16879 bài viết
Cảo bản từ lâu được dân gian truyền tai là bài thuốc quý trị đau nửa đầu. Dù các nghiên cứu phòng thí nghiệm bước đầu xác nhận khả năng kháng viêm và giảm đau của dược liệu, khoa học hiện vẫn thiếu các thử nghiệm lâm sàng trên người để chứng minh hiệu quả điều trị thực tế.
Chiết xuất dược liệu chứa tinh dầu như cảo bản bằng cồn (rượu) cho hiệu suất hòa tan hoạt chất bay hơi vượt trội so với sắc nước. Dung môi cồn giúp thu trọn tinh dầu kém phân cực và tăng cường tác dụng sinh học, trong khi sắc nước dễ làm tinh dầu thất thoát do bay hơi.
Cây cơm cháy thường được truyền miệng giúp giảm đau khớp, song bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng ở mức tế bào và mô hình động vật với các hoạt tính kháng viêm, bảo vệ xương. Hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng đối chứng nào trên người chứng minh hiệu quả trị viêm khớp của loại cây này.
Cải sen chứa hàm lượng glucosinolate và hợp chất phenolic dồi dào với tiềm năng chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, các bằng chứng bảo vệ tế bào hiện nay chỉ mới dừng lại ở thử nghiệm in vitro, mô phỏng máy tính và mô hình động vật, chưa đủ dữ liệu lâm sàng để khẳng định tác dụng chữa bệnh trên người.
Nước sắc cải ma lùn thường được truyền tai giúp mát gan trị vàng da, nhưng y học hiện nay chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận. Các nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở việc chiết xuất hoạt chất giúp giảm tổn thương gan, hạ men gan và bilirubin trên mô hình động vật thí nghiệm.
Cúc áo hoa vàng và cúc La Mã giảm viêm theo hai cơ chế hoàn toàn khác biệt. Trong khi cúc áo dựa vào alkylamide gây tê giảm đau tại chỗ, cúc La Mã phát huy tác dụng nhờ mạng lưới flavonoid apigenin và tinh dầu bisabolol giúp điều hòa miễn dịch, thu dọn gốc tự do và làm dịu niêm mạc.
Uống nước cải trời sắc không giúp hạ sốt và không thể thay thế kháng sinh trị nhiễm trùng. Dù tinh dầu cải trời có hoạt tính kháng khuẩn trong phòng thí nghiệm, việc sắc nước đun sôi làm bay hơi phần lớn tinh dầu, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ thân nhiệt trên người.
Cảo bản không thể chữa được mọi chứng đau đầu. Dược lý chứng minh Cảo bản chỉ hiệu quả khi trị đau đầu do phong hàn, cảm mạo, co thắt mạch. Dùng dược liệu này cho người thể âm hư hỏa vượng, đau đầu do nhiệt hay huyết áp cao có thể khiến triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn.
Uống cơm cháy tròn cùng thuốc tiểu đường tiềm ẩn nguy cơ hạ đường huyết quá mức do tương tác dược lý làm tăng nồng độ thuốc hoặc kích thích tiết insulin ngoài ý muốn. Người bệnh cần thận trọng, theo dõi đường huyết sát sao và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Cải trời trị bướu cổ chỉ là kinh nghiệm dân gian truyền miệng, chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả làm teo bướu hay tiêu hạch. Việc tự ý uống nước lá thay thuốc có thể làm chậm trễ chẩn đoán bệnh lý nguy hiểm.
Cải xoong là loại rau bổ dưỡng nhưng việc ăn sống tiềm ẩn rủi ro nhiễm sán lá gan lớn (*Fasciola hepatica*) từ nguồn nước ô nhiễm. Nang trùng bám chặt trên thân rau có thể xâm nhập, phá hủy nhu mô gan và làm tắc nghẽn đường mật. Nấu chín kỹ là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất để phòng bệnh.
Hạt cườm rụng (ý dĩ) giàu đạm và dầu thực vật nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ axit uric hay thay thế thuốc điều trị gút. Người bệnh tuyệt đối không bỏ thuốc chỉ định để chuyển sang dùng thảo dược nhằm tránh biến chứng khớp và tim mạch nguy hiểm.