Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.076 bài, trang 101 trên 1.454
So sánh khoa học cho thấy ngâm cồn hoặc hỗn hợp cồn - nước chiết xuất polyphenol và hoạt chất sinh học từ nấm ngọc cẩu vượt trội hơn so với chỉ sắc nước thông thường. Tuy nhiên, người dùng cần kiểm soát liều lượng và độc tính của rượu để bảo vệ sức khỏe gan mật.
Tỏa dương được dân gian ca tụng là thần dược tráng dương, nhưng không phải ai cũng dùng được. Người có thể âm hư hỏa vượng, mắc bệnh tiêu hóa mãn tính, cao huyết áp và phụ nữ mang thai cần tránh sử dụng vì nguy cơ làm nặng thêm bệnh nền, do bằng chứng khoa học hiện chỉ mới dừng lại trên động vật.
Chiết xuất từ tắc kè cho thấy khả năng làm giảm phản ứng viêm đường thở và ức chế tiết dịch nhầy trên mô hình chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận hiệu quả điều trị hen suyễn, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thế thuốc tây.
Tảo xoắn Spirulina chứa tỷ lệ đạm thô cao, nhưng với liều dùng thông thường chỉ vài gram mỗi ngày, lượng protein cung cấp cho cơ thể là không đáng kể. Việc quảng cáo tảo xoắn như nguồn bổ sung đạm thay thế bữa ăn là thiếu cơ sở khoa học; giá trị thực tế của loại vi tảo này chủ yếu nằm ở các vi chất dinh dưỡng.
Tỏa dương và dâm dương hoắc có sự khác biệt lớn về bản chất hoạt chất. Trong khi tỏa dương nổi bật với nhóm polyphenol hỗ trợ kháng viêm trên mô hình tế bào, thì dâm dương hoắc sở hữu flavonoid icariin đã được chứng minh lâm sàng giúp cải thiện mật độ xương và giảm đau hiệu quả.
Nhiều lời đồn cho rằng nấm tỏa dương giúp kích thích đại thực bào và tăng cường hệ miễn dịch. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay về khả năng kích hoạt miễn dịch chỉ mới ghi nhận trên tế bào trong ống nghiệm ở một số loại nấm và thực vật khác, hoàn toàn chưa có nghiên cứu chứng minh tác dụng này ở tỏa dương.
Tỏi và chiết xuất tỏi già đã được nhiều phân tích gộp chứng minh có tác dụng hỗ trợ hạ huyết áp tâm thu và tâm trương ở người bệnh tăng huyết áp. Dù mang lại lợi ích giảm áp và cải thiện sức khỏe mạch máu, tỏi chỉ đóng vai trò hỗ trợ, tuyệt đối không thay thế thuốc điều trị theo đơn của bác sĩ.
Đọt non cây tầm phỏng hoàn toàn có thể nấu chín làm rau ăn hằng ngày nhờ chứa nhiều chất chống oxy hóa và kháng viêm tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, người dân tuyệt đối không nên ăn sống mà cần sơ chế kỹ, nấu chín để loại bỏ các hợp chất tự nhiên dạng vết.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học thực nghiệm trực tiếp nào chứng minh rau tề thái gây co bóp tử cung hay làm tăng nguy cơ sảy thai ở thai phụ. Tuy nhiên, do thiếu dữ liệu an toàn độc học trên phụ nữ mang thai, thai phụ không nên tùy tiện ăn loại rau này và cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng mới nhất ghi nhận chiết xuất lá tếch có tiềm năng hạ men gan và giảm xơ hóa gan trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng này mới chỉ dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm, chưa được thử nghiệm trên người và có thể gây độc gan thận nếu lạm dụng liều cao.
Tề thái và ngải cứu đều là những thảo dược quen thuộc, nhưng không có loại nào tốt hơn tuyệt đối. Tề thái thiên về thanh nhiệt, hỗ trợ cầm máu cho người bị rong kinh do huyết nhiệt, trong khi ngải cứu có tính ấm, giúp tán hàn và giảm đau bụng kinh do cơ thể nhiễm lạnh.
Bột tắc kè sấy khô thường được đồn đoán giàu đạm, khoáng chất và axit béo quý. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện tại chỉ phân tích cấu trúc chuỗi axit amin trong võng mạc và chuyển hóa lipid ở thằn lằn sống, hoàn toàn chưa có dữ liệu định lượng dinh dưỡng của bột sấy khô.
Nhiều người lầm tưởng uống rượu ngâm ngọc cẩu (tỏa dương) giúp trị chứng "thận hư", phục hồi chức năng lọc máu. Tuy nhiên, việc nhầm lẫn giữa khái niệm tạng thận Đông y và suy thận thực thể cùng tác hại bào mòn từ cồn nồng độ cao có thể đẩy thận vào nguy cơ tổn thương nghiêm trọng.
Quả trứng cuốc chín ăn được theo kinh nghiệm dân gian nhờ vị ngọt thanh và giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, việc sử dụng các loại thực vật hoang dã luôn tiềm ẩn rủi ro nếu hái nhầm bộ phận hoặc ăn quả chưa chín chứa độc tố tự nhiên. Người dùng cần hiểu rõ cách phân biệt để tránh ngộ độc.
Nấm ngọc cẩu và nhục thung dung là hai loài thảo dược hoàn toàn khác nhau về nguồn gốc thực vật lẫn thành phần hoạt chất. Trong khi nhục thung dung thuộc họ Cỏ chổi với hơn 100 hợp chất quý đã được chứng minh qua kiểm nghiệm hiện đại, nấm ngọc cẩu lại thuộc họ thực vật khác và không thể thay thế tùy tiện.
Rau tề thái bước đầu được thử nghiệm lâm sàng cho thấy khả năng hỗ trợ giảm lượng máu kinh khi kết hợp cùng thuốc điều trị. Tuy nhiên, bằng chứng y học hiện nay vẫn còn hạn chế do cỡ mẫu nghiên cứu nhỏ, chị em không nên tự ý dùng thay thế phác đồ y khoa.
Tế tân là vị thuốc cổ truyền quen thuộc nhưng tiềm ẩn độc tính nếu dùng sai cách. Việc lựa chọn sắc nước hay tán bột uống trực tiếp ảnh hưởng lớn đến lượng tinh dầu bay hơi và mức độ an toàn; các dữ liệu thực nghiệm đã làm rõ ngưỡng độc tính đường uống của chiết xuất dược liệu này.
Quan niệm uống nước lá tầm ruột để trị cao huyết áp là chưa chính xác theo y học hiện đại. Nghiên cứu thực nghiệm 6 tuần trên chuột cho thấy chiết xuất lá tầm ruột không làm thay đổi huyết áp hay nhịp tim. Tự ý dùng nước lá thay thuốc có thể gây nguy hiểm cho tim mạch và rối loạn điện giải.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh dược liệu tăng thanh tương tác hay làm giảm hấp thu thuốc tạo phức chelate và thuốc đào thải đồng. Mọi chỉ định dùng thuốc chelate như penicillamine hay kẽm đều phức tạp, tiềm ẩn rủi ro tác dụng phụ nghiêm trọng và đòi hỏi sự giám sát y khoa chặt chẽ.
Tần giao là vị thuốc y học cổ truyền thường dùng trị đau nhức xương khớp, trong khi NSAID là nhóm thuốc giảm đau tây y phổ biến. Tuy nhiên, dữ liệu khoa học hiện nay chưa có nghiên cứu trực tiếp về tương tác giữa tần giao và NSAID; các bằng chứng chỉ ghi nhận nguy cơ tổn hại tiêu hóa từ chính NSAID.
