16870 bài viết
Chiết xuất từ lá và hoa dâm bụt ghi nhận khả năng làm chậm hấp thu đường, ức chế enzyme tiêu hóa và kích thích tiết insulin trong các thí nghiệm trên tế bào và động vật. Dù vậy, dữ liệu lâm sàng trên người hiện vẫn còn trống, người bệnh tiểu đường không nên tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo giã nát lá cây dâm xanh để đắp trị mụn nhọt, ngứa ngáy hay viêm da ngoài đời thực. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính sinh học trong phòng thí nghiệm và trên động vật, hoàn toàn thiếu vắng thử nghiệm lâm sàng điều trị da liễu trên người. Hành vi tự ý đắp lá tươi tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc kích ứng và bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm.
Cây dung lá táo được dân gian truyền tai nhau như bài thuốc chữa đau dạ dày, viêm loét đường tiêu hóa. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng viêm trong ống nghiệm của chi thực vật này, hoàn toàn thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị.
Cây dâm hôi được dân gian truyền tai nhau về công dụng trị đau nhức xương khớp, thấp khớp. Dù khoa học bước đầu ghi nhận một số hoạt chất coumarin trong cây có tính kháng viêm trên mô hình tế bào và cá sọc vằn, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận hiệu quả giảm đau an toàn.
Chiết xuất crocetin từ quả chi tử (dành dành) bước đầu cho thấy tác dụng giảm số lần thức giấc giữa đêm và cải thiện cảm giác tỉnh táo buổi sáng. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng còn rất hạn chế, hoàn toàn chưa đủ cơ sở để khẳng định dược liệu này có thể chữa khỏi bệnh mất ngủ.
Nhiều người tin rằng dâm dương hoắc giúp tăng mạnh testosterone, nhưng bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở các thí nghiệm trên động vật và tế bào. Trên người, dữ liệu lâm sàng về việc thảo dược này giúp nâng cao nồng độ nội tiết tố nam vẫn rất nghèo nàn và chưa thể kết luận chắc chắn.
Ampelopsin trong dâu dây được chứng minh có tác dụng chống oxy hóa và giảm xơ hóa gan trên mô hình chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện tại vẫn thiếu hụt các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người, người dân không nên xem loại thảo mộc này là thần dược thay thế thuốc điều trị bệnh gan.
Cao chiết và tinh bột củ nần bước đầu thể hiện khả năng ức chế vi sinh vật trong các thử nghiệm ống nghiệm và mô hình hydrogel sinh học. Dù vậy, củ nần tự nhiên chứa độc tố thần kinh mạnh, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng kháng khuẩn trên người và không thể tự ý dùng thay kháng sinh.
Icariin trong dâm dương hoắc có cơ chế ức chế men PDE5 tương tự tân dược hỗ trợ cương dương và giúp bảo vệ mô thể hang. Dù vậy, hiệu lực ức chế tự nhiên yếu hơn thuốc kê đơn rất nhiều, chủ yếu mới thử nghiệm trên động vật và chưa đủ bằng chứng lâm sàng khẳng định hiệu quả điều trị ở người.
Củ mài gừng chứa hàm lượng rất cao diosgenin – tiền chất dùng để sản xuất thuốc tránh thai và hormone trong công nghiệp dược phẩm. Tuy nhiên, cơ thể người không tự chuyển hóa thảo dược này thành hormone sinh học. Chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận tương tác, nhưng người đang dùng liệu pháp hormone hoặc thuốc tránh thai nên thận trọng để tránh nguy cơ ảnh hưởng hiệu quả điều trị.
Nước hạt dành dành tạo màu vàng tự nhiên cho xôi nhờ sắc tố crocin giàu tiềm năng chống viêm. Tuy nhiên, các nghiên cứu độc học cho thấy hoạt chất này và các thành phần đi kèm có ngưỡng an toàn nhất định, nếu dùng quá đặc hoặc quá liều có thể gây stress oxy hóa tế bào gan, thận và tổn thương di truyền.
Quả dành dành núi tạo màu vàng tươi tự nhiên nhờ hợp chất crocin quý giá nhưng sắc tố này lại kém bền nhiệt và dễ biến sắc khi nấu lâu. Nắm vững kỹ thuật chiết tách bằng nước ấm và điều chỉnh thời điểm đun nấu sẽ giúp món ăn lên màu vàng óng, đẹp mắt và bảo toàn dưỡng chất.