hiện chưa có dữ liệu đối đầu trực tiếp để so sánh tác dụng chống oxy hóa giữa phần lá và vỏ của loài cây này.
Quan niệm uống lá khổ diệp giúp hạ nhanh đường huyết là không chính xác. Bằng chứng khoa học hiện tại mới dừng ở thử nghiệm sơ bộ trên chuột mắc tiểu đường trong 14 ngày, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người. Người bệnh tuyệt đối không bỏ thuốc tây để uống nước lá truyền miệng nhằm tránh biến chứng nguy hiểm.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất kim ngân dại chứa polyphenol và glycoside có khả năng ức chế enzyme COX-2 cùng các cytokine gây viêm. Tuy nhiên, bằng chứng trực tiếp về hiệu quả hạ sốt trên người còn thiếu, người dân chỉ nên xem trà thảo mộc này là biện pháp hỗ trợ nhẹ nhàng và không thay thế thuốc điều trị.
Vỏ các loài thân gỗ chứa nhiều tannin và polyphenol có khả năng quét gốc tự do trong ống nghiệm và tế bào, nhưng riêng vỏ cây kim giao hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người. Người dùng không nên tự ý sắc uống để trị bệnh khi chưa có hướng dẫn y khoa.
Kim quýt và quả quất (tắc) là hai loài khác nhau thuộc họ Cam. Quất là loại quả ăn được giàu dinh dưỡng, trong khi kim quýt chủ yếu trồng làm cảnh bonsai, chứa lượng lớn tinh dầu hăng và thường tồn dư hóa chất chăm sóc cây cảnh, không thích hợp tự ý dùng làm thực phẩm.