16890 bài viết
Nghiên cứu khoa học cho thấy tinh dầu mần tưới (*Eupatorium fortunei*) chứa lượng lớn thymol, có khả năng ức chế nấm và giảm viêm hiệu quả trong thử nghiệm thực nghiệm. Tuy nhiên, tác dụng này chủ yếu được ghi nhận ở phòng thí nghiệm; người dùng cần pha loãng đúng cách ngoài da và không dùng đường uống thay thế thuốc.
Cây kẹn từ lâu được lưu truyền trong dân gian như bài thuốc trị đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy hoạt tính kháng viêm của nhóm hoạt chất triterpenoid saponin chiết xuất từ kẹn đa số mới dừng ở thử nghiệm trong ống nghiệm và trên mô hình chuột, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy câu đằng chứa nhiều alkaloid có tiềm năng giảm tích tụ protein độc hại và bảo vệ tế bào não trong bệnh Alzheimer và Parkinson. Tuy nhiên, hiệu quả này mới chỉ dừng lại ở mô hình tế bào và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định tác dụng trên người.
Nước lá hẹ hấp đường phèn là bài thuốc dân gian quen thuộc giúp làm dịu ngứa rát cổ họng khi giao mùa. Dù các hợp chất lưu huỳnh trong hẹ có hoạt tính kháng khuẩn trong ống nghiệm, bằng chứng lâm sàng điều trị ho trên người vẫn còn hạn chế và không thể thay thế phác đồ y khoa.
Kim sa bôi ngoài da tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc dị ứng do chứa các chất mẫn cảm sesquiterpene lactone. Người có tiền sử dị ứng thực vật họ Cúc, thợ hoa và người có cơ địa da nhạy cảm cần tránh dùng để phòng ngừa tổn thương chàm bùng phát.
Arnica vi lượng đồng căn và chiết xuất chuẩn hóa có hoạt lực hoàn toàn khác nhau. Dạng vi lượng đồng căn được pha loãng sâu, rất an toàn nhưng bằng chứng giảm đau còn hạn chế, trong khi dạng chiết xuất thảo dược chứa hoạt chất thực tế, mang lại hiệu quả giảm đau thoái hóa khớp tương đương gel NSAID nhưng dễ gây kích ứng da hơn.
Nghiên cứu đối đầu ngẫu nhiên cho thấy gel chiết xuất từ cây kim sa (arnica) bôi ngoài da mang lại hiệu quả giảm đau và phục hồi chức năng khớp bàn tay tương đương gel ibuprofen 5% sau 3 tuần điều trị, đồng thời có tỷ lệ tác dụng phụ thấp tương đương tân dược.
Nướng quả dọc trên lửa đến khi xém vỏ rồi bóc sạch trước khi nấu là mẹo ẩm thực giúp nhiệt phân lượng tannin tự do gây đắng chát, đồng thời loại trừ mủ nhựa kích ứng niêm mạc ruột, mang lại vị chua thanh mát và an toàn cho hệ tiêu hóa.
Cerberin trong cây mướp sát và thuốc trợ tim digoxin cùng tấn công vào bơm Na+/K+-ATPase trên tế bào tim, gây ức chế kép và ứ đọng canxi nghiêm trọng. Sự cộng dồn độc tính này có thể dẫn tới rối loạn nhịp tim ác tính, trụy mạch và tử vong nhanh chóng cho người bệnh.
Hạt hẹ chứa các hợp chất saponin steroid và allicin có khả năng kích thích sản sinh testosterone, cải thiện chất lượng tinh trùng trong các thử nghiệm trên chuột. Tuy nhiên, tác dụng "bổ thận tráng dương" thần kỳ vẫn chưa được kiểm chứng trên người, nam giới không nên tự ý lạm dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Nhiều người truyền tai nhau cách đắp lá cây gáo để chữa mụn nhọt, viêm da. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện tại chưa ghi nhận dịch chiết lá gáo có khả năng ức chế vi khuẩn ngoài da, việc tự ý dùng lá tươi có thể gây bội nhiễm nguy hiểm.
Nước sắc rễ cách cỏ an toàn trong các thử nghiệm độc tính trên động vật và có hoạt tính chống viêm mạn tính mà không gây loét niêm mạc. Tuy nhiên, người có dạ dày nhạy cảm không nên lạm dụng sắc uống quá đặc hay thay thế nước lọc, cần dùng liều vừa phải và uống sau bữa ăn.