16886 bài viết
Nước đun cây cứt lợn từ lâu được lưu truyền giúp làm sạch gàu và giảm ngứa da đầu. Các nghiên cứu in vitro xác nhận tinh dầu loài cây này có khả năng kháng khuẩn, ức chế nấm sợi và nấm men. Tuy nhiên, bằng chứng trực tiếp trên nấm gây gàu *Malassezia* ở người vẫn còn thiếu.
Rễ cây khổ sâm được dân gian dùng trị ngứa phụ khoa, nhưng bằng chứng khoa học hiện chỉ ghi nhận dạng viên đặt chiết xuất khổ sâm hỗ trợ giảm viêm, cân bằng pH khi phối hợp với thuốc đặc trị viêm âm đạo do trùng roi, không thay thế được thuốc kháng nấm.
Cây lá lụa thường được truyền tai dùng đắp ngoài da để trị ngứa, nhọt, nhưng các tổng quan khoa học khẳng định hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng hay dữ liệu an toàn nào trên người. Tự ý đắp dược liệu tươi tiềm ẩn nguy cơ viêm da tiếp xúc và nhiễm trùng nghiêm trọng.
Nước sắc cây huyết dụ thường được dùng trong dân gian để cầm máu và chữa viêm. Tuy nhiên, phụ nữ có thai, người chuẩn bị phẫu thuật, người mắc chứng huyết ứ và bệnh nhân đang dùng thuốc chống đông máu không nên tự ý dùng để tránh biến chứng nguy hiểm.
Nhiều hoạt chất diterpenoid phân lập từ cây giá (*Excoecaria agallocha*) thể hiện khả năng ức chế virus cúm và Epstein-Barr trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng về tác dụng trị HIV hay viêm gan B, trong khi nhựa mủ của cây chứa độc tính ăn mòn rất nguy hiểm.
Cây sú chứa các hoạt chất chống viêm và giảm đau trong thử nghiệm tiền lâm sàng, nhưng việc tự ý dùng vỏ sú thô đắp ngoài da để trị viêm loét tiềm ẩn rủi ro kích ứng mô và nhiễm trùng thứ phát nặng nề. Người bệnh cần hiểu đúng bản chất khoa học để tránh biến chứng nguy hiểm.
Uống nước lá cối xay mỗi ngày thay nước lọc là thói quen sai lầm tiềm ẩn nguy cơ cao gây mất nước và rối loạn điện giải. Do chứa dược tính lợi tiểu mạnh, loại thảo mộc này chỉ nên dùng hỗ trợ ngắn hạn theo đợt, tuyệt đối không lạm dụng làm thức uống giải khát thường nhật.
Rễ khổ sâm là vị thảo dược quen thuộc nhưng việc tự ý đun uống kéo dài có thể gây nguy cơ nhiễm độc gan nghiêm trọng. Các bằng chứng khoa học chứng minh hoạt chất kurarinone và isoxanthohumol trong rễ khổ sâm có khả năng làm tăng men gan, ứ mỡ tế bào và kích hoạt hoại tử gan cấp.
Lá huyết dụ (*Cordyline fruticosa*) chứa dồi dào polyphenol, flavonoid và các glycoside saponin steroid đặc trưng, mang lại hoạt tính chống oxy hóa và kháng vi sinh vật hiệu quả. Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh dịch chiết lá giúp ức chế vi nấm *Candida albicans* và vi khuẩn đường miệng, mở ra triển vọng chăm sóc sức khỏe an toàn khi dùng đúng cách.
Cây cối xay là vị thuốc nam quen thuộc có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu và chống oxy hóa. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai, người đang tiêu chảy mất nước, người bị tụt huyết áp và bệnh nhân suy thận tuyệt đối không nên tự ý sắc uống dài ngày để tránh gây hại sức khỏe.
Hàm lượng harpagoside chuẩn trong các sản phẩm thương mại từ cây vuốt quỷ cần đạt tối thiểu 1,2% theo quy chuẩn Dược điển châu Âu. Dùng sản phẩm chuẩn hóa giúp tối ưu khả năng ức chế các chất gây viêm như COX-2 và oxit nitric, tránh tình trạng hấp thu không đủ hoạt lực hoặc gặp tác dụng phụ không mong muốn.
Chiết xuất diterpenoid từ cây giá cho thấy hoạt tính ức chế và gây độc một số tế bào ung thư trong ống nghiệm và mô hình động vật sơ khai. Tuy nhiên, hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người; nhựa cây giá còn chứa độc tố kích ứng mạnh có thể gây phỏng da và mù lòa nếu tự ý sử dụng.