Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1042 trên 1.483
Thói quen đựng phở, cháo sôi trong hộp xốp và túi nilon tiềm ẩn nguy cơ thôi nhiễm monomer styrene và giải phóng hàng triệu hạt vi nhựa. Dưới tác động của nhiệt độ cao và chất béo, liên kết polymer bị giãn nở, khiến các hóa chất độc hại hòa tan trực tiếp vào thức ăn, đe dọa sức khỏe người dùng.
Trứng vịt lộn giàu đạm và cholesterol, có thể gây khó tiêu, trằn trọc nếu ăn vào buổi tối muộn. Người lớn khỏe mạnh chỉ nên ăn 1-2 quả mỗi tuần vào ban ngày; người có mỡ máu cao, bệnh tim mạch hoặc phụ nữ mang thai cần kiểm soát chặt chẽ để bảo vệ sức khỏe chuyển hóa.
Nhiều phụ nữ dùng nước lá trầu không rửa vùng kín mỗi ngày để ngừa viêm nhiễm, nhưng lạm dụng thảo dược này có thể gây hại. Hành vi rửa thường xuyên hoặc thụt rửa làm xáo trộn nồng độ pH sinh lý, tiêu diệt hệ lợi khuẩn tự nhiên và tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa dai dẳng.
Nhiều người mách nhau sắc trạch tả uống để trị gan nhiễm mỡ, nhưng y học hiện đại khẳng định chưa có bằng chứng thảo dược này làm tiêu mỡ gan hay thay thế thuốc điều trị. Tự ý dùng trạch tả liều cao có thể gây mất nước, quá tải cho gan và thận; kiểm soát cân nặng cùng bệnh nền mới là cốt lõi.
Sau một bữa ăn vỉa hè nhiều dầu mỡ hoặc kém vệ sinh, hệ tiêu hóa thường bị đình trệ do chất béo làm chậm tháo rỗng dạ dày. Lựa chọn tối ưu lúc này là uống từng ngụm nước ấm, dùng một tách trà gừng để kích thích co bóp dạ dày, và kịp thời bù nước điện giải nếu có dấu hiệu tiêu chảy nôn ói.
Người mỡ máu cao không cần kiêng ăn sáng đường phố tuyệt đối nhưng phải tránh nước dùng béo, thịt nguội, lòng mề và đồ chiên ngập dầu. Hãy ưu tiên bún phở nước trong thịt nạc, bánh mì nạc nhiều rau củ và duy trì ăn sáng đều đặn để bảo vệ hệ mạch máu.
Bún tươi trắng tinh, dai giòn bất thường và để lâu không thiu tiềm ẩn nguy cơ chứa chất huỳnh quang Tinopal cùng các phụ gia bảo quản độc hại. Việc nạp phải những hóa chất này tạo gánh nặng lớn cho gan và thận, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính nguy hiểm nếu thực phẩm hư hỏng bị che giấu.
Nước lá trầu không nấu loãng có tác dụng hỗ trợ kháng khuẩn và làm sạch ngoài da nhờ các hoạt chất tự nhiên. Tuy nhiên, việc đun quá đặc, nấu quá lâu hoặc dùng sai cách rất dễ gây bỏng rát, kích ứng biểu bì và làm trầm trọng thêm các tổn thương da sẵn có.
Lá trắc bách chứa nhiều flavonoid và diterpene có hoạt tính kháng viêm trong thử nghiệm tế bào, nhưng việc ngâm rượu bôi ngoài da chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả giảm đau khớp trực tiếp. Rượu xoa bóp chủ yếu hỗ trợ kích thích tại chỗ, không thể thay thế điều trị y khoa.
Nhiều người phân vân giữa lá trầu không và lá chè xanh khi cần rửa vết thương ngoài da. Dữ liệu y học hiện tại ghi nhận lá trầu không sở hữu phổ kháng khuẩn và kháng nấm trực tiếp rất mạnh trên các mầm bệnh da liễu, trong khi chè xanh nổi bật hơn ở khả năng phục hồi tổn thương và chống viêm.
Thói quen vừa thu tiền lẻ vừa dùng tay trần bốc thức ăn chín của người bán hàng tạo điều kiện cho vi khuẩn tụ cầu vàng (*Staphylococcus aureus*), *Salmonella* và trực khuẩn *E. coli* từ tiền giấy ô nhiễm truyền trực tiếp vào thực phẩm, làm gia tăng nguy cơ ngộ độc cấp tính và nhiễm trùng đường ruột.
Uống nước trạch tả vào buổi tối muộn dễ gây tiểu đêm và làm gián đoạn giấc ngủ sâu do dược liệu này kích thích bài niệu rất mạnh. Hoạt chất trong trạch tả ức chế kênh dẫn nước AQP-2 ở ống thận, thúc đẩy tống xuất nước và muối khoáng, khiến bàng quang nhanh đầy suốt đêm.
Đậu phụ rán ngoài hàng có màu vàng ruộm bất thường có thể đã bị ngâm phẩm màu công nghiệp hoặc sử dụng chất nhũ hóa kém chất lượng. Các chất màu nhóm azo như dimethyl yellow hay tartrazine có khả năng hủy hoại tế bào gan, gây suy giảm chức năng lọc và làm tổn thương cấu trúc mô thận nghiêm trọng.
Bánh tráng trộn vỉa hè tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng khi sử dụng các loại bò khô, mực xé trôi nổi. Nguyên liệu sấy khô không rõ nguồn gốc rất dễ nhiễm độc tố nấm mốc nguy hiểm như aflatoxin vượt ngưỡng an toàn và tồn dư phẩm màu không kiểm soát, đe dọa trực tiếp chức năng gan và tiêu hóa.
Nhiều người tin rằng vắt chanh vào thức ăn đường phố có thể tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh tức thì. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy axit citric loãng trong chanh cần nhiều giờ đến nhiều ngày mới có thể ức chế vi khuẩn. Việc vắt chanh tại bàn ăn hoàn toàn không thể thay thế nguyên tắc ăn chín uống sôi.
Một ly trà sữa trân châu kích cỡ tiêu chuẩn cung cấp từ 350 đến hơn 500 calo, tương đương năng lượng của 2-3 bát cơm trắng. Thức uống này chứa lượng đường tinh luyện vượt khuyến cáo mỗi ngày, làm gia tăng nhanh chóng nguy cơ béo phì và tích tụ mỡ bụng.
Hạt và lá cây trắc bách là hai vị thuốc có công dụng hoàn toàn khác nhau. Hạt trắc bách (bá tử nhân) chuyên về an thần, bổ dưỡng, chống oxy hóa và nhuận tràng, trong khi lá cây (trắc bách diệp) giàu flavonoid, chủ trị mát máu, hỗ trợ cầm máu và kích thích nang tóc.
Thảo mộc sấy khô không mất sạch dưỡng chất mà mức độ hao hụt phụ thuộc vào từng loại cây và công nghệ sấy. Nghiên cứu cho thấy thảo mộc khô bị giảm hoạt tính ở tỏi, thì là hay kinh giới cay, nhưng vẫn giữ được lượng polyphenol đáng kể để bảo vệ sức khỏe và góp phần chống oxy hóa cho bữa ăn hằng ngày.
Thịt nướng than hoa cháy cạnh tích tụ hàm lượng lớn các hợp chất amin dị vòng (HCAs) và hydrocacbon thơm đa vòng (PAHs). Khi ăn thường xuyên hoặc hít phải khói than nồng độ cao, các độc chất gây đột biến này làm gia tăng đáng kể nguy cơ ung thư dạ dày, đại trực tràng và nhiều bệnh mạn tính.
Học sinh thức khuya ôn thi nên ưu tiên một ly sữa ấm thay vì ăn mì gói. Sữa cung cấp đạm casein giúp no lâu, hỗ trợ làm rỗng dạ dày chậm và hạn chế tích tụ mỡ, trong khi mì gói nhiều tinh bột tinh chế và chất béo dễ gây sụt giảm năng lượng và làm gián đoạn giấc ngủ.
