16893 bài viết
Cây chóc máu (*Salacia chinensis*) chứa nhiều chất chống oxy hóa và giúp giảm tổn thương tế bào gan trong phòng thí nghiệm cũng như trên chuột đái tháo đường. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh công dụng bảo vệ gan, người dân tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc chữa bệnh.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất triterpene saponin từ cây chùa dù có khả năng ức chế mạnh các chất trung gian gây viêm như PGE2 và COX-2 trên tế bào chuột. Dù vậy, hiện vẫn hoàn toàn thiếu vắng các thử nghiệm lâm sàng trên người để chứng minh hiệu quả và độ an toàn thực tế.
Chỉ thực là vị thuốc quen thuộc trong các thang đông y trị đầy bụng, nhưng người bị trào ngược dạ dày thực quản cần thận trọng khi sử dụng. Dù giúp tăng tốc độ làm rỗng dạ dày, các hoạt chất trong dược liệu này có cơ chế tác động hai chiều phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ nếu dùng sai liều lượng hoặc sai thể bệnh.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy lá chùm ngây có thể hỗ trợ giảm nhẹ đường huyết sau bữa ăn ở người bệnh tiểu đường type 2, song bằng chứng về kiểm soát đường huyết lúc đói và HbA1C dài hạn chưa nhất quán; người bệnh không được tự ý bỏ thuốc điều trị.
Rễ chút chít chứa nhiều dẫn xuất anthraquinone có tác dụng nhuận tràng mạnh nhờ kích thích nhu động đại tràng tống phân sau 6-8 giờ. Tuy nhiên, hoạt chất này dễ gây tác dụng phụ và tình trạng lệ thuộc nếu dùng sai cách, người bệnh chỉ nên dùng ngắn ngày.
Phụ nữ mang thai và cho con bú tuyệt đối không nên dùng cây chút chít. Hoạt chất anthraquinone trong dược liệu này có thể kích thích co thắt cơ trơn tử cung gây sảy thai hoặc sinh non, bài tiết qua sữa mẹ và gây nhiều độc tính nguy hiểm cho sức khỏe.
Nước sắc lá chẹo từ lâu được dùng trong dân gian như một thức trà giải nhiệt, hỗ trợ hạ đường huyết. Tuy nhiên, giới khoa học cảnh báo thảo dược này vẫn thiếu trầm trọng các nghiên cứu về độc tính trường diễn và độ an toàn dài hạn, người dân không nên tự ý dùng thay thế nước uống hàng ngày.
Cây chẹo hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng chứng minh tính an toàn khi dùng cho người. Phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú và người suy giảm chức năng gan thận tuyệt đối không nên sử dụng dược liệu này để tránh nguy cơ nhiễm độc và rủi ro ảnh hưởng thai nhi.
Cây chẹo hoàn toàn không thể thay thế thuốc hạ huyết áp. Mọi tiềm năng giãn mạch hay hỗ trợ thành mạch của dược liệu này mới dừng lại ở nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật và tế bào, chưa có thử nghiệm trên người. Việc tự ý bỏ thuốc tây sang dùng thảo dược tiềm ẩn nguy cơ đột quỵ rất cao.
Chóc máu phát huy hiệu quả kiểm soát đường huyết cao nhất khi uống ngay trước bữa ăn hoặc cùng bữa ăn giàu carbohydrate. Thời điểm này giúp hoạt chất kịp ức chế enzym alpha-glucosidase tại ruột non, làm chậm quá trình hấp thu đường và ngăn chặn mức tăng vọt glucose sau ăn.
Cây chạc ba từ lâu được lưu truyền trong dân gian như một vị thuốc giúp làm dịu cơn đau dạ dày. Dù các phân tích hóa thực vật bước đầu tìm thấy những hợp chất có tiềm năng sinh học, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả điều trị bệnh dạ dày của cây này trên cơ thể người.
Cây chạc ba cho thấy tiềm năng gây độc tế bào ung thư gan và tuyến tiền liệt trong các thử nghiệm ống nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bất kỳ bằng chứng lâm sàng nào chứng minh cây thuốc này trị được u bướu hay ung thư trên cơ thể người; người bệnh tuyệt đối không bỏ điều trị chuẩn để tự chữa trị.