16904 bài viết
Bầu giác tía có thể dùng tươi hoặc khô, nhưng dạng phơi khô được ưu tiên nhằm dễ định lượng hoạt chất. Thảo dược này có tác dụng an thần và ức chế thần kinh rõ rệt, do đó cần dùng đúng liều lượng chỉ định, tránh tự ý đun sắc đậm đặc để phòng nguy cơ quá liều.
Bạch đậu khấu là gia vị quý nhưng có thể gây rủi ro kích thích co bóp cơ trơn và bài tiết dịch tiêu hóa. Bốn nhóm người gồm bệnh nhân sỏi mật, người bị trào ngược dạ dày, phụ nữ mang thai và người sắp phẫu thuật cần hết sức thận trọng, tránh dùng thảo dược này ở liều điều trị đậm đặc.
Lá bằng lăng nước (*Lagerstroemia speciosa*) được quảng cáo rầm rộ với công dụng giảm cân nhanh, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này chủ yếu hỗ trợ hạ đường huyết và cải thiện đề kháng insulin. Tác dụng giảm cân nếu có chỉ mang tính thứ phát, hoàn toàn không phải thần dược "đốt mỡ" cấp tốc.
Bầu giác tía (Chassalia curviflora) thường được truyền miệng là cây thuốc giúp giảm đau rát cổ họng nhanh chóng. Dù vậy, dữ liệu phòng thí nghiệm cho thấy loài cây này chỉ có hoạt tính kháng khuẩn rất hẹp, chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả trị viêm họng ở người.
Bọ hung (*Catharsius molossus*) chứa một số hoạt chất kháng viêm và hỗ trợ nấm sinh học sản xuất triterpenoid trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, hoàn toàn không có bằng chứng lâm sàng chứng minh bọ hung trị bách bệnh hay chữa khỏi ung thư trên người; tự ý sử dụng còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn và ngộ độc.
Ngắt bỏ cánh và chân bọ hung khi làm dược liệu là bước bắt buộc nhằm loại bỏ lớp vỏ chitin xơ cứng gây tổn thương đường tiêu hóa, loại sạch bùn đất bám ở các khớp và hạn chế dị ứng, đồng thời giữ lại phần thân chứa hoạt chất peptide có lợi.
Nhiều người mách nhau dùng bọ mẩy đỏ để trị dứt điểm viêm họng tại nhà mà không cần dùng thuốc tây. Tuy nhiên, y học hiện đại chưa ghi nhận bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả diệt khuẩn hô hấp của loài cây này, việc tự ý dùng thay kháng sinh tiềm ẩn nguy cơ chậm trễ điều trị.
Lời đồn cây bọ chó giúp giải độc và hạ men gan hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học. Các nghiên cứu hiện tại mới chỉ dừng lại ở đặc tính sinh học thực vật, chưa từng có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh tác dụng bảo vệ gan của loại cây này.
Các nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận chiết xuất từ bọ mẩy đỏ và các loài họ hàng có hoạt tính hạ sốt, ức chế viêm trên tế bào và mô hình động vật gặm nhấm. Dù chứa nhiều flavonoid tiềm năng, dược liệu này hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng quy mô lớn trên người để thay thế thuốc điều trị.
Cây bọ mắm lông (*Gonostegia hirta*) chứa lượng lớn flavonoid và saponin tự nhiên, có hoạt tính chống viêm rõ rệt trên mô hình thử nghiệm tế bào. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người chưa có, việc xử lý ở nhiệt độ cao làm giảm tác dụng hoạt chất và dùng liều cao có thể gây nguy cơ hại gan.
Bọ cạp toàn yết (Buthus martensii Karsch) là vị thuốc cổ truyền dùng trị co giật suốt hơn 1.000 năm qua. Khoa học hiện đại phát hiện nhiều peptide nọc ức chế kênh ion giúp chống co giật trên động vật. Tuy nhiên, toàn yết chưa có thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn, tiềm ẩn độc tính gây giật, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng.
Bọ mẩy đỏ dùng khô ở nhiệt độ thích hợp giúp giải phóng hợp chất phenolic chống oxy hóa tốt hơn dùng tươi. Quy trình làm khô đúng cách phá vỡ cấu trúc mô tế bào, ngăn enzyme phân hủy hoạt chất và giúp nước sắc chiết xuất tối ưu hơn.